۰۸:۱۳ - ۲۴ بهمن ۱۳۹۶ کد خبر: ۹۶۱۱۰۶۱۰۶
فیلم و سینمای ایران

نگاهی به «به‌وقت شام» ابراهیم حاتمی‌کیا / وصله‌پینه درامی چندپاره با جلوه‌های ویژه

فیلم به وقت شام,اخبار فیلم و سینما,خبرهای فیلم و سینما,سینمای ایران

به‌وقت شام فیلمی سنگین و پرهزینه با جلوه‌های ویژه کامپیوتری و بصری و میدانی است؛ اما ضعف اصلی فیلم در شخصیت‌پردازی، چندپاره‌بودن فیلمنامه و حفره‌ها و ضعف‌هایی است که حاتمی‌کیا کوشیده تا با تکیه ‌بر جلوه‌های ویژه و عکس‌العمل‌ها و هیجان‌ها و آن چیزی که او خشونت ذاتی داعشی‌ها می‌داند، پر کند. همان کاری که این کارگردان در فیلم چ نیز خواسته بود انجام دهد؛ اما آن‌بار نیز مثل همین مورد به‌وقت شام نتوانست ضعف‌های فیلمنامه و شخصیت‌پردازی‌اش را بپوشاند.

 

به‌وقت شام داستان دو خلبان ایرانی که به دست داعش به‌ویژه ملأ عمر چچنی اسیر می‌شوند را روایت می‌کند. مشکل اما نه در سر و شکل این داستان یا هیجانات آن؛ بلکه در این واقعیت ساده است که فیلمنامه به‌وقت شام چندپاره است؛ به عبارت بهتر می‌توان آن را به ‌تکه‌ها و بخش‌های جدا از هم تقسیم کرد؛ بخش‌هایی که به شکل جداگانه نوشته ‌شده است. داستان و نوع روابط پدر و علی در آغاز فیلم کارکردی به‌ جز معرفی شخصیت‌ها و خصوصیات دو چهره اصلی فیلم ندارد.در این بخش شاهد دیالوگ‌هایی مرسوم و کلیشه‌ای حاتمی‌کیا هستیم. این‌که علی می‌گوید من بچه جنگ هستم و پدر همیشه فرمانده بوده و هیچ‌گاه برایش پدری نکرده است البته این حس در فیلم هم به‌جز چند سکانس نشانی از پدر‌بودن به مخاطب نمی‌دهد. داستان پدر و پسر بیش از این دیگر قابلیت ادامه ندارد زیرا در این داستان خانوادگی اتفاق نمی‌افتد. متاسفانه برخلاف حاتمی‌کیا که معتقد است آثارش قصه‌پردازی می‌کند، فیلم به‌وقت شام قصه‌ای ندارد پس باید این ضعف و حفره را پر كرده و آن را به ادامه قصه پیوند بزند. او نقطه اتصال را در جلوه‌های ویژه نبردهای نیروهای سوری و به‌ویژه نیروهای بلال با داعشی‌های تدمر پر می‌کند تا حواس مخاطب از آن به‌ سوی دیگری منحرف شود.

 

فیلم بارها تا مرز پایان پیش می‌رود اما با ترفندی دوباره شروع می‌شود. رسیدن هواپیما به دمشق نقطه پایانی بر فیلم است؛ داستانی که با نشستن هواپیما بدون مشکل می‌توانست به اتمام برسد اما درگیری‌ها و کشتارهای داعشی‌های تحت امر شیخ ممدوح سعدی و فرزندانش که در اسارت سوری‌ها بودند باز هم به لطف جلوه‌های ویژه داستان را به جلو می‌راند. از سوی دیگر حفره اصلی فیلمنامه در نحوه آزادی تعداد کم داعشی‌های اسیر در جمع خیل عظیم نیروهای سوری در هواپیما است. فیلمنامه‌نویس برای منطقی نشان‌دادن و پرکردن حفره‌های فیلمنامه می‌گوید که همسر شیخ ممدوح با چاقو توانست هواپیمایی با آن‌ همه نیروی مسلح و اسلحه و تیربار و نیروی انسانی را تصرف کند؛ اما از آن‌جا که فیلمنامه‌نویس از ارایه جزییات برای نحوه آزادی آنها سر باز می‌زند و با سرهم‌بندی قصه با استفاده از شلوغی و همهمه و ابزار مهم آن یعنی جلوه‌های ویژه ذهن مخاطب را به سوی دیگری جلب می‌کند.

 

این روند چسباندن و وصله قصه‌های تکه‌پاره به این‌جا ختم نمی‌شود و همچنان ادامه می‌یابد. زمانی که هواپیما به تدمر بازمی‌گردد همه ‌چیز با مرگ شیخ ممدوح و خانواده‌اش توسط ابوعمر چچنی ادامه پیدا می‌کند؛ البته حاتمی‌کیا مدعی می‌شود که اطلاعات زیادی از نحوه نگرش و فرقه‌های داعشی ندارد اما چهره‌ای که از شیخ ممدوح نشان می‌دهد بسیار متفاوت از ابو عمر چچنی است. این‌که یک داعشی سوری به مراتب قابل ‌اعتمادتر از یک داعشی خارجی و چچنی است زیرا شیخ ممدوح به وعده‌ آزادی‌اش عمل می‌کند اما ابو عمر چچنی معتقد است كه نباید با دشمن معامله کرد. همین تئوری حاتمی‌کیا باعث می‌شود تا باز هم با حربه و بکارگیری ناجی فیلم یعنی جلوه‌های ویژه و مرگ عجیب شیخ ممدوح با شمشیر و به دست فرمانده چچنی تکه دیگری به فیلمنامه به‌وقت شام وصله بخورد تا داستان شهادت دسته‌جمعی اسرا اتفاق بیفتد. این دستگیری و مرگ احتمالی باز هم می‌توانست پایانی بر فیلم طولانی حاتمی‌کیا باشد اما از آنجا ‌که قهرمان فیلم نباید به این سهولت از قصه خارج شود، حاتمی‌کیا وصله‌ای دیگر بر فیلمنامه می‌زند.

 

با این وصله جدید او می‌تواند قهرمان داستان یعنی علی را از فردی متزلزل به فردی مقید و معتقد تبدیل کند که دیگر از مرگ نمی‌هراسد. پس برای رسیدن به سیر تکامل شخصیت، پدر را از او جدا می‌کند. اگر چه در فیلم پدر چندان هم فردی محکم نشان داده نشده است اما با ایجاد مشکل در تکلم پدر منفعل را از نقش جدید علی برای به پرواز درآمدن هواپیما برای عملیاتی انتحاری توسط ابو عمر چچنی و ام سلما (زن خواننده مسلمان‌شده) خارج مي‌كند و این داستانی است که تا شهادت علی پیش می‌رود.

 

حاتمی‌کیا بیش‌ از حد مقهور جلوه‌های ویژه فیلم‌هایش است. جلوه‌های ویژه اگر به‌درستی در کنار درامی بی‌نقص قرار گیرد، می‌تواند مکمل و تمام‌کننده خوبی باشد و کار را به اثر خوب تبدیل کند اما زمانی که کارگردان مقهور جلوه‌های ویژه شود و بخواهد به بهانه‌های مختلف برای منحرف‌کردن ذهن مخاطب از حفره‌ها و ضعف‌های فیلمنامه و یا با استفاده بی‌رویه در جای ‌جای فیلم از آن سود ببرد، می‌تواند لطمه‌های جبران‌ناپذیر به فیلم وارد کند. کما این‌که حاتمی‌کیا پیش‌ از این هم در «چ» این ضربه را در بکارگیری جلوه‌های ویژه خورده است.

 

مهدی قنبر

 

 

shah​rvand-newspaper.‎​ir
  • 6
  • 2
50%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.8 stars from 8 votes
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
ایزاک نیوتن,نیروی جاذبه,کشف نیروی جاذبه نگاهی به زندگی «ایزاک نیوتن»، انسان گوشه گیری که نیروی جاذبه را کشف کرد

 

زندگی ایزاک نیوتن و ۸ مورد عجیبی که احتمالا نشنیده‌اید

۱. در کریسمس سال ۱۶۴۲ نیوتن در انگلیس متولد شد. چند ماه قبل از تولد او پدرش از دنیا رفته بود. در سن سه‌سالگی مادر ایزاک نیوتن با کشیش ثروتمدی به نام باناباس اسمیت «Barnabas Smith» ازدواج کرد، اما این کشیش فرزندی او را نپذیرفت و سرانجام نیوتون به خانه‌ی پدر و مادر‌بزرگش، رفت. در دوران نوجوانی، او لیستی از گناهانی که در گذشته انجام داده بود را در دفترچه‌ای یادداشت کرد. در بین نوشته‌هایش این آرزو بسیار به چشم می‌خورد: آقای اسمیت و مادرم را آتش می‌زنم و خانه را روی سرشان خراب می‌کنم. او در بزرگسالی مشغول کار خود بود، هیچ سرگرمی و تفریحی نداشت، و هرگز ازدواج نکرد.

 

۲. در دوازده سالگی، اسمش را در مدرسه‌ای در گرنتم نوشتند. چون راه خانه تا مدرسه زیاد بود، نیوتن در منزل یک داروفروش اقامت گزید. سه سال بعد، مادرش از او خواست مدرسه را ترک کند و به خانه برگردد، چون برای بار دوم بیوه شده بود. مادرش می‌خواست ایزاک کشاورزی کند، اما او اصلا کشاورزی را دوست نداشت. سرانجام با پادرمیانی مدیر مدرسه، نیوتن همان‌جا ماند و به درسش ادامه داد. او در سال ۱۶۶۱ پس از پایان تحصیلات مقدماتی، به دانشگاه کمبریج رفت و برای همیشه از شر کشاورزی رها شد.

 

ادامه
عکس های جدید متین ستوده,متین ستوده,عکس های متین ستوده بیوگرافی متین ستوده به همراه مصاحبه و جدیدترین عکسهایش

چکیده ای از بیوگرافی میتن ستوده

نام اصلی :متین السادات ستوده

زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و تئاتر

تولد: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۶۴

محل زندگی: تهران

پیشه: بازیگر

ادامه
نیلوفر هوشمند,بیوگرافی نیلوفر هوشمند,عکس نیلوفر هوشمند بیوگرافی نیلوفر هوشمند + جدیدترین عکس های نیلوفر هوشمند

چکیده ای از بیوگرافی نیلوفر هوشمند:

نام: نیلوفر هوشمند

متولد: اسفند ۱۳۶۷

پیشه: بازیگر

وضعیت: مجرد

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲

ادامه
هوتن شکیبا,بیوگرافی هوتن شکیبا,عکس هوتن شکیبا هوتن شکیبا | مصاحبه و بیوگرافی هوتن شکیبا و جدیدترین عکس های او

چکیده ای از بیوگرافی هوتن شکیبا

زمینه فعالیت: تئاتر، سینما، تلویزیون، صداپیشگی

تولد: ۲۴ خرداد ۱۳۶۳

محل زندگی: تهران

پیشه: بازیگر

 

ادامه
امیر کاظمی,بیوگرافی امیر کاظمی,عکس های امیر کاظمی بیوگرافی امیر کاظمی بازیگر جوان + عکس های امیر کاظمی و همسرش

چکیده ای از بیوگرافی امیر کاظمی:

نام: امیر کاظمی

زادروز   ۱۹ آبان ۱۳۶۹

پیشه: بازیگر

همسر: مهتاب محسنی

 

ادامه
امیر حسین رستمی,بیوگرافی امیرحسین رستمی,عکس امیر حسین رستمی بیوگرافی امیرحسین رستمی بازیگر طناز ایرانی | عکس های همسر وفرزند امیرحسین رستمی

امیرحسین رستمی

زمینه فعالیت : سینما، تلویزیون و تئاتر

تولد : ۱۲ بهمن ۱۳۵۴

تهران

ملیت :  ایرانی

پیشه : بازیگر

ادامه
حمید صفت,بیوگرافی حمید صفت,عکس های حمید صفت بیوگرافی حمید صفت خواننده رپ | جدیدترین عکس های اینستاگرامی حمید صفت

چکیده ای از بیوگرافی حمید صفت:

نام : حمید

نام خانوادگی : امیری صفت

تاریخ تولد : ۱۸ مرداد ۱۳۷۲

محل تولد : تهران

ملقب به حمید صفت

ادامه
بهاره رهنما,بیوگرافی بهاره رهنما,عکس بهاره رهنما بیوگرافی بهاره رهنما / عکسهای عروسی بهاره رهنما

چکیده ای از بیوگرافی بهاره رهنما

نام و نام خانوادگی : بهاره رهنما

زمینه فعالیت : بازیگر تئاتر، تلویزیون، سینما، نویسنده، کارگردان تئاتر

تاریخ تولد : ۱۰ آذر ۱۳۵۲ / ۱ دسامبر۱۹۷۳

محل تولد : اراک، ایران

همسر سابق : پیمان قاسم‌خانی

ادامه
امین حیایی,بیوگرافی امین حیایی,جدیدترین تصاویر امین حیایی بیوگرافی امین حیایی مرد پولساز سینما + تصاویر پسر و همسرش

زندگینامه امین حیایی:

زمینه فعالیت: بازیگری و خوانندگی

جنسیت: مرد

سال تولد: ۱۳۴۹

محل تولد: تهران

همسر ها: مونا بانکی پور(همسر سابق) ، نیلوفر خوش خلق.

ادامه
بیوگرافی جاستین بیبر,عکس جاستین بیبر,ماجراهای جاستین بیبر بیوگرافی جاستین بیبر | حقایقی جالب در مورد به شهرت رسیدن جاستین بیبر

گزیده ای از بیوگرافی جانستین بیبر:

نام اصلی: جاستین دِرو بیبر
نام مستعار: جِی‌بی
تولد: ۱ مارس ۱۹۹۴
‎۱۰ اسفند ۱۳۷۲
لندن، انتاریو،کانادا
ملیت: کانادا
سبک‌(ها): پاپ، آراندبی، تین پاپ
ساز(ها): آواز، گیتار، کیبورد، ترومپت، پیانو، درام
سال‌های فعالیت: ۲۰۰۸ - اکنون

 

بیوگرافی جاستین بیبر

جاستین بیبر در لندن (انتاریو) به دنیا آمد و در شهر استردفورد (انتاریو) بزرگ شد، مادر جاستین بیبر «پتی مالته» وقتی که ۱۸ ساله بود جاستین را باردار شد ، وقتی جاستین ۲ ساله بود پدرش «جرمی بیبر» برای ازدواج با زن دیگری پتی را طلاق داد و مادرش جاستین را به تنهایی و با درآمد کمی که از کارش بدست می آورد بزرگ کرد.

 

ادامه
بیوگرافی احسان علیخانی,عکس احسان علیخانی,زندگینامه احسان علیخانی بیوگرافی احسان علیخانی، مجری محبوب و توانمند تلویزیون

نام: احسان علیخانی

زادروز : ۱۵ آبان ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

محل زندگی : تهران

تحصیلات : کارشناسی در رشتهٔ مدیریت بازرگانی از دانشگاه تهران

پیشه : تهیه‌کننده ، مجری تلویزیونی، دستیار کارگردان، کارگردان

ادامه
بیوگرافی احسان خواجه امیری,اهنگ های احسان خواجه امیری,عکس احسان خواجه امیری بیوگرافی احسان خواجه امیری مرد خوش صدای موسیقی | جدیدترین عکس های احسان خواجه امیری و همسرش

نام:احسان خواجه امیری

نام خانوادگی:خواجه امیری

تاریخ تولد:۱۳۶۳/۸/۷

محل تولد:تهران

تحصیلات:فارغ التحصیل مهندسی کامپیوتر

تاهل:متاهل

ادامه
کریستیانو رونالدو,بیوگرافی کریستیانو رونالدو,عکس جدید رونالدو بیوگرافی کریستیانو رونالدو/ از فقیری تا ثروتمندی

چکیده ای از بیوگرافی کریستیانو رونالدو:

نام کامل:  کریستیانو رونالدو دوس سانتوس آویرو

زادروز:  ۵ فوریهٔ ۱۹۸۵

زادگاه: فونچال، مادیرا، پرتغال

قد:  ۱٫۸۵

پست: مهاجم

ادامه
فیلم مسافران,موضوع فیلم مسافران,بازیگران فیلم مسافران

 میگن زمان همه زخم ها رو درمان میکنه...   اما  قلبهای شکسته به این آسونی ها درمان نمیشن!   تو درک نمیکنی...     مسافران(۲۰۱۶)    

ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید