۰۸:۵۸ - ۲۸ اسفند ۱۳۹۶ کد خبر: ۹۶۱۲۰۶۷۰۴
کتاب، شعر و ادب

نقدی بر رمان «رنگین‌کمان» دی‌اچ لارنس

رمان رنگین‌کمان,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

سازوکار مفهومی جهانِ دی‌اچ لارنس را می‌توان با دستگاه‌های فکری فلاسفه قیاس کرد، چه جایگاه امر جنسی و رویکرد لارنس در روایت اهمیت آن کمابیش جان‌مایه تمام آثار اوست. از این‌رو یادآور مفاهیم کلیدی است که فلاسفه برای تبیین رویکرد و رهیافت خود، برمی‌سازند و همواره در آثارشان آن را به‌کار می‌برند یا به آن ارجاع می‌دهند. دی‌اچ لارنس، امر جنسی را تنها مجال انسان متمدن برای حفظ پیوند خود با دستگاه عظیم طبیعت می‌داند که برای لارنس طبیعت همان واقعیت است.

 

در مقابل، لارنس، چندان‌که از همین چند سطر برمی‌آید سویه رمانتیکی را در اندیشه خود برجسته می‌کند که در آن تمدن و ماشین، مسبب شکاف میان انسان و طبیعت یا انسان و امر طبیعی جنسی است. در این صورت‌بندی، انتزاع یا سوبژکتیویته مدرن عامل ایجاد گسست عظیم و شوم است اما به‌رغم آن‌که روند صنعتی‌شدن و انتزاعی‌شدن جهان را به‌هیچ‌وجه نمی‌توان متوقف کرد یا دربرابر آن شورید، هر فرد، فردیت به‌مثابه واحد عصیانگر می‌تواند در زندگی شخصی خود به آغوش طبیعت باز گردد، ولو این بازگشت جز شورشی دیوانه‌وار یا انحرافی از معیار مدنیت انسانی نباشد. با این حساب، اگر به‌همان‌ترتیب ساده‌لوحانه کارگاهی بخواهیم شخصیت‌های اصلی و فرعی داستان را تعیین کنیم هیچ بعید نیست ره به ناکجاآباد ببریم.

 

چراکه در نظام معرفتی نویسنده، این زنان هستند که چه براساس تقسیم‌بندی دراماتیک نقش عامل و به فرجام‌رساننده درام را برعهده داشته باشند و چه نه، قهرمان داستان به‌شمار می‌آیند زیرا آن آگاهی شهودی و پیوند حقیقی با طبیعت که در اثر نفوذ زبان، به‌مثابه قلمروی تمدنی به ناخودآگاه تبعید شده دست‌کم در قصه‌های لارنس برای زنان تحقق‌پذیر است. چندان‌که رابرت مک‌کرام می‌نویسد، می‌توان اندیشه لارنس را نسخه‌ مدرن نظریه‌ «بازگشت به طبیعت» و «وحشی نجیبِ» روسویی دانست، اما این برداشتی نیست که متضمن قرائت ریزبینانه از لارنس باشد.

 

به‌یاد بیاوریم که او یک نویسنده است و آنچه گفتیم تنها تفسیر غالبی است که در مورد اعم آثارش موضوعیت دارد. حال ببینیم چطور است که انتشار رمان مهمی از دی‌اچ لارنس به‌اندازه جزوه‌های داستانی خنک نویسند‌ه‌ کمدین‌های آمریکایی امروزی توجه جامعه ادبی را برنمی‌انگیزد. یا دست‌کم در عرصه عمومی، در مطبوعات بروز نمی‌یابد. احتمالا همه با هم خواهیم گفت، با چنین مترجمانی که معرف حضور نیستند و هم‌چنین از جانب مؤسسه نشری که اسم‌ورسمی ندارد، یعنی جزو شبکه قدرتمند توزیع و پخش کتاب نیست و در کمال تأسف بدین معنا که در میان مطبوعات هم دلسوز ندارد، اصلا این کتاب بیجا کرده منتشر شده است.

 

ضمنا، ناشر به‌استناد همین کتاب، ظاهرا جز در انتخاب اثر در امور دیگر که نمی‌دانم چقدر اهمیت دارند، سلیقه‌ای نداشته یا به‌خرج نداده است. پس تکلیف معلوم است. وانگهی، گفتن ندارد که ترجمه لارنس (وقتی مترجم و ناشر معروف نباشند لارنس و غیرلارنس ندارد هرکه هست باید گفته شود که از عهده هرکسی برنمی‌آید.) به‌این‌ترتیب، بی‌تفاوتی و نادیده‌انگاشتن و نخواندن و ریشخندکردن به‌طرز طعنه‌واری در جای رویکرد و موضع انتقادی می‌نشیند. راستش، بدون آنکه سودای برهم‌زدن نظمی چنین استقراریافته را در سر داشته باشم بگویم که در صحت موضعی که با چنین آرامش و یقین و طمأنینه مداوماً بر زبان جاری می‌شود تردیدداشتن، ای بدک نیست.

 

ترجمه قادری‌ها از کتاب لارنس در حد همان ترجمه‌هایی است که ناشران بزرگ دست‌بالا بعد از یک مرحله ویرایش مختصر سالی چندتا منتشر می‌کنند. نمی‌گویم ترجمه خوب است اما کیفیت و از آن مهم‌تر خاصیت رمان اصلی حتی از این ترجمه هم پیداست و آن خاصیت آن‌قدر بیشتر از معمول است که تحمل مواردی از بی‌ذوقی ترجمه و حتی مواردی از کج‌فهمی را میسر می‌کند. اما کوشش مترجمان در دست‌وپنجه نرم‌کردن با زبان چندلایه، ظریف و سبک‌پردازانه نویسنده به‌ویژه در بخش میانی کتاب پیداست، گرچه در بیشتر موارد ناکام مانده‌اند. اهمیت و خاصیت انتشار رمانی چون «رنگین‌کمان» را نمی‌توان در همین حدود تخفیف داد.

 

یا آن‌که نظریه انتقادی تا به آن درجه فروکاسته شود تا جسارت و قاطعیت به فراهم‌کردن سیاهه‌ای از اشتباهات جزئی مترجمان برسد که به‌ضمیمه چند پاراگراف طعنه و بزله انتشار یابد و دست‌بالا برای آن‌که تضمین تئوریکی به‌هم برسد، با ‌هزار زور و زحمت، چند مفهوم را که همزمان اقتصاد و اخلاقی و حتی عارفانه هستند روی هم سوار کنیم تا ناشر کوچک را به‌عنوان نمونه کاسب‌کاری یا به‌جز آن تخطئه کنیم، تازه از باب برانگیختن همدلی می‌شود گفت که چرا ادبیات را که «مقدس» است به عرصه این قبیل سودجویی‌ها بدل کرده و راستش این قبیل نوشته‌ها شاید در دورترین نقطه از عمل مسئولانه و خلاق نوشته شوند.

 

«رنگین‌کمانِ» لارنس از جنبه ژورنالیستی رتبه خیره‌کننده چندمین رمانِ مهم ادبیات انگلیسی را دارد و از آن مهم‌تر در نظریه ادبی، مرجع و مصداق بروز و تحقق شماری از مولفه‌های بنیادین ادبیات مدرنیستی است. اما مطالعه و رده‌شناسی این رمان، به‌ویژه آن‌گاه اهمیت خواهد داشت که آن را در تقابل با تلقی و هنجارهای من‌درآوردی و مهندسی‌شده گفتمان ادبی امروز ایران قرار دهیم و از الهام‌بخشی و روشنگری ذاتی رمان برخوردار شویم. در اینجا ناچاریم به اشارتی مختصر بسنده کنیم و برای بیان آن اشارات نیز ناچاریم بعضی اشکالات مقدماتی را که زاییده بی‌مبالاتی جاری در فضای ادبی است برطرف کنیم.

 

از آن‌جمله مسئله فرم و محتوا است که بدبختانه عموماً به‌جای تدقیق تلقی مدرن آن در نقد ادبی، در باد یک توهم ادبی رایج دمیده شده که این همان صورت و معنی خودمان است. همان که مثلا مولوی و دیگر شاعران شعر عرفانی یکی را بر سر آن یکی می‌کوبند که جان و معنی مهم است و صورت بی‌ارزش و اینها همه در قالب ادبی تحقق می‌پذیرد که وفاداری بی‌کم‌وکاستی به صورت خود دارد. بگذریم هرچه هست، آنچه قرار است از فرم و محتوا در نقد ادبی مستفاد شود چندان ارتباطی (مگر استعاری) به‌بیان شاعران کهن فارسی ندارد. از این‌روست که وقتی می‌گویند فرم و محتوا از هم تفکیک‌ناپذیرند، می‌توان پرسید

 

پس لازم است دوتا باشند چراکه اگر قدما آن را دوتا می‌دانستند دست‌کم با سنجیدن میزان انطباق و هماهنگی آن دو با یکدیگر کاربردی متصور بودند و حال آن‌ که یکی‌شدن‌شان با آن طرز تلقی سنتی بالکل بی‌معناست. اشاره مختصر ما به همین نکته است که در رمان «رنگین‌کمان»، فرم رمان را نه آموزه‌های کارگاه تعیین کرده است و نه تلقی آبکی سه‌پرده‌ای و پنج‌پرده‌ای از پلات ارستویی که ایده، مضمون یا محتواست (در نظر نویسنده فرم محتواست) برسازنده جنبه صوری است، پس طبیعتا خبری از آن ظاهر متقارنی که مثلا در قصه ژانر بدان آویخته‌اند نیست و البته این جریان اصلی رمان است.

 

 

sha​rghdaily.‎​ir
  • 7
  • 2
50%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.9 stars from 9 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
طناز طباطبایی,بیوگرافی طناز طباطبایی,عکس طناز طباطبایی بیوگرافی طناز طباطبایی بازیگر مهربان سینما

چکیده ای از بیوگرافی طناز طباطبایی:

نام: طناز

نام خانوادگی: طباطبايی

تحصيلات: فارغ التحصيل کارگرداني تئاتر

زمينه فعاليت: بازيگر سينما، تلويزيون و تئاتر

تاريخ تولد: ۲۰ ارديبهشت ۱۳۶۲ / ۱۰ مه ۱۹۸۳

ادامه
میرزا محمد تقی‌خان فراهانی,بزرگترین وزرای ایران,شخصیت های ملی ایران,امیر کبیر زندگینامه امیر کبیر

نام اصلی: میرزا محمد تقی‌خان فراهانی

تولد : ۱۱۸۶ خورشیدی

روستای هزاوه، اراک

درگذشت : ۲۰ دی ۱۲۳۰ 

باغ فین، کاشان

ملیت: ایرانی

ادامه
میرزا ملکم‌خان, ناظم‌الدوله,ناصرالدین شاه میرزا ملکم‌خان سیاستمدار هزار چهره

تولد: ۱۲۱۲ خورشیدی

قصبه جلفا، اصفهان

درگذشت:   ۱۲۸۷ خورشیدی

رم، ایتالیا

ملیت: ایرانی ارمنی تبار

پیشه: سیاستمدار

ادامه
بیوگرافی راجرر فدرر,زندگینامه راجر فدرر,راجر فدرر تنیسور سوئیسی آشنایی با راجر فدرر تنیسور برتر جهان

 

بیوگرافی راجر فدرر

تولد: ۱۹۸۱ سوئیس

محل تولد: بازل سوئیس

رشته ورزشی: تنیس

ملیت: سوئیسی

ادامه
نیوشا ضیغمی,بیوگرافی نیوشا ضیغمی,عکس نیوشا ضیغمی بیوگرافی نیوشا ضیغمی | عکس های خانوادگی نیوشا ضیغمی

چکیده ای از بیوگرافی نیوشا ضیغمی:

زمینه فعالیت: سینما

تاریخ تولد: ۱۸ تیر ۱۳۵۹ \ ۹ ژوئیهٔ ۱۹۸۰ ‏

محل: تهران

ملیت: ایران

پیشه: بازیگر - تهیه کننده

ادامه
عباس میرزا,دوره قاجار,شاهزاده قاجاریه عباس میرزا ، خوشنام ‌ترین شاهزاده قاجاریه

نام : عباس میرزا 

فرزند فتحعلی شاه قاجار

تولد: ۵ شهریور ۱۱۶۸ 

مرگ: ۳ آبان ۱۲۱۲

مقام:  ولیعهد ایران

مکان خاک‌سپاری: مشهد

ادامه
بیوگرافی حمید سوریان,حمید سوریان,آشنایی با حمید سوریان بیوگرافی حمید سوریان، کشتی گیر ایرانی

نام اصلی: حمید سوریان ریحان‌پور

تولد: ۱۳۶۴ در شهر ری

ملیت: ایرانی

رشته ورزشی: کشتی فرنگی

وزن: ۵۹ کیلوگرم

حمید سوریان در سال ۲۰۰۱ دوبنده تیم ملی نوجوانان در وزن ۴۶ کیلوگرم را پوشید و در مسابقات نوجوانان آسیا به روی تشک رفت. حمید سوریان دارنده هفت مدال طلای جهان و المپیک کشتی فرنگی است. سوریان از نظر تعداد و کیفیت مدال، بهترین کشتی‌گیر تمام ادوار ایران است.

ادامه
ارسلان قاسمی,بیوگرافی ارسلان قاسمی,عکس ارسلان قاسمی بیوگرافی ارسلان قاسمی بازیگر جوان و توانمند تلویزیون + عکس های اینستاگرامش

چکیده ای از بیوگرافی ارسلان قاسمی:

نام و نام خانوادگی : ارسلان قاسمی

تاریخ تولد : ۱، خرداد، ۱۳۷۴

محل تولد : تهران

تحصیلات : دیپلم کامپیوتر و تحصیل در رشته بازیگری

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
رجبعلی خیاط,رجبعلی نكوگويان,زندگینامه شيخ رجبعلی خياط زندگی‌نامه حاج رجبعلی خیاط

چکیده ای از زندگی‌نامه حاج رجبعلی خیاط:

نام اصلی: رجبعلی نکوگویان

تولد: ۱۲۶۲

تهران، ایران

وفات: ۲۲ شهریور ۱۳۴۰، شهر ری

آرامگاه: گورستان ابن‌بابویه

ادامه
محمد اسماعیل دولابی,زندگینامه میرزا اسماعیل دولابی,بیوگرافی محمد اسماعیل دولابی زندگینامه ی میرزا اسماعیل دولابی

نام اصلی: محمداسماعیل دولابی

تولد: ۱۲۸۲ خورشیدی 

تهران، ایران

درگذشت: ۹ بهمن ۱۳۸۱ خورشیدی

محل زندگی: تهران

ملیت: ایرانی

ادامه
هومن سیدی,بیوگرافی هومن سیدی,عکس جدید هومن سیدی بیوگرافی هومن سیدی | عکس همسر و دخترش

چکیده ای از بیوگرافی هومن سیدی:

نام و نام خانوادگي: هومن سيدی

تاريخ تولد : ۸، آذر ماه، ۱۳۵۹

محل تولد :رشت

مليت : ايراني

پيشه : کارگردان، فيلمنامه‌نويس و بازيگر

ادامه
کیانوش رستمی,بیوگرافی کیانوش رستمی,زندگینامه کیانوش ئرستمی زندگینامه کیانوش رستمی, عضو تیم ملی وزنه‌برداری ایران

نام اصلی: کیانوش رستمی

متولد: ۱۳۷۰ کرمانشاه

ملیت: ایرانی

رشته ورزشی: وزنه برداری

عضو تیم ملی وزنه برداری ایران

 

ادامه
ماریا شاراپووا,بیوگرافی ماریا شاراپووا,زندگینامه ماریا شاراپووا آشنایی با ستاره روس تنیس زنان جهان؛ ماریا شاراپووا

نام اصلی: ماریا شاراپووا

۱۹۸۷ نیاگان روسیه

ملیت: روسی

اقامت: فلوریدا آمریکا

دارای ۳۲ عنوان حرفه ای

۱۸۸ سانتی‌متر قد

ادامه

فال که می گرفت صدایش عوض می شد، درست عین صدای دری که بعد از دوبار باز شدن نرم می شود، با یک لهجه غریب، کلمات را زمزمه می کرد و بعد از گفتن هرجمله از بالای عینک به من نگاه می کرد انگار بخواهد بداند که درست گفته یا تاییدم را بگیرد.

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید