۰۹:۴۲ - ۳۰ آبان ۱۳۹۷ کد خبر: ۹۷۰۸۰۷۸۲۵
کتاب، شعر و ادب

گزارشی از ناگفته‌های «فرخی‌ یزدی»

ناگفته‌هایی از  فرخی‌ یزدی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
تلاش‌ها برای پرده برداشتن از ناگفته‌های شخصیت «فرخی‌ یزدی» شاعر آزادی‌خواهی و ستم‌ستیز عصر مشروطه که به خاطر ظلم و ستم حاکمان زمانه دهانش را دوختند و نهایتاً نیز او را در زندان به طور غریبانه‌ای به قتل رساندند، همچنان ادامه دارد.

«میرزا محمد فرخی یزدی» فرزند محمد ابراهیم سمسار یزدی در سال ۱۲۶۷ هجری شمسی در یزد دیده به جهان گشود. وی از حوالی ۱۵ سالگی به علت سرودن اشعار اعتراضی از مدرسه اخراج شد و به کارگری در مشاغلی مانند نانوایی و پارچه‌بافی روی آورد اما برخلاف تصور عموم در طول زندگی خود بسیار پیشرفت کرد به طوری که به عنوان نماینده مردم یزد در مجلس شورای اسلامی برگزیده شد و هم عصر با شعرایی مانند «ملک الشعرای بهار» که یکی از مشروطه‌خواهان خراسانی تبار بود، فعالیت‌هایی جدی در زمینه حزب دموکرات داشت.

 

این شاعر آزاده، میهن دوست و ستم ستیز یزدی یکی از طرفداران ویژه حزب دموکرات و از صدرنشینان انقلاب مشروطه بود که علاوه بر نمایندگی مجلس و روزنامه‌نگاری با سرودن اشعار سیاسی و اجتماعی انقلاب مشروطه را تسهیل بخشید. فرخی یزدی در زمینه سرودن شعر تبحر زیادی داشت و با هنجارشکنی در ادبیات از قالب غزل و مسمط برای سرودن اشعار خود استفاده کرد و از این ابزار علاوه بر روزنامه به عنوان راه ارتباطی با مردم بهرمند می‌شد.

 

البته برخی ادیبان بی‌سواد بودن فرخی را مطرح می‌کنند ولی به استناد گفته‌های «بهرام پروین گنابادی» پژوهشگر کشورمان در شب شعر فرخی یزدی، این موضوع رد می‌شود چرا که به اعتقاد این محقق فرهنگی، فرخی توانسته در قالب رباعی که یکی از سخت‌ترین انواع قالب‌های شعری محسوب می ‎ شود، تمام مضامین خود را به کار ببرد. پروین گنابادی همچنین معتقد است که فرخی یزدی از قالب خاص «ای مرگ بیا» که جزء قالب‌های ویژه رباعی شکوائیه است، بهرمند شده که تنها محدودی از شعرای ماهر در این قالب به منظور اعتراض، شعر سروده‌اند.

 

ناگفته‌هایی از  فرخی‌ یزدی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

 

فرخی زندگی سخت و مشقت‌آوری داشت چرا که همیشه در جریان اعتراضات خود دستگیر و بازداشت می‌شد یکی از این موارد زمانی بود که فرخی در مقابل «ضیغم‌الدوله قشقایی» حاکم وقت یزد، اشعار شکوائیه خود را قرائت کرد و حاکم دستور دوختن دهان او را صادر کرد و در نهایت نیز او را به زندان انداخت.

 

این شاعر فرهیخته در میان مردم یزد محبوبیت و طرفداران خاصی داشت به طوری که هنگام دستگیری به دستور حاکم وقت، به کمک اعتراض و تحصن مردم یزد توانست از زندان بگریزد و به تهران برود، البته اهمیت این موضوع نیز به اندازه‌ای شد که در همان زمان، وزیر حکومت وقت در مجلس شورای اسلامی نیز استیضاح شد. با این حال فرخی یزدی در این جریان سیاسی، امتیاز و سردبیری چندین روزنامه مهم را کسب کرد و پایه‌گذار روزنامه سیاسی «طوفان» در کشور شد؛ روزنامه‌ای که بیش از ۱۵ بار توقیف شد.

 

وی به دلیل مخالفت با حکومت بارها از ایران به کشورهایی مانند روسیه، آلمان، عراق و دیگر کشورها رفت حتی در زمان حضور در آلمان صاحب امتیاز نشریه غیرایرانی «پیکار» شد و افکار سیاسی و اعتراض‌آمیز خود را از این طریق در اختیار مردم قرار ‌می‌داد.

 

فرخی یزدی در جریان فعالیت در نشریه پیکار با نیرنگ «تیمور تاش» فریفته شد و به ایران بازگشت و در نهایت به زندان قصر تهران افتاد و سرانجام در ۲۵ مهر ماه ۱۳۱۸ با تزریق آمپول هوا توسط پزشک احمدی به زندگی سراسر رنج و مبارزه‌اش پایان دادند. البته گواهی رییس زندان حاکی از فوت فرخی بر اثر ابتلا به مالاریا و نفریت است ولی فرخی به طور نامعلومی نیز دفن شد و اکنون اطلاعاتی از آرامگاه او در دسترس نیست، هرچند به احتمال زیاد در گورستان مسگرآباد تهران به خاک سپرده شده است.

 

فرخی در طول زندگی خود هرگز ازدواج نکرد و میراث‌داری از خود به جا نگذاشت اما «علی اصغر سمسار یزدی» مشاور ارشد مرکز بین‌المللی قنات در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا اظهار می‌کند که مرحوم پدر ایشان ارادت بسیار خاصی به فرخی یزدی داشت و با هم در رفت و آمد بودند حتی زمانی که فرخی در زندان تهران در بند و تحت نظر بود نیز با هم دیدار و صحبت داشتند در حالی که هیچ وقت در رابطه با نسبت خویشاوندی ایشان صحبتی نکرد.

 

وی می‌گوید: از پدرم همیشه شعری که از فرخی به زبان داشتند، را به خاطر دارم که این شعر به این گونه بود؛ «ای که گفتی تا به کی در بند دربندیم ما/ تا که آزادی بود در بند در بندیم ما»

 

ناگفته‌هایی از  فرخی‌ یزدی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

 

«سلول فرخی» دور از معماری اصیل

«هومن ظریف» مستندساز کشور در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این که فرخی یزدی شخصیتی برجسته و الگوی بزرگی برای کشور است، می‌گوید: در راستای بیان تاریخ معاصر سرزمینمان به مردم و هم وطنان، اولین مستند فرخی در ۱۰۳ دقیقه به صورت جامع و کامل ساخته شد.

 

وی در مورد «سلول فرخی» که در محل زندان قصر وجود دارد، تصریح می‌کند: «رضا سخندان» عموزاده فرخی یزدی فعالیت‌های عمرانی این زندان را برعهده گرفت، علاوه بر آن به دنبال بازیابی محل دفن این شخصیت آزادی‌خواه است.

 

این مستندساز کشور با گلایه از نحوه بازسازی و مرمت سلول فرخی می‌گوید: فرخی یزدی در زندان قصر حبس شد و به قتل رسید. علاوه بر حضور وی در این زندان، اکثر فعالان سیاسی دوران مختلف در این زندان به قتل رسیده‌اند از این رو تاریخچه این زندان برای افراد مهم است. تالاری در محل زندان ایجاد و به نام فرخی نامگذاری شد که سلول این شاعر نیز مورد مرمت قرار گرفت اما اهمیت سلول فرخی در این مرمت رعایت نشد.

 

این فعال رسانه‌ای با اشاره به این که نحوه معماری زندان موجب از بین رفتن دست نوشته‌های فرخی با ذغال و همچنین حال و هوای واقعی زندان شده است، بیان می‌کند: هر چند مرمت آن به نحو مطلوب و زیبایی انجام شده اما بازدیدکنندگان در این زندان کمتر به حال و هوای آن پی می‌برند در حالی که در تمام دنیا مرمت زندان‌ها به عنوان موزه با در نظر گرفتن فضای آن انجام می‌شود.

 

ظریف با تاکید بر این که بیت شعری که منجر به مرگ فرخی یزدی شد، در میان مجموعه آثار این شاعر دهان دوخته وجود ندارد، تصریح می‌کند: بیت شعری از غزل فرخی یزدی موجب مرگ او شد که در میان مجموعه آثار فرخی در زمان مرمت روی دیوار این سلول، حذف شده است.

 

به گفته ‌وی، این شعر معروف عبارت از «دلم از این خرابی‌ها بود خوش/ زانکه می‌دانم خرابی چو از حد بگذرد آباد می‌گردد...» بوده که در وصف حکومت وقت سروده است.

 

این مستند ساز در پایان خواستار استفاده از فضای موزه قصر برای نمایش مستند فرخی و تاریخ معاصر ایران به ویژه برای گردشگران خارجی شد.

 

ناگفته‌هایی از  فرخی‌ یزدی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات

 

بهره‌مندی از خانه فرخی به عنوان موزه

«ونوس عامری» نائب رییس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر یزد در رابطه با اجرای عملیات مرمت خانه فرخی یزدی، می‌گوید: خوشبختانه خانه فرخی در حال مرمت بوده و امید است همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب در بهمن ماه افتتاح شود. البته بهره‌مندی از فضای خانه فرخی یزدی، علاوه بر موزه فرخی به عنوان محل فرهنگ‌سرای ادبی نیز پیشنهاد شده که هنوز مورد تصویب شورا قرار نگرفته است.

 

این مسئول در مورد طراحی بوستان باغ ملی در محل میدان آزادی با محوریت فرخی یزدی بیان می‌کند: امیدواریم این طرح تا پایان سال جاری طراحی و اجرا شود تا بتوانیم در خور شخصیت فرخی این بوستان را طراحی و المان یا سردیسی برای این شاعر آزادی‌خواه نیز در آن نصب کنیم.

 

"پیشوای آزادی"، جامع‌ترین کتاب در مورد فرخی

«حسین مسرت» پژوهشگر  در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اهمیت معرفی فرخی به عنوان مبارزی آزادی‌خواه و یزدی تبار، می‌گوید: فرخی یزدی علاوه بر آزادی‌خواهی و مشروطه خواهی، روزنامه نگاری برجسته بود که برای اولین بار به صورت علنی بخشی به عنوان اعتراض را در روزنامه وارد کرد.

 

وی اضافه می‌کند: فرخی یزدی یک صفحه و ستون از روزنامه خود را به نشانه اعتراض سفید گذاشت که گویای عدم دسترسی به اطلاعات درست و سانسور شدن اطلاعات بود که این مسئله در روزنامه‌های منتشر شده در زمان انقلاب اسلامی نیز تجدید شد.

 

این پژوهشگر از نگاشتن و نوشتن کتاب «پیشوای آزادی» به عنوان جامع‌ترین و بروزترین کتاب نشر شده برای فرخی یاد و تصریح می‌کند: برای معرفی فرخی در این کتاب از معتبرترین و جدیدترین یافته‌ها و اسناد موجود استفاده شده و علاوه بر کتاب شناسی فرخی گزیده اشعار این شاعر نیز در این کتاب اضافه شده است.

 

  • 15
  • 3
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.2 stars from 18 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
بیوگرافی الناز شاکردوست،الناز شاکردوست،عکس‌های الناز شاکردوست بیوگرافی الناز شاکردوست + مصاحبه

چکیده بیوگرافی الناز شاکر دوست

نام: الناز شاکردوست

تارخ تولد: ۷ تیر ۱۳۶۳

محل تولد: تهران

زمینه فعالیت: بازیگری، عکاسی، طراحی صحنه و لباس

مدرک تحصیلی: فارغ التحصیل تئاتر از دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد تهران

ادامه
بیوگرافی نورگل یشیلچای،عکس‌های نورگل یشیلچای،بازیگر نقش جن زیبا نورگل یشیلچای بیوگرافی نورگل یشیلچای بازیگر ترکیه‌ای فیلم ایرانی جن زیبا

نام کامل: نورگل یشیلچای (Nurgül Yeşilçay)

ملیت: ترکیه

تاریخ تولد: ۲۶ مارس ۱۹۷۶ میلادی

محل تولد: افیون قره حصار ترکیه

زمینه فعالیت: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

تحصیلات: لیسانس تئاتر و سینما

ادامه
اکبر عبدی,بیوگرافی اکبر عبدی,عکس‌های اکبر عبدی بیوگرافی اکبر عبدی + عکس همسر و دختر

نام کامل: عبدي آقاباقر

تاريخ تولد: ۱۳۳۹/۶/۴ 

محل تولد: تهران

محل زندگي: تهران

تحصيلات: ديپلم

همسر: نينا عبدي

ادامه
بیوگرافی وینفرید شفر,عکس‌های وینفرید شفر,کارنامه فوتبالی وینفرید شفر بیوگرافی و کارنامه فوتبالی وینفرد شفر + عکس همسر و فرزندان

نام کامل : وینفرید شفر

متولد: ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۵۰

ملیت: آلمان

زادگاه :ماین

حرفه :مربیگری

باشگاه: استقلال تهران

ادامه
برانکو ایوانکوویچ,بیوگرافی برانکو ایوانکوویچ,عکس‌های برانکو ایوانکوویچ بیوگرافی کامل برانکو ایوانکوویچ + عکس‌های خانوادگی

نام  کامل: برانکو ایوانکوویچ

متولد: ۲۸ فوریهٔ ۱۹۵۴ ‏

ملیت: کرواسی

زادگاه: واراژدین

پست: سرمربی

باشگاه کنونی: پرسپولیس

ادامه
کارلوس کی روش,بیوگرافی کارلوس کی روش,عکس‌های کارلوس کی روش بیوگرافی کارلوس کی روش، چهره مطرح فوتبال + عکس همسر

نام کامل: کارلوس مانوئل بریتو لئال کی‌روش

تاریخ تولد: ۱ مارس ۱۹۵۳

محل تولد: نامپولا، موزامبیک پرتغال

مدرک تحصیلی: کارشناسی ارشد تربیت بدنی گرایش فوتبال

پیشه:سرمربیگری فوتبال

تیم:تیم ملی فوتبال ایران

ادامه
پیام صابری،بیوگرافی پیام صابری،عکس‌های پیام صابری بیوگرافی زنده یاد پیام صابری، همسر زیبا بروفه + تصاویر

زمینه فعالیت: بازیگر ،کارگردان و چهره‌پرداز

تولد: ۱۳۵۲ خورشیدیتهران

مرگ: ۱۸ آذر ماه ۱۳۹۷ (۴۵ سالگی) تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۷۳–۱۳۹۷

همسر:  زیبا بروفه

ادامه
زیبا بروفه,بیوگرافی زیبا بروفه,عکسهای زیبا بروفه بیوگرافی زیبا بروفه + عکس

نام کامل: زیبا بروفه

ملیت: ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۵۴/۶/۲۹ 

محل تولد: تهران

محل زندگی: تهران، ایران

مدرک تحصیلی: فارغ التحصیل حقوق قضایی 

ادامه
الناز حبیبی,بیوگرافی الناز حبیبی,عکس‌‌‌‌‌‌های الناز حبیبی بیوگرافی الناز حبیبی + عکس‌های دیده نشده از او

نام : الناز حبیبی

ملیت: ایران

تاریخ تولد : ۲۱ مرداد ۱۳۶۷

محل تولد : همدان 

محل زندگی : تهران

شروع فعالیت : ۱۳۷۸

ادامه
آزاده نامداری،بیوگرافی آزاده نامداری،عکس آزاده نامداری بیوگرافی آزاده نامداری + عکس خانوادگی

نام : آزاده

نام خانوادگي : نامداري

تاريخ تولد : ۱۳۶۳/۹/۹  

محل تولد : کرمانشاه

تحصيلات : کارشناسي مديريت صنعتي

زمينه فعاليت : مجري تلويزيون

ادامه
جنیفر لوپز,بیوگرافی جنیفر لوپز,عکس‌های جنیفر لوپز بیوگرافی جنیفر لوپز + عکس همسر و فرزندان

نام کامل : جنیفر لین لوپز

تاریخ تولد: ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۶۹ ‏

محل تولد: برانکس، نیویورک، آمریکا

محل سکونت: لس آنجلس، کالیفرنیا، آمریکا

حرفه: بازیگر، نویسنده، رقصنده، طراح مد، تهیه کننده، خواننده، آهنگ نویس

شروع فعالیت:  ۱۹۸۶

ادامه
پیروز حناچی,بیوگرافی پیروز حناچی,عکس پیروز حناچی بیوگرافی پیروز حناچی شهردار تهران

نام کامل: پیروز حناچی

تاریخ تولد: سال ۱۳۴۳

محل تولد: تهران

محل تحصیل: دانشگاه تهران

حزب سیاسی: اصلاح طلب

محل سکونت: تهران

ادامه
آن ماری سلامه,بیوگرافی آن ماری سلامه,عکس آن ماری سلامه بیوگرافی آن ماری سلامه +تصاویر

نام اصلی: آن ماری سلامه

تاریخ تولد: ۱۹۹۰ 

محل تولد: روستای فاریا، کشور لبنان

مدرک تحصیلی: فوق لیسانس هنرهای نمایشی

ملیت: لبنانی

زمینه فعالیت: بازیگر

ادامه

دلم خواسته بود بگویم نرو ، به تو نه ، به همه آدم های کوچه ، به پرنده هایی که می نشستند روی درخت های تازه برگ داده ، به گربه هایی که توی حیاط می دویدند، به کلاغی که بلند می پرید و صدای قارقارش تو را یاد حیاط مادربزرگ می انداخت .

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید