کد مقاله: ۹۷۰۴۰۰۰۸۴

غلط ننویسیم (۴)

غلط,غلط ننویسیم,تلفظ صحیح

پیژامه - پیژاما - بیجامه

اصل این چند کلمه «پای جامه» به معنای «جامه ای که در پا کنند» بوده است که از زبان پارسی به زبان های هندی رفته و از آن جا به زبان انگلیسی داخل شده است.

 

سپس فرانسویان آن را از زبان انگلیسی گرفته و پیژاما «Pyjama» گفته اند.

 

آن گاه این واژه راه ایران را در پیش گرفته و این بار با تلفظ فرانسوی وارد زبان پارسی شده است.

 

اکنون مردم آن را به چند صورت تلفظ می کنند: «پیژامه»، «پیژاما» یا «بیجامه»

 

اما «پیژامه» در زبان نوشتار نیز وارد شده است و به نظر می آید از بقیه راحت تر است و بیشتر استفاده می شود. اما در هر سه صورت درست است و استعمال آن ایرادی ندارد. این کلمه در عربی و پارسی فصیح دو تلفظ مختلف و دو معنای مختلف دارد.

 

غیبت

یکی «غیبت» بر وزن «کیفر» به معنای «غایب شدن» یا «غایب بودن»

 

از دست غیبت تو شکایت نمی کنم

تا نیست غیبتی نبود لذت حضور

حافظ

 

و دیگری «غیبت» بر وزن «زینت» به معنای «بد گفتن پشت سر کسی» است.

کسی گفت وپنداشتم طیبت است

که دزدی به سامان تر از غیبت است

سعدی

 

امروزه در تداول پارسی زبانان هر دو کلمه به کسر اول و سکون دوم تلفظ می شود.

 

فرار دادن - فراری کردن

کلمه «فرار» به معنای «گریز» اسم است و «فراری» صفت است به معنای «گریزان» .

 

بنابراین می توان گفت: «فرار دادن» به معنای «گریزاندن» و «وسیله گریز کسی را فراهم کردن» و ترکیب «فراری کردن» یعنی «گریزان کردن» و «بیزار کردن» .

 

اما نمی توان گفت: «فراری دادن» زیرا این ترکیب معادل «گریزان دادن» خواهد بود که مطلقا بی معنی است.

 

در سال های اخیر در بسیاری از نوشته ها و غالبا در رادیو و تلویزیون این ترکیب بی معنی را به کار می برند.

 

مثلا می گویند: «زندانی را از زندان فراری دادند.»

 

که به جای این جمله باید گفت: «زندانی را از زندان فرار دادند.»

 

اما «فرار دادن» با «فراری کردن» تفاوت معنایی دارد.

 

مثلا اگر گفته شود: «این بچه را از مدرسه فراری کرده اند.» جمله البته صحیح است منتها به این معنی خواهد بود: «این بچه را از مدرسه گریزان کرده اند»

 

در این جا ضروری است که به این نکته اشاره شود که واژه «فرار» کلمه ای عربی است که به علت استعمال زیاد در زبان پارسی رایج شده است.

 

معادل پارسی واژه «فرار»، کلمه «گریز» است که بسیار صحیح تر است که از آن در گفتار و نوشتار استفاده شود.

 

غدغن کردن

این ترکیب به معنای «نهی کردن وممنوع کردن» است. این فعل مرکب هرگاه در جمله پایه واقع شود، فعل جمله پیرو باید بر وجه التزامی باشد.

 

در عین حال باید دقت کرد که اگر کردن کاری «غدغن» باشد فعل جمله پیرو باید به صورت مثبت باشد و برعکس اگر نکردن کاری غدغن شود فعل جمله پیرو باید به صورت منفی بیاید.

 

مثلا هرگاه بگوییم: «امیر کبیر غدغن کرده بود کسی شراب نفروشد»، مقصود این خواهد بود که امیر کبیر نفروختن شراب را غدغن کرده بود و حال آن که مقصود نویسنده این بوده که؛ «امیر کبیر غدغن کرده بود کسی شراب بفروشد.»

 

توضیح ضروری

این واژه از جمله واژه هایی است که میان ادبا و زبان شناسان محل اختلاف است.

 

از آن جایی که این واژه به شکل«قدغن و غدقن» هم نوشته می شود و ریشه در زبان ترکی دارد و استعمال هرسه رواج دارد، نمی توان حکم قطعی صادر کرد که کدام املا درست تر است.

 

 

khoras​annews.‎​com
  • 18
  • 2
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
4.5 stars from 20 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
الناز حبیبی,بیوگرافی الناز حبیبی,عکس‌‌‌‌‌‌های الناز حبیبی بیوگرافی الناز حبیبی + عکس‌های دیده نشده از او

نام : الناز حبیبی

ملیت: ایران

تاریخ تولد : ۲۱ مرداد ۱۳۶۷

محل تولد : همدان 

محل زندگی : تهران

شروع فعالیت : ۱۳۷۸

ادامه
آزاده نامداری،بیوگرافی آزاده نامداری،عکس آزاده نامداری بیوگرافی آزاده نامداری + عکس خانوادگی

نام : آزاده

نام خانوادگي : نامداري

تاريخ تولد : ۱۳۶۳/۹/۹  

محل تولد : کرمانشاه

تحصيلات : کارشناسي مديريت صنعتي

زمينه فعاليت : مجري تلويزيون

ادامه
پیروز حناچی,بیوگرافی پیروز حناچی,عکس پیروز حناچی بیوگرافی پیروز حناچی شهردار تهران

نام کامل: پیروز حناچی

تاریخ تولد: سال ۱۳۴۳

محل تولد: تهران

محل تحصیل: دانشگاه تهران

حزب سیاسی: اصلاح طلب

محل سکونت: تهران

ادامه
آن ماری سلامه,بیوگرافی آن ماری سلامه,عکس آن ماری سلامه بیوگرافی آن ماری سلامه +تصاویر

نام اصلی: آن ماری سلامه

تاریخ تولد: ۱۹۹۰ 

محل تولد: روستای فاریا، کشور لبنان

مدرک تحصیلی: فوق لیسانس هنرهای نمایشی

ملیت: لبنانی

زمینه فعالیت: بازیگر

ادامه
خواکین ناوارو پرونا,فیفو,تیم فوتبال فیفا 'فیفو' چه کسی بود؟

نام : خواکین ناوارو پرونا

لقب: ناوارو - فیفو

متولد ۲-۸-۱۹۲۸ در خاوا اسپانیا

تاریخ فوت: ۰۶-۱۱-۲۰۰۲

تیم: رئال مادرید

پست:  مدافع راست

ادامه
جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

ادامه
علیرضا فغانی,بیوگرافی علیرضا فغانی,عکس علیرضا فغانی بیوگرافی علیرضا فغانی داور فوتبال + عکس

نام کامل: علیرضا فغانی

زاده: ۱ فروردین ۱۳۵۷

محل تولد: کاشمر، ایران

پیشه: داور فوتبال

قد: ۱۷۶ سانتیمتر

میزان تحصیلات: فوق دیپلم زبان انگلیسی

ادامه
لعیا زنگنه,بیوگرافی لعیا زنگنه,عکس های لعیا زنگنه بیوگرافی لعیا زنگنه/ عکس های لعیا زنگنه و همسرش

نام اصلی: لعیا زنگنه

زمینه فعالیت: بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

تولد: ۱۳۴۴ تهران، ایران

محل زندگی: تهران

مدرک تحصیلی: کارشناسی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

سال‌های فعالیت: ۱۳۷۱ تا کنون

ادامه
سید مجید حسینی,بیوگرافی سید مجید حسینی,عکس های سید مجید حسینی بیوگرافی سید مجید حسینی-فوتبالیست (+تصاویر)

نام کامل: سید مجید حسینی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد:  ۳۱ خرداد ۱۳۷۵

زادگاه: کرج

پست: مدافع هافبک دفاعی

قد: ۱٫۸۳ متر

ادامه
مرتضی پورعلی گنجی,بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی,عکس های مرتضی پورعلی گنجی بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی، فوتبالیست ایرانی (+تصاویر)

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۱

زادگاه: بابل، ایران

پست: مدافع میانی

قد: ۱٫۸۴ متر

ملیت: ایرانی

ادامه
روی پاتریسیو,بیوگرافی روی پاتریسیو,عکس روی پاتریسیو بیوگرافی روی پاتریسیو + عکس

نام کامل: روی پدرو دوس سانتوس پاتریسیو

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۵ فوریهٔ ۱۹۸۸

زادگاه: Marrazes, پرتغال

قد: ۱٫۹۰ متر 

پست: دروازه‌بان

ادامه
برناردو سیلوا,بیوگرافی برناردو سیلوا,عکس برناردو سیلوا بیوگرافی برناردو سیلوا + عکس

نام کامل: برناردو موتا ویگا د کاروالیو سیلوا

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۰ اوت ۱۹۹۴ 

زادگاه: لیسبون، پرتغال

قد: ۱٫۷۳ متر

پست: هافبک / وینگر

ادامه
دیگو کوستا,بیوگرافی دیگو کاستا,دیگو دا سیلوا کوستا بیوگرافی دیگو کاستا، مهاجم تیم فوتبال اسپانیا (+تصاویر)

نام کامل: دیگو دا سیلوا کوستا

بازیکن تیم ملی اسپانیا

تولد: ۷ اکتبر ۱۹۸۸

زادگاه: لاگارتو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مهاجم

ادامه

دلم خواسته بود بگویم نرو ، به تو نه ، به همه آدم های کوچه ، به پرنده هایی که می نشستند روی درخت های تازه برگ داده ، به گربه هایی که توی حیاط می دویدند، به کلاغی که بلند می پرید و صدای قارقارش تو را یاد حیاط مادربزرگ می انداخت .

...[ادامه]
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید