۰۸:۵۷ - ۱۹ مرداد ۱۳۹۷ کد خبر: ۹۷۰۵۰۵۵۵۹
محیط زیست و گردشگری

تایج بررسی‌های پژوهشگران حقوق بین‌الملل؛

حفاظت از هورالعظیم، وظیفه کیست؟

تالاب هورالعظیم,اخبار اجتماعی,خبرهای اجتماعی,محیط زیست
این روزها، تالاب موسوم به «هورالعظیم یا هورالهویزه» که به‌صورت مشترک میان ایران و عراق قرار دارد، از حال و روز خوبی برخوردار نیست و مردم استان خوزستان را به‌شدت آزار می‌دهد. در همین رابطه، محققین ایرانی، به بررسی مسئولیت دولت‌های حاشیه تالاب هورالعظیم و رودخانه‌های تأمین‌کننده آب آن پرداخته‌اند.

به گزارش ایسنا، رودخانه‌ها منبع حیات، زندگی و تغییرات آب‌وهوایی‌اند. بیش از نیمی از مساحت جهان در محدوده حوزه‌های آبی مشترک قرار دارد بر همین اساس بهره‌برداری از آب‌های واقع در چنین حوزه‌هایی به‌خصوص در نواحی خشک و نیمه‌خشک مانند خاورمیانه غالباً اختلاف‌برانگیز است. رودخانه‌های مرزی و حوزه‌های آبریز، آینده مشترک دارند، آن‌ها از توسعه اقتصادی، اجتماعی و آینده بشریت حمایت می‌کنند.

 

همان‌گونه که صاحب‌نظران می‌گویند، توسعه اقتصادی، امکان بهره‌برداری هرچه بیشتر از محیط زیست را می‌دهد که ازجمله می‌توان به احداث سدهای بزرگ اشاره کرد. اما باوجود تمام فوایدی که سدها دارند، نبود همکاری بین کشورهای اطراف رودخانه و رقابت بین آن‌ها برای بهره‌برداری هرچه بیشتر از منابع آبی سبب آسیب به اکوسیستم رودخانه و هر محیطی که حیاتش وابسته به آن است می‌شود. در آخرین گزارش کمیسیون جهانی سد آمده است: « اگرچه ساخت سد از اهمیت قابل‌ملاحظه‌ای برای توسعه انسانی برخوردار است، اما در بیشتر موارد هزینه‌های غیرضروری و غیرقابل قبولی دارد، مخصوصاً از جهت اجتماعی و زیست‌محیطی بر دولت پایین‌دست و محیط‌زیست آن و منجر به جابه‌جاشدن مردم می‌شود.»

 

در این خصوص، پژوهشی توسط پژوهشگران دانشگاه تهران به انجام رسیده که هدف از آن بررسی رژیم مسئولیت دولت‌های حاشیه تالاب هورالعظیم/هورالهویزه و رودخانه‌های تأمین‌کننده آب آن بوده است.

 

در این تحقیق سعی شده است به این سؤالات پاسخ داده شود که آیا دولت‌ها ملزم‌اند که از تالاب حفاظت کنند و در صورت مثبت‌بودن پاسخ، چه رژیم مسئولیتی بر آن‌ها حاکم است؟

 

تالاب هورالعظیم/هورالهویزه بخشی از تالاب دائمی آب شیرین در بین‌النهرین سفلی است که در مرز کشورهای ایران و عراق قرار دارد. مهم‌ترین منابع تأمین آب هورالعظیم/هورالهویزه رودخانه دجله در عراق و کرخه در ایران هستند و قسمت اعظمی از آن به دلیل اکتشاف نفت و ساخت سد در بالادست رودخانه خشک شده است. بر همین اساس اهمیت این تحقیق با توجه به این موضوع که این روزها، بخش‌هایی از این تالاب دچار آتش‌سوزی‌های گسترده شده و مردم استان خوزستان را به‌سختی گرفتار کرده است، بیشتر می‌شود.

 

بر اساس یافته‌های این بررسی پژوهشی، حاکمیت بر سرزمین از نشانه‌های استقلال است. این حاکمیت به‌حق انحصاری دولت‌ها برای اعمال اقدامات منجر می‌شود. اما در مقابل این حق، دولت، وظیفه حفاظت از منافع سایر دولت‌ها را نیز دارد. به اعتقاد محققان، این منافع شامل اشخاص، اموال و محیط‌زیست سایر دولت‌ها نیز می‌شود.

 

دکتر الهام امین‌زاده، استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و دو همکار دیگرش، به‌عنوان مجریان این پژوهش می‌گویند: «حفاظت از منابع مشترک، همکاری مشترک طلب می‌کند و هرگونه اقدام یک‌جانبه بدون درنظرگرفتن مصالح و منافع سایر کشورها می‌تواند آثار زیان‌باری نه‌تنها در نسل کنونی، بلکه بر نسل‌های آتی همراه داشته باشد. این موضوع زمانی از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد شد که محیط‌زیست را به‌منزله میراث مشترک بشریت لحاظ کنیم. امروزه دولت‌ها نگران تعارض منافعشان هستند که با کاربرد صنعتی رودخانه‌ها شکل می‌گیرد، لذا ضرورت ایجاب می‌کند تا بین منافع آن‌ها تعادل برقرار شود».

 

این محققین می‌افزایند: «تنها راه رسیدن به چنین توافقی، انعقاد یک موافقت‌نامه با لحاظ‌کردن منافع جمعی دولت‌هاست. این نکته باید مدنظر قرار گیرد که براساس کنوانسیون تنوع زیست‌محیـــطی که دولت‌های حاشیـــــه تالاب هورالعظیم/هورالهویزه و رودخانه‌های دجله و فرات، عضو آن هستند، در صورت بروز اختلاف می‌توانند به هریک از روش‌های حل‌وفصل اختلاف تعریف‌شده در مادة ۲۷ کنوانسیون تنوع زیست‌محیطی، توسل جویند».

 

بر این اساس، از مهم‌ترین اقداماتی که دولت‌ها می‌توانند در حفاظت از تالاب‌ها انجام دهند، تعریف حفاظت از محیط‌زیست در قوانین داخلی خود و انعقاد موافقت‌نامه‌های دوجانبه و چندجانبه بدین‌منظور است. به‌عبارت‌دیگر، حفاظت از محیط‌زیست و ازجمله تالاب‌ها موضوع ملی و فراملی و نیازمند همکاری دولت‌ها در این زمینه است.

 

دکتر امین زاده و همکارانش اعتقاد دارند: «بر اساس یافته‌های این پژوهش، کشورهای حاشیه رود کرخه و دجله و تالاب هورالعظیم/هورالهویزه براساس حقوق بین‌الملل محیط‌زیست، مسئول محافظت از حیات و اکوسیستم آن، واردنشدن آسیب فرامرزی و همکاری در این زمینه‌اند. به‌عبارت‌دیگر، منابع مشترک، همکاری مشترک دولت‌ها را طلب می‌کند».

 

این مطالعه پژوهشی، به‌صورت مقاله‌ای علمی پژوهشی در نشریه «مطالعات حقوق انرژی» متعلق به دانشگاه تهران به چاپ رسیده است.

 

این نشریه، بنابر ضرورت مطالعات و انتشار تحقیقات حقوقی مربوط به ابعاد حقوقی بهره‌برداری از انواع انرژی اعم از حفاظت از محیط‌زیست، سرمایه‌گذاری‌های خارجی، ایجاد قواعد حقوقی در سطوح داخلی و بین‌المللی، امنیت انرژی، و سایر مسائل مبتلابه کشورها، توسط مرکز مطالعات حقوق انرژی دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی دانشگاه تهران منتشر می‌شود.

 

 

  • 9
  • 3
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.8 stars from 12 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

ادامه
علیرضا فغانی,بیوگرافی علیرضا فغانی,عکس علیرضا فغانی بیوگرافی علیرضا فغانی داور فوتبال + عکس

نام کامل: علیرضا فغانی

زاده: ۱ فروردین ۱۳۵۷

محل تولد: کاشمر، ایران

پیشه: داور فوتبال

قد: ۱۷۶ سانتیمتر

میزان تحصیلات: فوق دیپلم زبان انگلیسی

ادامه
لعیا زنگنه,بیوگرافی لعیا زنگنه,عکس های لعیا زنگنه بیوگرافی لعیا زنگنه/ عکس های لعیا زنگنه و همسرش

نام اصلی: لعیا زنگنه

زمینه فعالیت: بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

تولد: ۱۳۴۴ تهران، ایران

محل زندگی: تهران

مدرک تحصیلی: کارشناسی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

سال‌های فعالیت: ۱۳۷۱ تا کنون

ادامه
سید مجید حسینی,بیوگرافی سید مجید حسینی,عکس های سید مجید حسینی بیوگرافی سید مجید حسینی-فوتبالیست (+تصاویر)

نام کامل: سید مجید حسینی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد:  ۳۱ خرداد ۱۳۷۵

زادگاه: کرج

پست: مدافع هافبک دفاعی

قد: ۱٫۸۳ متر

ادامه
مرتضی پورعلی گنجی,بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی,عکس های مرتضی پورعلی گنجی بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی، فوتبالیست ایرانی (+تصاویر)

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۱

زادگاه: بابل، ایران

پست: مدافع میانی

قد: ۱٫۸۴ متر

ملیت: ایرانی

ادامه
روی پاتریسیو,بیوگرافی روی پاتریسیو,عکس روی پاتریسیو بیوگرافی روی پاتریسیو + عکس

نام کامل: روی پدرو دوس سانتوس پاتریسیو

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۵ فوریهٔ ۱۹۸۸

زادگاه: Marrazes, پرتغال

قد: ۱٫۹۰ متر 

پست: دروازه‌بان

ادامه
برناردو سیلوا,بیوگرافی برناردو سیلوا,عکس برناردو سیلوا بیوگرافی برناردو سیلوا + عکس

نام کامل: برناردو موتا ویگا د کاروالیو سیلوا

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۰ اوت ۱۹۹۴ 

زادگاه: لیسبون، پرتغال

قد: ۱٫۷۳ متر

پست: هافبک / وینگر

ادامه
دیگو کوستا,بیوگرافی دیگو کاستا,دیگو دا سیلوا کوستا بیوگرافی دیگو کاستا، مهاجم تیم فوتبال اسپانیا (+تصاویر)

نام کامل: دیگو دا سیلوا کوستا

بازیکن تیم ملی اسپانیا

تولد: ۷ اکتبر ۱۹۸۸

زادگاه: لاگارتو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مهاجم

ادامه
پپه,په په,بیوگرافی پپه بیوگرافی پپه، بهترین مدافعان قرن ۲۱ + عکس

نام اصلی: کپلر لاوران لیما فریرا

تیم ملی: پرتغال (از ۲۰۰۷)

تولد: ۲۶ فوریهٔ ۱۹۸۳

زادگاه: ماسیو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مدافع میانی

ادامه
میلاد محمدی,بیوگرافی میلاد محمدی،عکس میلاد محمدی بیوگرافی میلاد محمدی بازیکن سرعتی فوتبال + عکس

نام کامل: میلاد محمدی کشمرزی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۷ مهر ۱۳۷۲

زادگاه: تهران، ایران

قد: ۱٫۷۴ متر 

پست: مدافع کناری، هافبک

ادامه
تیاگو,بیوگرافی تیاگو آلکانتارا,عکس های تیاگو بیوگرافی تیاگو آلکانتارا، بازیکن خوش تکنیک اسپانیا (+ تصاویر)

نام کامل: تیاگو آلکانتارا دو ناسیمنتو

عضو تیم ملی اسپانیا

تولد: ۱۱ آوریل ۱۹۹۱

زادگاه: سن پیترو ورنوتیکو، ایتالیا

قد: ۱۷۲ سانتی‌متر

پُست: هافبک میانی

ادامه
آندره سیلوا,بیوگرافی آندره سیلوا,عکس های آندره سیلوا بیوگرافی آندره سیلوا، جانشین رونالدو در پرتغال (+تصاویر)

نام کامل: آندره میگل والنته دا سیلوا

تیم: عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۶ نوامبر ۱۹۹۵

زادگاه: دو مونته، پرتغال

قد: ۱٫۸۵ متر

پست: هافبک

ادامه
سعید آقایی,بیوگرافی سعید آقایی,سعید آقایی بازیکن تیم ملی فوتبال بیوگرافی سعید آقایی (+ تصاویر)

چکیده ای از بیوگرافی سعید آقایی :

نام اصلی: سعید آقایی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۲۰ بهمن ۱۳۷۳

زادگاه: تبریز، ایران

پست: دفاع چپ / هافبک

ادامه
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید