۰۰:۱۹ - ۰۹ اسفند ۱۳۹۶ کد خبر: ۹۶۱۲۰۲۰۹۶
اقتصاد کلان

اقتصاد ایران در انتظار انفجار یک بمب

صف برای خرید دلار,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان
بانک مرکزی با اعلام نرخ سود ۲۰ درصدی گواهی سپرده به صورت موقت توانسته است نرخ دلار را کنترل کند. طرح بانک مرکزی در این باره دو هفته‌ای است و به روز‌های پایانی خود نزدیک می‌شود. حالا بحث مهمی که وجود دارد این است که آیا بانک مرکزی باید برای کنترل التهابات ارزی نرخ سود بانکی را افزایش دهد و یا اینکه به روند پیشین باز گردد.

به گزارش فرارو، برخی تحلیلگران می‌گویند با توجه به اینکه سیاست تازه بانک مرکزی برای کنترل نرخ ارز با استفاده از سود ۲۰ درصد گواهی سپرده جواب داده است بهتر است این سیاست ادامه یابد در غیر اینصورت دوبار التهاب ارزی باز می‌گردد.

 

پویا جبل عاملی کارشناس مسائل اقتصادی از جمله معتقدان به ادامه این سیاست است. او می‌گوید: «بسیاری بر این اعتقاد بوده و هستند، کاهش نرخ سود بانکی در شهریورماه از عوامل ایجادکننده التهاب ارزی نبوده و بر این مبنا، افزایش نرخ بهره را راهکاری برای کنترل بازار نمی‌دانستند. خوشبختانه طراحان بسته ارزی بانک مرکزی، با وجود طیف وسیعی از مخالفان، افزایش نرخ سود بانکی را محور بسته قرار دادند و نتیجه آنکه، بسته در کنترل التهاب بازار ارز موفق بود.»

 

این اقتصاددان در یادداشتی در روزنامه دنیای اقتصاد از تعیین نرخ سود بانکی برای بانک‌ها انتقاد کرد و نوشت: «وقتی شما معتقد به بازار نباشید، وقتی در یک جلسه برای کل سیستم بانکی تعیین نرخ می‌کنید، آن هم زمانی که نمایندگان خود بانک‌ها در جلسه حضور ندارند، اما یک دوجین از ارگان‌های منفعت‌برنده از خطوط اعتباری بانک‌ها حق تعیین نرخ بهره را دارند، معلوم است نرخ بهره‌ای غیرطبیعی تعیین می‌شود. مشکل همین جاست.»

 

او با بیان اینکه "بانک مرکزی می‌تواند نرخ بهره بین بانکی را با توجه به هدفش تغییر دهد، اما نه حق دارد و نه کارآمد است که نرخ بهره تک‌تک بانک‌ها را تعیین کند. "، در ادامه آورده است: «نرخ بهره سیستم بانکی باید ازسوی خود بانک‌ها تعیین شود. اگر نرخی که از این کانال ایجاد می‌شود، تحت تاثیر وضعیت ناتراز دارایی بانک‌هاست، راه‌حل مداخله در تعیین نرخ بهره نیست، باید راهکار‌های اصلاح سیستم را پیمود.»

 

جبل عاملی معتقد است: «بسته ارزی بانک مرکزی بار دیگر نشان داد که سیاست پولی خیلی سریع می‌تواند ثبات مالی را به اقتصاد بازگرداند، این دستاورد کمی نیست. نتیجه فوری آن می‌تواند تجربه گرانقدری برای مقامات پولی باشد. اما پرسش این است که آیا مناسب است در زمانی که سیاست پولی توانسته ثبات را به بازار‌ها بازگرداند، هفته آینده بار دیگر به روند گذشته بازگردیم؟ آیا این امر ریسک بی‌ثباتی را افزایش نمی‌دهد؟ پاسخ ما روشن است: بازگشت به نرخ بهره نامتعادل، ریسک بی‌ثباتی را افزایش می‌دهد.».

 

اما آیا این راهکار صحیح است؟ این دیدگاه منتقدانی دارد. آن‌ها از اثرات سوء افزایش نرخ سود می‌گویند.

 

صف برای خرید دلار,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان

وحید شقاقی، تحلیلگر مسائل اقتصادی در این باره به فرارو گفت: «استراتژی دولت در ۵ سال گذشته این بوده است که ابتدا نرخ تورم را کاهش دهد سپس نرخ سود سپرده را پایین بیاورد که متناسب با آن نرخ سود تسهیلات هم کاهش یابد. دولت با این سیاست به دنبال آن بود که تا عملا بتواند هزینه تامین منابع مالی را برای بنگاه‌های اقتصای کاهش دهد، تا ازاین طریق رونق را به بنگاه‌های اقتصادی باز گرداند. دولت در این راستا حاضر شد سیاست‌های انبساطی را کنار بگذارد.»

 

او افزود: «اما همه این‌ها با اتفاق اخیر به هم خورده است. نرخ سود سپرده از ۱۵ درصد به ۲۰ درصد گواهی سپرده بانک‌ها رسید. گرچه این سیاست دو هفته‌ای است شاید ممکن است تمدید شود. با همین ابزار نرخ دلار از ۴۹۰۰ تومان به ۴۵۰۰ تومان رسیده است. چرا که سپرده‌های بانکی آزاد شده خیز برداشته بود که به سمت بازار سفته بازی دلار حرکت کند که فعلا با تصمیم بانک مرکزی این‌ها در نظام بانکی باقی مانده است. تصمیم شبانه دولت کل سیاست اقتصادی ۵ سال اخیر دولت را بر هم زده است.»

 

او در پاسخ به این سوال که اگر این سیاست ادامه پیدا کند چه اشکالی خواهد داشت گفت: «این سیاست نمی‌تواند ادامه پیدا کند، چرا که تصمیم دولت موقت و چند هفته‌ای است. از طرف دیگر اگر بخواهند این سیاست را به صورت کلان و کلی در پیش بگیرند؛ این یعنی نرخ سود ۲۰ درصد شود.»

 

این تحلیلگر اقتصادی اضافه کرد: «این در حالی است که در تمام کشور‌های توسعه یافته و با اقتصاد‌های قدرتمند نرخ سود تسهیلات پایین است. در کره جنوبی این نرخ منفی است، در آمریکا به دو درصد نمی‌رسد در کشور‌های همسایه ما هم بیش از دو سه درصد نیست این یعنی اگر شما در امارات به عنوان تولید کننده تسهیلات بگیرید با دو درصد به شما داده می‌شود، اما در کشور ما این تسهیلات با بیش از ۲۰ درصد سود ارائه می‌گردد.»

 

این استاد دانشگاه اظهار کرد: «تسهیلات به نرخ سود وابسته است، وقتی نرخ سود سپرده ۲۰ درصد باشد نرخ سود تسهیلات بیشتر از آن می‌شود. خطر این موضوع این است که قدرت رقابت پذیری بنگاه‌های اقتصادی را از بین می‌برد. در واقع از یک طرف هزینه تامین مالی بنگاه‌ها را افزایش خواهد داد و از طرف دیگر ۲۰ درصد حباب به نقدینگی کشور اضافه خواهد شد. مثلا کسی که ۱۰۰ میلیون پول دارد و در بانک سپرده گذاری کرده است این رقم سال بعد ۱۲۰ میلیون تومان می‌شود. بمب نقدینگی همین است، مدام به سپرده‌های بانکی اضافه می‌شود.»

 

شقاقی گفت: «دولت ۵ سال تلاش کرد آرام آرام نرخ سود را کاهش دهد تا در شهریور ماه امسال به عدد ۱۵ درصد کوتاه مدت و ۱۰ درصد روز شمار رسید. یعنی ۵ سال طول کشید تا نرخ سود سپرده بانکی از ۲۰ درصد به ۱۵ درسد برسد. با یک تصمیم شبانه برای کنترل نرخ ارز دوباره ما به همان نقطه اول یعنی ۵ سال پیش رسیدم. الان اگر کسی بخواهد تسهیلات بگیرد با ۱۶، ۱۷ درصد نمی‌تواند تسهیلات بگیرد، چون بانک‌ها حساب می‌کنند که سال بعد باید ۲۰ درصد سود گواهی سپرده بپردازند از کجا باید بدهند؟ باید سود تسهیلات را افزایش دهند تا بتوانند پول سپرده گذار را بدهند.»

 

این اقتصاد دان درباره اینکه چرا این وضعیت به وجود آمده است، عنوان کرد: «دلیل این شرایط این است که دولت مصنوعی تورم را کاهش داده بود و از طرف دیگر فکری برای نقدینگی سرگردان کشور نکرده بود. این دو عامل موجب شد که ما از همان سوراخی گزیده شویم که سال‌های گذشته هم گزیده شده بودیم.»

 

شقاقی درتوضیح اینکه دولت چگونه تورم را مصنوعی پایین آورده بود گفت: «تورم باید با ارتقای بهره وری که باعث کاهش هزینه تولید کننده می‌شود پایین آورد. وقتی هزینه تولید کاهش یابد قیمت تمام شده نیز کاهش می‌یابد که نهایتا در کاهش نرخ تورم اثر دارد. اما دولت چگونه تورم را کاهش داد؛ کاهش تورم از یکطرف به واسطه رکود اقتصادی رخ داد و از طرف دیگر نظام بانکی با استفاده از نرخ سود بانکی بالا پول‌های مردم را گرفت و اجازه ورود نقدینگی به بازار را نداد. هرکسی پولی گیرش می‌آمد آن را به شکل سپرده در بانک نگه می‌داشت و دست به خرید کالا، مسکن و ... نمی‌زد. حتی به سود سپرده هم دست نمی‌زدند و آن را هم به صورت سپرده نگه می‌داشتند.»

 

او پیش بینی کرد که تورم در سال آینده به حدود ۱۴ درصد افزایش یابد، شقاقی اظهار کرد: «دلار از ۳۷۰۰ تومان به ۵۰۰۰ تومان هم رسید و دوباره به ۴۵۰۰ تومان بازگشت. این روند قیمت ارز، باعث تلاطم در بازار کالا هم می‌شود. چراکه وارد کننده کالا در یک بازه زمانی کالای خود را با رقم‌های دلار ۳۷۷۰ تومان تا ۵۰۰۰ تومان وارد کرده است. اثر این تلاطم قیمتی چند ماه بعد خود را نشان خواهد داد. یعنی بار تورمی این تلاطم قیمتی دلار در سال آینده بروز پیدا خواهد کرد و حداقل دو سه درصد به نرخ تورم اضافه خواهد کرد. یعنی الان که تورم ۹.۹ درصد است در فصل اول سال ۹۷ به ۱۲ تا ۱۴ درصد خواهد رسید.»

 

این تحلیلگر مسائل اقتصادی تاکید کرد که حالا هم دلار به صورت مصنوعی کنترل شده است، چرا که تنها ترمزی که برای کنترل قیمت گذاشته شده است همان سود ۲۰ درصد گواهی سپرده است. با کنار گذاشتن این طرح دوباره شش ماه بعد نقدینگی وارد یکی از بازار‌های سفته بازی می‌شود. دولت هیچ برنامه‌ای برای نقدینگی سرگردان ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان و حجم عظیم سپرده مردم ندارد. این نقدینگی باید به سمت تولید حرکت می‌کرد چرا که اگر کسی پولش را خرج یک کارگاه یا کارخانه کند نمی‌تواند هر وقت خواست آن را از بازار خارج کند و به سمت سفته بازی ببرد، ولی وقتی در بانک است هر موقع دوست داشته باشد آن را خارج می‌کند و به بازار‌های سفته بازی انتقال می‌دهد.

 

به گفته شقاقی "به زبان ساده از یک طرف بالا بردن نرخ سود بانکی یعنی آتش زدن به تولید کشور، وقتی که نرخ سود بالا برود مردم دارایی اعم از مغازه، خانه و ... خود را می‌فروشد و در بانک می‌گذارد چرا که سود بیشتری دارد. از طرف دیگر دولت نمی‌تواند نرخ سود را هم پایین آورد، چون اگر پایین بیاورد مردم پول‌های خود را بیرون می‌کشند و وارد بازار سفته بازی می‌شود. " 

 

او افزود: «راهکار این بود که دولت از ابتدا اجازه بالا رفتن سپرده‌های مردم و نقدینگی را نمی‌داد و از طرف دیگر همه برنامه اش را برحرکت نقدینگی به سمت تولید و کسب و کار قرار می‌داد. اصلاح طلبان وقتی دولت را به آقای احمدی نژآد تحویل دادند نقدینیگی ۶۲ هزار میلیارد تومان بود، احمدی نژاد دولت را با نقدینگی ۴۹۰ هزار میلیارد تومان تحویل روحانی داد و حالا نقدینگی ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان است.»

 

این کارشناس اقتصادی اظهار کرد: «نقدینگی ایران الان شبیه یک بمب قوی است. روزی این بمب خواهد ترکید و همه چیز را به هم خواهد زد. ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان پول مردم الان در نظام بانکی است، این می‌تواند نظام بانکی را به فروپاشی بکشاند. وقتی مردم به بانک‌ها هجوم ببرند و پولشان را بیرون بکشند، بانک‌ها پولی ندارند به مردم دهند. ۶۰ درصد منابع بانکی منجمد است به این معنی که یا بدهی دولت به نظام بانکی است، یا مطالبات معوق است، یا تبدیل به مسکن و چیز‌های دیگر شده است و.... بانک‌ها با حدود ۳۰ درصد نقدینگی آزاد مانور می‌دهند. در واقع این خطر وجود دارد که وضعیتی که برای موسسات مالی پیش آمد برای بانک‌ها هم پیش آید.»

 

شقاقی تاکید کرد: «اقتصاد یک زنجیره است همه چیز آن بهم ارتباط دارد. این نظمی که در زنجیره در حال حاضر شاهدیم نظمی مصنوعی است. به این مفهوم که پازل‌های ما همه بی نظم هستند، اما این بی نظمی‌ها کنار هم با فشار یک نظم صوری را شکل داده اند. یکی از قطعات پازل را بیرون بکشیم کل ساختار فرو می‌ریزد.»

 

او درباره این بی نظمی‌ها گفت: «بی نظمی یعنی؛ اقتصاد واردات محور و وابسته به نرخ دلار، بلوکه شدن ۶۰ درصد منابع نظام بانکی، کنترل مصنوعی تورم، هدایت نقدینگی با افزایش نرخ سود ۲۰ درصد سپرده ها، افزایش نقدینگی به ۱۵۰۰ هزار میلیارد .... این موارد کنار هم و در یک نظم صوری قرار گرفته اند، فقط کافی است یک تکانه وارد شود همه ریخته اند.»

 

 

  • 10
  • 6
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.1 stars from 16 votes
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

ادامه
علیرضا فغانی,بیوگرافی علیرضا فغانی,عکس علیرضا فغانی بیوگرافی علیرضا فغانی داور فوتبال + عکس

نام کامل: علیرضا فغانی

زاده: ۱ فروردین ۱۳۵۷

محل تولد: کاشمر، ایران

پیشه: داور فوتبال

قد: ۱۷۶ سانتیمتر

میزان تحصیلات: فوق دیپلم زبان انگلیسی

ادامه
لعیا زنگنه,بیوگرافی لعیا زنگنه,عکس های لعیا زنگنه بیوگرافی لعیا زنگنه/ عکس های لعیا زنگنه و همسرش

نام اصلی: لعیا زنگنه

زمینه فعالیت: بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

تولد: ۱۳۴۴ تهران، ایران

محل زندگی: تهران

مدرک تحصیلی: کارشناسی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

سال‌های فعالیت: ۱۳۷۱ تا کنون

ادامه
سید مجید حسینی,بیوگرافی سید مجید حسینی,عکس های سید مجید حسینی بیوگرافی سید مجید حسینی-فوتبالیست (+تصاویر)

نام کامل: سید مجید حسینی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد:  ۳۱ خرداد ۱۳۷۵

زادگاه: کرج

پست: مدافع هافبک دفاعی

قد: ۱٫۸۳ متر

ادامه
مرتضی پورعلی گنجی,بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی,عکس های مرتضی پورعلی گنجی بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی، فوتبالیست ایرانی (+تصاویر)

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۱

زادگاه: بابل، ایران

پست: مدافع میانی

قد: ۱٫۸۴ متر

ملیت: ایرانی

ادامه
روی پاتریسیو,بیوگرافی روی پاتریسیو,عکس روی پاتریسیو بیوگرافی روی پاتریسیو + عکس

نام کامل: روی پدرو دوس سانتوس پاتریسیو

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۵ فوریهٔ ۱۹۸۸

زادگاه: Marrazes, پرتغال

قد: ۱٫۹۰ متر 

پست: دروازه‌بان

ادامه
برناردو سیلوا,بیوگرافی برناردو سیلوا,عکس برناردو سیلوا بیوگرافی برناردو سیلوا + عکس

نام کامل: برناردو موتا ویگا د کاروالیو سیلوا

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۰ اوت ۱۹۹۴ 

زادگاه: لیسبون، پرتغال

قد: ۱٫۷۳ متر

پست: هافبک / وینگر

ادامه
دیگو کوستا,بیوگرافی دیگو کاستا,دیگو دا سیلوا کوستا بیوگرافی دیگو کاستا، مهاجم تیم فوتبال اسپانیا (+تصاویر)

نام کامل: دیگو دا سیلوا کوستا

بازیکن تیم ملی اسپانیا

تولد: ۷ اکتبر ۱۹۸۸

زادگاه: لاگارتو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مهاجم

ادامه
پپه,په په,بیوگرافی پپه بیوگرافی پپه، بهترین مدافعان قرن ۲۱ + عکس

نام اصلی: کپلر لاوران لیما فریرا

تیم ملی: پرتغال (از ۲۰۰۷)

تولد: ۲۶ فوریهٔ ۱۹۸۳

زادگاه: ماسیو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مدافع میانی

ادامه
میلاد محمدی,بیوگرافی میلاد محمدی،عکس میلاد محمدی بیوگرافی میلاد محمدی بازیکن سرعتی فوتبال + عکس

نام کامل: میلاد محمدی کشمرزی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۷ مهر ۱۳۷۲

زادگاه: تهران، ایران

قد: ۱٫۷۴ متر 

پست: مدافع کناری، هافبک

ادامه
تیاگو,بیوگرافی تیاگو آلکانتارا,عکس های تیاگو بیوگرافی تیاگو آلکانتارا، بازیکن خوش تکنیک اسپانیا (+ تصاویر)

نام کامل: تیاگو آلکانتارا دو ناسیمنتو

عضو تیم ملی اسپانیا

تولد: ۱۱ آوریل ۱۹۹۱

زادگاه: سن پیترو ورنوتیکو، ایتالیا

قد: ۱۷۲ سانتی‌متر

پُست: هافبک میانی

ادامه
آندره سیلوا,بیوگرافی آندره سیلوا,عکس های آندره سیلوا بیوگرافی آندره سیلوا، جانشین رونالدو در پرتغال (+تصاویر)

نام کامل: آندره میگل والنته دا سیلوا

تیم: عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۶ نوامبر ۱۹۹۵

زادگاه: دو مونته، پرتغال

قد: ۱٫۸۵ متر

پست: هافبک

ادامه
سعید آقایی,بیوگرافی سعید آقایی,سعید آقایی بازیکن تیم ملی فوتبال بیوگرافی سعید آقایی (+ تصاویر)

چکیده ای از بیوگرافی سعید آقایی :

نام اصلی: سعید آقایی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۲۰ بهمن ۱۳۷۳

زادگاه: تبریز، ایران

پست: دفاع چپ / هافبک

ادامه
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید