۱۲:۲۲ - ۲۱ شهریور ۱۳۹۷ کد خبر: ۹۷۰۶۰۶۱۱۳
اقتصاد کلان

چرا نرخ تورم تکان خورد؟

تورم,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان
آن‌طور که از تحلیل‌ها برمی‌آید، جهت‌دهی به نقدینگی و سوق دادن آن به سمت تولید امری ناشدنی است؛ چراکه نقدینگی به سمتی هدایت می‌شود که جذاب‌تر باشد و طی چند ماه گذشته نیز وضعیت بازار ارز، آن را به صندوقچه‌ای وسوسه‌انگیز برای سوداگران و دلالان ارز تبدیل کرده است.

 سایه مشکلات اقتصادی روز به روز بر اقتصاد ایران سنگین‌تر می‌شود؛ اقتصادی که از چالش‌های جدی رنج می‌برد و قرار است در ۶ ماهه دوم سال درگیر تحریم‌های تازه‌ای شود. این‌که در ماه‌های پیش‌رو اقتصاد ایران چه شرایطی را خواهد گذراند و متغیرهای اقتصادی به کدام و سمت و سو حرکت خواهند کرد، سوالات بسیاری مهمی هستند که هم برای سیاست‌گذار اهمیت دارد و هم برای بنگاه‌های اقتصادی که بتوانند براساس چشم‌انداز کوتاه‌مدت اقتصاد ایران، استراتژی‌های کوتاه‌مدت خود را تنظیم و به روز کنند.

 

تردیدی نیست که مقوله تورم یکی از دغدغه‌های اصلی و تاثیرگذار اقتصاد ایران در چند دهه اخیر بوده است. تمامی شواهد چند ماه گذشته حاکی از رشد بالای سطح قیمت‌ها در اقتصاد ایران است. براساس آخرین گزارش بانک مرکزی، نرخ تورم ماهانه با ثبت رقم ۵.۵ درصد در مردادماه به بیشترین مقدار طی ۲۰ سال گذشته رسیده است. همچنین براساس بررسی‌های صورت گرفته، نرخ تورم نقطه به نقطه سالانه در همین ماه به سطح ۲۴ درصد رسیده است. این رقم یعنی سطح تورم نقطه به نقطه به دی‌ماه سال ۱۳۹۲ رسیده است. در صورتی که روند سه ماهه اخیر، یعنی سه ماه منتهی به مردادماه ۹۷ در ادامه سال نیز ادامه داشته باشد، نرخ تورم نقطه به نقطه در انتهای سال به مرز ۶۰ درصد خواهد رسید و نرخ تورم ۱۲ ماهه نیز از ۳۰ درصد خواهد گذشت.

 

چرا نرخ تورم تکان خورد؟

نرخ تورم ماهانه در تعاریف علمی تغییرات شاخص بهای مصرف‌کننده در یک ماه نسبت به ماه قبل است. نرخ تورم نقطه به نقطه نیز تغییرات شاخص بهای مصرف‌کننده در یک ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل است و در حقیقت دو نقطه را در نظر می‌گیرد. همچنین نرخ تورم ۱۲ ماهه یا متوسط، تغییرات شاخص بهای مصرف‌کننده در ۱۲ ماه منتهی به یک ماه مشخص نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن را در نظر می‌گیرد و در حقیقت دارای یک حافظه ۲۴ ماهه است.

 

با این توضیحات، این سوال وجود دارد که نرخ تورم که تعیین‌کننده قدرت خرید افراد و اندازه سفره خانوار است، در ماه‌های پیش رو به چه سمتی خواهد رفت و آیا احتمال شکستن رکورد تورم‌های افسارگسیخته که در اوایل دهه‌های ۷۰ و ۹۰ آن را تجربه کردیم، وجود دارد یا خیر.

 

با روی کار آمدن حسن روحانی، نرخ دلار آمریکا رو به کاهش رفت و بسیاری از کارشناسان، آن را بهترین فرصت برای یکسان‌سازی نرخ ارز می‌دانستند. در آن روزها بخش چشم‌گیری از دارایی‌های بلوکه شده ایران آزاد شد. در پی این اتفاقات و ایجاد فضای خوش‌بینی در فضای سیاسی و اقتصاد کشور، دولت یازدهم توانست با مدیریت انتظارات تورمی، نرخ تورم سالانه را پس از ۲۶ سال به نزدیکی‌های ۹ درصد برساند. البته نباید فراموش کنیم که در کنار این فاکتورها، بالا بودن نرخ سود بانکی نیز ترکیب نقدینگی را به نفع شبه‌پول تغییر داده و عملا بروز تورم‌های بالا را به تعویق انداخته بود.

 

همان‌طور که قبلا انتظار می‌رسد، این شرایط چندان پایدار نبود و نشانه‌های تورم نقدینگی فزاینده در اقتصاد با کاهش دستوری نرخ سود سپرده‌های بلندمدت به ۱۵ درصد در شهریور ۹۶ ظاهر شد. پس از اجرای این کاهش نرخ سود سپرده‌های دستوری، نقدینگی به سوی بازارهای موازی همچون ارز، طلا، سکه و... رفت. به دنبال این جابه‌جایی مسیر نقدینگی و اعلام ترامپ مبنی بر خروج از برجام، فضای اقتصادی کشور متفاوت شد. افزایش غیرمنتظره نرخ ارز تا مرز ۱۴ هزار تومان نشان داد که سیاست ارز ۴۲۰۰ تومان کاملا غلط بوده است.

 

 

مقصر تورم به کجا رسید؟

منشا تورم در ایران همواره رشد نقدینگی و ابزار سرکوب تورم، تثبیت نرخ اسمی ارز بوده است. حال به نظر می‌رسد موتور رشد نقدینگی در پرشتاب‌ترین حالت خود فعال است. نتیجه طبیعی و قابل پیش‌بینی چنین شرایطی، تورم خواهد بود. هر چند دلیل رشد نقدینگی در دوره اخیر متفاوت از دوره‌های قبل بوده و به مشکلات شبکه بانکی برمی‌گردد، ولی نتیجه نهایی چندان تغییر نخواهد کرد.

 

حجم نقدینگی در تیرماه امسال به ۱۶۰۲ هزار میلیارد تومان رسیده است که البته به واسطه نرخ سودهای سپرده موهومی که همچنان توسط شبکه بانکی توزیع می‌شود، در حال رشد است.

 

خطر بزرگ افزایش نقدینگی

خطر بزرگ در این میان، اما نه در تورم انباشته در نقدینگی، بلکه در تصمیمات اشتباهی است که امکان دارد کشور را به مساله ابرتورم دچار سازد. در صورت ادامه وضعیت موجود حتی با بدبینانه‌ترین فرض‌ها در مورد رشد نقدینگی در سال ۹۷، آثار قیمتی اشتباه‌های گذشته بیش از صددرصد نخواهد بود. اما آنچه بسیار خطرناک است، افزایش نقدینگی بیش از مقادیر گذشته در اثر سیاست‌های اشتباه است.

 

نقدینگی انباشته شده در نهایت تبدیل به تورم خواهد شد و کار چندانی در برابر آن نمی‌توان کرد. چنانچه بانک مرکزی برای حل مشکلات ترازنامه بانک‌ها دست به افزایش پایه پولی بزندد، به طور حتم شعله تورم را بزرگ‌تر خواهد کرد. بر این اساس، باید دقت کرد که مساله مهم نه در انباشت نقدینگی که تورمی نزدیک به ۶۰ درصد را در خود ذخیره کرده، بلکه ایجاد نقدینگی‌های جدید است.

 

آن‌طور که از تحلیل‌ها برمی‌آید، جهت‌دهی به نقدینگی و سوق دادن آن به سمت تولید امری ناشدنی است. به بیان دیگر، همان‌طور که تجربه نیز نشان داده، نقدینگی به سمتی هدایت می‌شود که جذاب‌تر باشد و طی چند ماه گذشته نیز سیاست‌های دستوری و مداخله‌ای دولت در بازار ارز، آن را به صندوقچه‌ای وسوسه‌انگیز برای سوداگران و دلالان ارز تبدیل کرده است.

 

فشار نرخ ارز بر عوامل تولید با وجود نرخ‌گذاری دستوری ارز بیش از پیش در حال افزایش است و در عمل تخصیص ارز با نرخ دولتی به منبع توزیع رانت تبدیل شده است. تحت چنین شرایطی، تورم‌های بالا در ماه‌های پیش رو دور از انتظار نخواهد بود.

 

به طور کلی اگرچه افزایش نرخ تورم اخیر به طور عمده از ناحیه افزایش نرخ ارز بوده و در نتیجه با ثبات نسبی بازار ارز پس از تب و تاب‌های موجود ناشی از اعمال تحریم‌ها پیش‌بینی می‌شود رشد تورم نیز تعدیل شود. با این حال، بحران بزرگ سیستم بانکی و خطر بروز تورم ناشی از آن، تهدیدی جدی است که حتی با رفع تحریم‌ها نیز برطرف نخواهد شد و نیاز به درمان فوری دارد.

 

مجید سلیمی‌بروجنی

 

khabar​online.‎​ir
  • 10
  • 5
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.3 stars from 15 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
پیروز حناچی,بیوگرافی پیروز حناچی,عکس پیروز حناچی بیوگرافی پیروز حناچی شهردار تهران

نام کامل: پیروز حناچی

تاریخ تولد: سال ۱۳۴۳

محل تولد: تهران

محل تحصیل: دانشگاه تهران

حزب سیاسی: اصلاح طلب

محل سکونت: تهران

ادامه
آن ماری سلامه,بیوگرافی آن ماری سلامه,عکس آن ماری سلامه بیوگرافی آن ماری سلامه +تصاویر

نام اصلی: آن ماری سلامه

تاریخ تولد: ۱۹۹۰ 

محل تولد: روستای فاریا، کشور لبنان

مدرک تحصیلی: فوق لیسانس هنرهای نمایشی

ملیت: لبنانی

زمینه فعالیت: بازیگر

ادامه
خواکین ناوارو پرونا,فیفو,تیم فوتبال فیفا 'فیفو' چه کسی بود؟

نام : خواکین ناوارو پرونا

لقب: ناوارو - فیفو

متولد ۲-۸-۱۹۲۸ در خاوا اسپانیا

تاریخ فوت: ۰۶-۱۱-۲۰۰۲

تیم: رئال مادرید

پست:  مدافع راست

ادامه
جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

ادامه
علیرضا فغانی,بیوگرافی علیرضا فغانی,عکس علیرضا فغانی بیوگرافی علیرضا فغانی داور فوتبال + عکس

نام کامل: علیرضا فغانی

زاده: ۱ فروردین ۱۳۵۷

محل تولد: کاشمر، ایران

پیشه: داور فوتبال

قد: ۱۷۶ سانتیمتر

میزان تحصیلات: فوق دیپلم زبان انگلیسی

ادامه
لعیا زنگنه,بیوگرافی لعیا زنگنه,عکس های لعیا زنگنه بیوگرافی لعیا زنگنه/ عکس های لعیا زنگنه و همسرش

نام اصلی: لعیا زنگنه

زمینه فعالیت: بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

تولد: ۱۳۴۴ تهران، ایران

محل زندگی: تهران

مدرک تحصیلی: کارشناسی تئاتر از دانشگاه هنر تهران

سال‌های فعالیت: ۱۳۷۱ تا کنون

ادامه
سید مجید حسینی,بیوگرافی سید مجید حسینی,عکس های سید مجید حسینی بیوگرافی سید مجید حسینی-فوتبالیست (+تصاویر)

نام کامل: سید مجید حسینی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد:  ۳۱ خرداد ۱۳۷۵

زادگاه: کرج

پست: مدافع هافبک دفاعی

قد: ۱٫۸۳ متر

ادامه
مرتضی پورعلی گنجی,بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی,عکس های مرتضی پورعلی گنجی بیوگرافی مرتضی پورعلی گنجی، فوتبالیست ایرانی (+تصاویر)

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۳۰ فروردین ۱۳۷۱

زادگاه: بابل، ایران

پست: مدافع میانی

قد: ۱٫۸۴ متر

ملیت: ایرانی

ادامه
روی پاتریسیو,بیوگرافی روی پاتریسیو,عکس روی پاتریسیو بیوگرافی روی پاتریسیو + عکس

نام کامل: روی پدرو دوس سانتوس پاتریسیو

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۵ فوریهٔ ۱۹۸۸

زادگاه: Marrazes, پرتغال

قد: ۱٫۹۰ متر 

پست: دروازه‌بان

ادامه
برناردو سیلوا,بیوگرافی برناردو سیلوا,عکس برناردو سیلوا بیوگرافی برناردو سیلوا + عکس

نام کامل: برناردو موتا ویگا د کاروالیو سیلوا

عضو تیم ملی پرتغال

تولد: ۱۰ اوت ۱۹۹۴ 

زادگاه: لیسبون، پرتغال

قد: ۱٫۷۳ متر

پست: هافبک / وینگر

ادامه
دیگو کوستا,بیوگرافی دیگو کاستا,دیگو دا سیلوا کوستا بیوگرافی دیگو کاستا، مهاجم تیم فوتبال اسپانیا (+تصاویر)

نام کامل: دیگو دا سیلوا کوستا

بازیکن تیم ملی اسپانیا

تولد: ۷ اکتبر ۱۹۸۸

زادگاه: لاگارتو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مهاجم

ادامه
پپه,په په,بیوگرافی پپه بیوگرافی پپه، بهترین مدافعان قرن ۲۱ + عکس

نام اصلی: کپلر لاوران لیما فریرا

تیم ملی: پرتغال (از ۲۰۰۷)

تولد: ۲۶ فوریهٔ ۱۹۸۳

زادگاه: ماسیو، برزیل

قد: ۱٫۸۸ متر

پست: مدافع میانی

ادامه
میلاد محمدی,بیوگرافی میلاد محمدی،عکس میلاد محمدی بیوگرافی میلاد محمدی بازیکن سرعتی فوتبال + عکس

نام کامل: میلاد محمدی کشمرزی

زمینه فعالیت: فوتبالیست

تولد: ۷ مهر ۱۳۷۲

زادگاه: تهران، ایران

قد: ۱٫۷۴ متر 

پست: مدافع کناری، هافبک

ادامه
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید