صوت و فیلم گزارش تصویری کاریکاتور
چهارشنبه ۰۹ اسفند ۱۴۰۲
sarpoosh
نبض اقتصاد > اسکناس

اسکناس

اسکناس

اسکناس

اسکناس یا پول کاغذی و یا پولبرگ که امروزه درهمه کشورهای جهان جریان دارد نخستین بار در نیمه قرن دهم میلادی زمان دودمان سونگ در چین جنوبی باب شد. علاوه بر این در چین شمالی در مدت کوتاهی قبل از ظهور چنگیزخان، پول کاغذی انتشار یافت که اعتبار آن هفت سال بود.

 

ریشه لغت اسکناس آسی‌نیا در فرانسوی است که در زبان روسی به صورت آسیگناتسیا و در زبان فارسی، با تغییر لفظی در دوره فتحعلی شاه به صورت اسکناس درآمد. اسکناس به معنای تضمین پرداخت وجه از طرف دولت بوده‌است.

 

اولین سکه ایرانی در زمان داریوش و از جنس طلا ضرب شد که نویسندگان یونانی از آن به نام دریکوس یاد می‌کردند. تا قبل از انتشار اسکناس در ایران، سکه، بیجک و نیز اسکناس‌های خارجی (به ویژه منات روسی) در این کشور رواج داشت. در اواخر قرن هفتم هجری (قرن ۱۳ میلادی) و در دوره سلطنت گیخاتوخان سال ۶۹۳ (ه. ق) پنجمین پادشاه سلسله ایلخانیان، که از خالی شدن خزانه و کسری بودجه نگران بود، دستور داد مردم زر و سیم خود را به چاوخانه تحویل دهند و به جای آن پول کاغذی (چاوه) بگیرند. این پیشنهاد را عزالدین مظفر -از نزدیکان صدر جهان وزیر کیخاتو- با الهام از پول کاغذی چین ارائه داده بود. بدین ترتیب برای نخستین بار پول کاغذی به نام چاو (موسوم به چاو مبارک) در تبریز منتشر شد اما بلافاصله بر اثر مقاومت شدید مردم مجبور شد این فرمان را لغو کند. اسکناس یک درهمی چاپ‌شده در آن زمان، قدیمی‌ترین اسکناس شناخته شده در ایران است که منقّش به «لااله الاالله و محمد رسول‌الله» می‌باشد.

 

نخستین بانکی که به چاپ اسکناس برای ایران پرداخت، بانک جدید شرق بود که مرکزش در لندن قرار داشت و اسکناس‌های چاپ‌شده توسط این بانک در بانک بازرگانی ایران انتشار می‌یافت. اسکناس‌های منتشرشده توسط این بانک از پنج قران به بالا بود. در سال ۱۲۶۷ هجری قمری، امتیاز چاپ اسکناس از بانک جدید شرق به بانک شاهی واگذار شد. بانک شاهنشاهی طبق قرارداد رویترز حق انحصاری نشر اسکناس را داشت، اما چاپ اسکناس همچنان در بانک جدید شرق انجام می‌گرفت و سیاست‌های پولی را نیز همین بانک تعیین می‌کرد. در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی، نمایندگان نخستین مجلس شورای اسلامی ملی خواستار تأسیس بانک ملی شدند اما تا سال ۱۳۰۶ بانک کلی به تصویب نرسید تا سرانجام در ۱۷ شهریور ۱۳۰۷ شروع به کار کرد. بانک شاهنشاهی تا سال ۱۳۰۹ شمسی به فعالیت خود ادامه می‌داد و در این سال ایران حق انحصاری نشر اسکناس را به مبلغ ۲۰۰ هزار لیره انگلیس خریداری کرد و مسئولیت چاپ اسکناس به بانک ملی ایران واگذار شد. در سال ۱۳۱۰ هجری شمسی اسکناس‌های چاپ‌شده قبلی از رده خارج شدند و به موجب ماده ۵ قانون اصلاح (قانون واحد و مقیاس پول) حق انحصاری انتشار اسکناس به مدت ۱۰ سال به بانک ملی واگذار شد. از این تاریخ به بعد تعیین نوع طرح و مبلغ، نوع اسکناس و تعداد آنها را بانک ملی تعیین می‌کرد و اسکناس در لندن چاپ می‌شد. اولین اسکناس بانک ملی در فروردین ۱۳۱۱ چاپ شد. بانک ملی تا سال ۱۳۳۹ اقدام به نشر اسکناس می‌کرد تا اینکه با تأسیس بانک مرکزی، حق نشر اسکناس به بانک مرکزی ایران داده شد و تا کنون ادامه دارد. تا پیش از سال ۱۳۶۲ شمسی، ایران اسکناس مورد نیاز خود را به کشورهای خارجی بیشتر انگلستان سفارش می‌داد. اما از این سال به بعد با تأسیس کارخانه تولید کاغذ اوراق بهادار، رفته‌رفته اسکناس‌ها روی کاغذ ایرانی چاپ شدند و از سال ۱۳۶۷ کل اسکناسهای ایران در داخل چاپ می‌شوند اما تا سال ۱۳۸۱ همچنان کاغذ مورد نیاز از خارج کشور وارد می‌شد.

 

 

سایر مطالب درباره اسکناس

  • ریال,۱۰ ارز کم‌ارزش جهان در سال ۲۰۲۴

    ۱۰ ارز کم‌ارزش جهان در سال ۲۰۲۴ معرفی شد/ ریال ایران ضعیف‌ترین پول دنیا

    اکثر مردم در مورد قوی‌ترین، باثبات‌ترین و قدرتمندترین ارز‌های جهان می‌دانند. این ارز‌ها از جمله پوند استرلینگ بریتانیا، فرانک سوئیس، دلار آمریکا و یورو و اقتصاد کشور‌های صادرکننده آن‌ها از پایدارترین‌ها هستند؛ اما ارز‌های کم‌ارزش جهانی چه؟ چه کسی نام آن‌ها را می‌داند؟ به...

  • تورم در ایران,ورود اسکناس های جدید به بازار

    تورم بزرگ در راه است؟/ اسکناس های جدید وارد بازار شد

    مشاهدات میدانی از شعب بانکی و بازار حاکی از عرضه ایران چک‌های ۱۰۰ هزارتومانی با امضای محمدرضا فرزین رئیس کل جدید بانک‌مرکزی است. به گزارش اقتصادآنلاین، به نظر می رسد با نزدیک شدن به ایام پایانی سال و افزایش تقاضا برای اسکناس نو، بانک‌مرکزی چاپ اسکناس‌های جدید را سرعت داده...

  • رئیس بانک مرکزی,محمدرضا فرزین

    سیگنال رییس کل بانک مرکزی برای بازار ارز؛ پول جدید ایران برای صادرات رونمایی شد

    رئیس کل بانک مرکزی گفت: طرح ریال برون مرزی یا آف شور (Offshore) ماه‌های زیادی است که در بانک مرکزی در حال بررسی است و با اجرایی شدن آن درخواست صادرکنندگان برای صادرات ریالی به افغانستان یا عراق حل می‌شود و می‌توانند با ریال برون مرزی رفع تعهدات کنند.  به گزارش خبرآنلاین،...

  • ریال,ریال ایران ضعیف ترین پول جهان

    نشریه فوربز: ریال ایران ضعیف ترین پول جهان است

    در گزارش فوربز پول های ویتنام، لائوس، سیرالئون، اندونزی رده های دوم تا پنجم ضعیف ترین پول ها را به خود اختصاص داده اند. به گزارش تجارت نیوز، نشریه فوربز در گزارشی نوشت: ریال ایران ضعیف‌ترین واحد پولی جهان است که با یک ریال فقط ۰.۰۰۰۰۲۴ دلار آمریکا خریداری می‌شود (یا به...

  • فیلم/ باران پول بر سر دوناروما

    هواداران میلان دیشب قبل از آغاز بازی با دلارهای تقلبی و سفارشی با چهرۀ دوناروما و با متن دلاروما و مزدور به استقبال او رفتند. فیلم باران پول بر سر دوناروما,ویدیو اسکناس های تقلبی با عکس دوناروما,ویدیو حواشی دیدار میلان و پاری سن ژرمن,فیلم بارش پول تقلبی با عکس دوناروما,...

  • فیلم | تورم چطور اخلاق ملت‌ها را تباه می‌کند؟

    «قوانین اقتصاد نه رشوه قبول می‌کنند و نه از مجازات اعدام می‌ترسند آنها در برابر تصیم‌های شما ساکت نمی‌شوند. این خلاصه ماجرایی تاریخی است که  اگرچه ۲۳۰ سال پیش به وقوع پیوسته اما به شکل عجیبی شبیه به روزگاه امروز ماست، ماجرایی بسیار عبرت آموز  که آقای اندرو دیکسون وایت در کتاب...

  • صندوق بین المللی,گزارش صندوق بین المللی درباره تورم در ایران

    صندوق بین المللی: پول تورم امسال ایران ۴۷ درصد است/ وزارت اقتصاد حرفی دارد بزند؟

    روزنامه جهان صنعت نوشت: نهادهای بین‌المللی اقتصادی مثل بانک جهانی‌، صندوق بین‌المللی پول‌، یونیدو‌، آنکتاد و… پیش‌بینی‌های خود از تحولات کشورها را بر‌اساس کدام آمارها ارائه می‌کنند؟ به نظر می‌رسد همکاری با نهادهای اصلی اقتصاد مثل بانک مرکزی یا وزارت اقتصاد کشورها منبع...

  • کامران ندری، اقتصاددان: برای سرپا نگه داشتن بنگاهی مثل ایران خودرو مجبورند که خلق پول کنند

    ندری گفت: در خیلی از کشورهای دنیا از امکان خلق پول برای حل مشکلات سیاسی استفاده می‌‌شود. دولت‌ها مشکلات بانک‌ها را از طریق خلق پول حل می‌کنند تا بحران بانکی ایجاد نشود. فیلم صحبت های کامران ندری درباره چاپ پول,ویدیو صحبت های کامران ندری در مورد مشکلات اقتصادی کشور,ویدیو...

  • رشد ارزش افغانی,نقش طالبان در تقویت نرخ ارز افغانی

    ارزیابی بلومبرگ از رشد ارزش افغانی: طالبان در تقویت نرخ ارز بهترین عملکرد جهانی را داشت

    طالبان در طول دو سالی که قدرت را در افغانستان قبضه کردند، مجموعه ای از اقدامات را برای جلوگیری از سقوط نرخ برابری افغانی در مقابل دلار آمریکا در دستور کار خود قرار دادند. به گزارش دیده بان ایران به نقل از یورونیوز، دریافت میلیاردها دلار کمک‌های بشردوستانه از غرب و افزایش...

  • تورم افغانستان,وضعیت اقتصادی در افغانستان

    طالبان چه کرده که ارزش پول افغانستان بالا رفته و تورم پایین آمده؟

    روزنامه هم میهن نوشت: اخیراً بانک جهانی گزارشی منتشر کرده که نشان می‌دهد از آغاز سال مالی ارزش پول افغانستان که افغانی نامیده می‌شود، نسبت به واحدهای پولی دیگر افزایش پیدا کرده است. مسئله اصلی که اقتصاد افغانستان را از بقیه جهان برجسته می‌کند، تورم منفی یا کاهش تورم...

  • پول,شکسته شدن رکورد چاپ پول در ایران

    رکورد چاپ پول شکسته شد

    ابراهیم رئیسی اخیرا مدعی شد که کسری بودجه بدون چاپ پول جبران شد اما حالا برخی گزارش ها حاکی از رشد سالانه ۴۵ درصدی پایه پولی در فروردین ۱۴۰۲ و بیشترین میزان این متغیر در تمام ادوار است. ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور اخیرا در جریان سفر به استان خراسان جنوبی با تاکید بر این‌که...

  • وام,سیاسی‌کاری در اعطای وام‌ به اقلیتی بهره‌مند

    سیاسی‌کاری در اعطای وام‌ به اقلیتی بهره‌مند/ نقدینگی قاتل اصلی اقتصاد

    استادیار دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد: عمده خلق پول از طریق وام‌های بانکی صورت می‌گیرد و نقدینگی و چاپ پول سهم ناچیزی در این میان دارند. به همین دلیل است که اقلیتی عمده این پول خلق شده را تصاحب می‌کنند چون دسترسی دهک‌های بالاتر برای دریافت وام راحتتر است و عمده پول...

  • تمسخر ریال ایران توسط فروشنده عراقی/ پول ایرانی را باید سطل آشغال انداخت!

    ویدیویی از برخورد یک فروشنده عراقی با ریال ایران به خاطر ارزش کم آن در شبکه های اجتماعی پخش شده است. فیلم تمسخر ریال ایران توسط فروشنده عراقی,ویدیو به سطل انداختن ریال ایران توسط یک فروشنده عراقی,ویدیو از مسخره کردن ریال ایران توسط فروشنده عراقی,ویدیو تمسخر ریال ایران...

  • فیلم/ پیشرفت عجیب تکنولوژی در چین؛ پرداخت بلیت مترو با اسکن کف دست

    در چین، مسافران متروی پکن اکنون می‌توانند با اسکن دست خود پس از استقرار دستگاه تشخیص چاپ کف دست، هزینه پرداخت کرده و سفر کنند. فیلم پرداخت بلیت مترو با اسکن کف دست در چین,ویدیو پیشرفت عجیب تکنولوژی در چین و پرداخت بلیت مترو با اسکن کف دست,فیلم پیشرفت تکنولوژی در کشور...

  • ویدیو/ تکنولوژی جدید آمازون؛ با کف دست پول خریدها‌ را پرداخت کنید

    شرکت آمازون به دنبال سرعت بخشیدن به خرید از فروشگاه با فراهم کردن امکان پرداخت پول توسط کاربران با استفاده از کف دستشان است. فیلم رونمایی از تکنولوژی جدید آمازون برای پرداخت پول,ویدیو امکان پرداخت پول توسط کاربران با استفاده از کف دستشان,فیلم از پرداخت پول با کف دست...

  • لیر,سقوط شدید ارزش لیر سوریه

    سقوط شدید ارزش لیر سوریه؛ پول در سوریه به جای شمارش وزن می‌شود!

    به دلیل افت شدید ارزش پول سوریه و گرانی سرسام‌آور در این کشور، مردم در دادوستدهای خود به جای شمردن پول، بسته‌های اسکناس را در ترازو می‌گذارند. به گزارش اعتمادآنلاین، پایگاه اطلاع‌رسانی سوری «صوت العاصمه» در گزارشی اعلام کرد: در سایه تورم سرسام‌آور و سقوط آزاد قیمت لیر...

  • کارمزد کارتخوان,بکارمزد کارتخوان,رداشت اسکناس از خودپردازها

    بانک مرکزی: برداشت اسکناس از خودپردازها کارمزد ندارد

    مدیر اداره نظارت بر نظام‌های پرداخت بانک مرکزی با بیان اینکه نرخ کارمزد ساتنا و پایا نسبت به سال ۹۹ تغییر نکرده است، گفت: برداشت وجه نقد از خودپردازها به هیچ وجه کارمزد ندارد. محمدرضا مانی یکتا در گفت‌وگو با فارس، در مورد کارمزد خدمات و تراکنش‌های مالی گفت: بر اساس مصوبات...

  • پازوکی,صحبت های مهدی پازوکی درباره اقتصاد ایران

    «پازوکی» اقتصاددان: از فروردین ۱۴۰۱ تا الان ارزش پول ملی نصف شده است

    چالش‌های مدیریتی در اقتصاد و سیاست خارجی باعث وضعیت بغرنجی در اقتصاد کشور شده است. نگاه ضد غربی و عدم تعامل با دنیای غرب به امید استفاده از پتانسیل‌های شرق نه تنها اقتصاد را بهبود نبخشیده بلکه در دوسال اخیر وضعیت را بسیار بدتر از قبل کرده است. انتظار مردم برای توافق و...

  • فیلم/ تعجب فروشنده عمانی از دیدن صفرهای اسکناس ایرانی

    یک کاربر فضای مجازی با انتشار ویدیویی ارزش ریال ایران با عمان را مقایسه کرد. در این ویدوئو فروشنده عمان با دیدن صفرهای یک اسکناس ایرانی بسیار تعجب می‌کند. فیلم تعجب فروشنده عمانی از دیدن صفرهای اسکناس ایرانی,ویدیو واکنش یک عمانی به پول ایران,ویدیو واکنش فروشنده عمانی به...

  • عبدالناصر همتی,صحبت های همتی درباره چاپ پول در دولت رئیسی

    همتی: دولت سیزدهم فقط در سال ۱۴۰۱ معادل ۲۵۱ هزار میلیارد تومان پول چاپ کرده است

    انتخاب | همتی رئیس سابق بانک مرکزی در خصوص سخنان چند روز پیش خود در کلاب هاوس و تقطیع سخنانش  اعلام کرد: ٢٥ خرداد ماه با حضور در کلاب هاوس در یک گفتگوی ۴ ساعته با مخاطبین از گرایش های مختلف، نا گفته هایی را از انتخابات ۱۴۰۰ و آنچه که طی دو سال گذشته به رغم همه وعده های دولت...

  • هدایت‌الله بدری,سرپرست بانک مرکزی افغانستان

    طالبان اسکناس‌های جدید چاپ می‌کند

    طلوع نیوز نوشت: هدایت‌الله بدری سرپرست بانک مرکزی افغانستان در دیدار با عبدالکبیر معاون سیاسی و سرپرست ریاست‌الوزراء از امضای موافقت‌نامه‌های جدید چاپ اسکناس های افغانی با شرکت‌های بین‌المللی خبر داده است. بدری گفته است که براساس این موافقت‌نامه اسکناس های جدید با...

  • اسکناس,چاپ اسکناس

    رویای یک شبه پولدار شدن با «اسکناس ارور»

    این روزها اگر در شبکه‌های اجتماعی یا مراکز خرید و فروش کالاهای نو دست دوم فضای مجازی گشت و گذار کرده باشید بعید نیست که توجه‌تان به یکسری از آگهی‌ها یا محتواهای تولیدی با عنوان «اسکناس ارور» مواجه شده باشید. اما اسکناس ارور چیست؟ و چرا مهم است؟ ارور (ERROR) در زبان...

  • چک 200 هزار تومانی,ورود چک‌های دویست هزار تومانی به بازار

    ورود چک‌های ۲۰۰ هزار تومانی برای نخستین بار به بازار

    بانک مرکزی از ورود چک‌های ۲۰۰ هزار تومانی برای نخستین بار به بازار خبر داد. به گزارش ایسنا، پیش از این بانک مرکزی ایران چک‌های ۵۰ هزار تومانی و ۱۰۰ هزار تومانی را در چند طرح مختلف منتشر و وارد بازار کرده بود. اما این برای نخستین بار است که ایران چک‌های ۲۰۰ هزار تومانی را...

  • رکوردشکنی تزریق نقدینگی بانک مرکزی به بازار,پول پاشی بانک مرکزی به بازار

    رکوردشکنی تزریق نقدینگی بانک مرکزی به بازار؛ سیگنال تورمی پایان سال

    روزنامه جهان صنعت نوشت: بانک مرکزی گزارش جدید عملیات اجرایی سیاست پولی را منتشر کرد. این گزارش از تداوم روند صعودی بسط نقدینگی در بازار باز خبر می‌دهد. طبق اطلاعات ارائه‌شده از سوی نهاد پولی، بانک مرکزی در هفته منتهی به ۱۷ بهمن‌ماه امسال ۱۳۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی...

  • فیلم/ رونمایی از اسکناس‌ جدید هزار تومانی

     اسکناس‌های جدید هزار تومانی رونمایی شد. پیش از این از ایران چک های جدید ۱۰۰ هزار تومانی نیز رونمایی شده بود. فیلم رونمایی از اسکناس‌ جدید هزار تومانی,ویدیو از اسکناس هزار تومانی,فیلم رونمایی از جدیدترین اسکناس هزار تومانی,ویدیو اسکناس هزار تومانی,فیلم رونمایی از پول...

  • لیونل مسی,تکذیب چاپ پول با عکس مسی

    چاپ پول با عکس مسی تکذیب شد

    بانک مرکزی آرژانتین چاپ پول با عکس مسی را تکذیب کرد. به گزارش خبرآنلاین، دو روز پیش روزنامه آرژانتنیی ال فایننسیرو مدعی شد بانک مرکزی این کشور بعد از قهرمانی آلبی‌سلسته در جام جهانی قطر و درخشش لیونل مسی به عنوان کاپیتان این تیم قصد دارد اسکناس جدیدی منتشر کند که تصویر...

  • فیلم | بحران کمبود اسکناس در ایران؛ احتمال سقوط نظام بانکی چقدر جدی است؟

    چند روزی است که کمپینی در فضای مجازی با عنوان خارج کردن پول از بانک‌ها تبلیغ می‌شود و گفته می‌شود این کمپین به بحران کمبود اسکناس در ایران انجامیده است. چند روزی است که کمپینی در فضای مجازی تشکیل شده که مردم را ترغیب به خارج کردن پول‌های خود از بانک می‌کند تا با اینکار دولت...

  • ریال,ارزش ریال

    ریال؛ بی‌ارزش‌ترین پول در جهان!

    ریال ایران برای چندمین بار طی چندسال گذشته بی‌ارزش‌ترین پول جهان شد. به گزارش توسعه ایرانی، رسانه روسی اسپوتنیک نوشت: بی‌ارزش‌ترین پول در جهان ریال ایران است. کاهش ارزش پول در ایران از سال ۱۹۷۹ با شروع انقلاب اسلامی و به دلیل کاهش مشاغل و مهاجرت افراد به سایر کشور‌ها آغاز...

  • اسکناس و ایران چک,هزینه تعویض ایران‌ چک فرسوده

    هزینه تعویض ایران‌ چک فرسوده چقدر است؟

    حتما برای شما هم پیش آمده که اسکناس یا ایران‌چک مخدوش یا پاره داشته باشید و ندانید باید با آن چه کار کنید؛ نظام بانکی در این مورد راهکار جالبی دارد. به گزارش تسنیم، آمارها نشان می دهد که سالانه بیش از ۷۰۰ میلیون قطعه اسکناس و ایران چک به دلیل مخدوش بودن، پارگی، سوختگی،...

  • حذف تصویر تخت جمشید از ایران,حذف نشانه‌های ملیت

    روزنامه جمهوری اسلامی:حذف تصویر تخت جمشید از روی اسکناس، دین را تقویت نمی کند

    روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: تقابل ملیت و اسلامیت ظلم به هر دوست. این دو عنصر جدایی ناپذیرند. ما همان لحظه‌ای که زاده می‌شویم، هم مسلمانیم و هم ایرانی. آنان که به نام دین، بر ملیت می‌تازند و یا با پرچم ملی به دین هجوم می‌برند، در حقیقت به پای خود و حتی به مغز و قلب...