کدام مقطع آهنی در سال ۱۴۰۵ بیشترین رشد قیمت را داشته است؟

بازار آهن ایران در سال ۱۴۰۵ تنها تحت تأثیر عرضه و تقاضا نبود؛ این بازار بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی، نرخ ارز و وضعیت تولید کارخانه‌های بزرگ فولادی واکنش نشان داد. از آغاز تنش‌های نظامی و افزایش ریسک‌های اقتصادی گرفته تا محدودیت‌های انرژی، حمله به زیرساخت‌های صنعتی و ازسرگیری درگیری‌های ایران و آمریکا پس از پایان آتش‌بس، هر رویداد مهم اثر خود را بر قیمت مقاطع فولادی گذاشت.

در این میان، همه محصولات فولادی به یک اندازه افزایش قیمت نداشتند. بررسی روند بازار و قیمت آهن آلات نشان می‌دهد ورق فولادی، پروفیل، لوله، تیرآهن، میلگرد و نبشی و ناودانی به ترتیب بیشترین رشد قیمت را در سال ۱۴۰۵ ثبت کرده‌اند. این تفاوت، بیش از هر چیز به ساختار تولید، میزان عرضه و حساسیت هر محصول نسبت به ریسک‌های بازار بازمی‌گردد.

رتبه‌بندی مقاطع فولادی از نظر رشد قیمت

بررسی داده‌های بازار نشان می‌دهد بیشترین رشد قیمت مقاطع فولادی در سال ۱۴۰۵ به ترتیب زیر بوده است:

این آمار نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج که میلگرد را شاخص اصلی بازار آهن می‌دانند، ورق فولادی بیشترین جهش قیمت را در سال ۱۴۰۵ تجربه کرده است.

مسیر رشد قیمت آهن در سال ۱۴۰۵

بررسی روند بازار نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها به‌صورت تدریجی رخ نداد، بلکه هر مرحله از تحولات سیاسی و اقتصادی، موج جدیدی از نوسان را ایجاد کرد.

•اسفند ۱۴۰۴: افزایش تنش‌های سیاسی و رشد نرخ ارز، نخستین موج صعود قیمت‌ها را آغاز کرد.

•بهار ۱۴۰۵: محدودیت‌های برق صنایع فولادی و افزایش هزینه‌های تولید، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرد.

•حمله آمریکا به زیرساخت‌های فولاد مبارکه: نگرانی از احتمال کاهش تولید و عرضه ورق فولادی، باعث جهش کم‌سابقه قیمت ورق شد.

•انتقال اثر به صنایع پایین‌دستی: با افزایش قیمت ورق، نرخ پروفیل، لوله و بسیاری از محصولات وابسته نیز به‌سرعت افزایش یافت.

•اعلام آتش‌بس: اگرچه هیجان خرید تا حدی کاهش پیدا کرد، اما قیمت‌ها به سطوح پیش از بحران بازنگشتند و بازار در نرخ‌های بالاتر تثبیت شد.

•اواخر تیرماه ۱۴۰۵: با ازسرگیری تنش‌ها و درگیری‌های ایران و آمریکا، ریسک بازار بار دیگر افزایش یافت و انتظارات تورمی دوباره بر معاملات آهن‌آلات سایه انداخت.

این روند نشان می‌دهد بازار فولاد در سال ۱۴۰۵ بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی و ریسک‌های مرتبط با تولید واکنش نشان داده است.

چرا ورق فولادی بیشترین رشد قیمت را تجربه کرد؟

ورق فولادی با ثبت رشد حدود ۸۰ تا ۱۰۰ درصدی، بیشترین افزایش قیمت را در میان مقاطع فولادی سال ۱۴۰۵ به خود اختصاص داد. برخلاف بسیاری از محصولات فولادی که تولیدکنندگان متعددی دارند، بخش عمده تولید ورق کشور در اختیار چند کارخانه بزرگ، به‌ویژه فولاد مبارکه اصفهان است. همین تمرکز تولید باعث شد بازار ورق نسبت به هرگونه خبر یا ریسک مرتبط با این مجموعه، واکنش سریع‌تری نشان دهد.

در جریان درگیری‌های سال ۱۴۰۵، حمله آمریکا به زیرساخت‌های فولاد مبارکه و نگرانی از احتمال اختلال در تولید و عرضه ورق فولادی، فضای بازار را به‌شدت ملتهب کرد. اگرچه روند تولید در ادامه از سر گرفته شد، اما همان نگرانی اولیه کافی بود تا بسیاری از صنایع مصرف‌کننده و فعالان بازار برای جلوگیری از کمبود احتمالی، خریدهای خود را جلو بیندازند. این موج خریدهای احتیاطی، در کنار افزایش نرخ ارز، رشد هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل، محدودیت‌های تولید و انتظارات تورمی، قیمت ورق را با سرعتی بیشتر از سایر مقاطع افزایش داد.

ازآنجاکه ورق فولادی ماده اولیه بسیاری از صنایع ازجمله خودروسازی، لوازم‌خانگی، مخزن‌سازی، لوله و پروفیل‌سازی است، افزایش قیمت آن به‌سرعت در زنجیره پایین‌دست نیز منعکس شد. به همین دلیل، حتی پس از اعلام آتش‌بس نیز قیمت ورق در سطوح بالایی باقی ماند و با آغاز دوباره تنش‌های سیاسی در اواخر تیرماه، این بازار بار دیگر با افزایش ریسک مواجه شد.

پروفیل و لوله؛ دومین محصولی که از جهش قیمت ورق تأثیر گرفت

پروفیل و لوله دردار با رشد حدود ۷۵ تا ۸۵ درصدی، دومین مقطع فولادی با بیشترین افزایش قیمت در سال ۱۴۰۵ بود؛ اما برخلاف ورق، محرک اصلی این رشد، افزایش مستقیم هزینه مواد اولیه بود.

ازآنجاکه ماده اولیه تولید انواع پروفیل و لوله، ورق گرم فولادی است، جهش کم‌سابقه قیمت ورق، به فاصله کوتاهی به بازار پروفیل منتقل شد. نگرانی از کاهش عرضه ورق پس از حمله به زیرساخت‌های فولاد مبارکه، در کنار افزایش نرخ ارز، رشد هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، موجب شد کارخانه‌های پروفیل‌سازی قیمت محصولات خود را به‌طور مستمر اصلاح کنند.

درنتیجه، پروفیل و لوله بیش از آنکه تحت تأثیر تقاضای مصرفی قرار گیرد، از نوسانات بازار ورق تأثیر پذیرفت و پس از این محصول، بیشترین رشد قیمت را در میان مقاطع فولادی ثبت کرد.

تیرآهن؛ رشد قیمت تحت تأثیر محدودیت عرضه

مشاهده قیمت روز تیرآهن نشان می‌دهد این محصول افزایش قیمت قابل‌توجهی را در سال ۱۴۰۵ تجربه کرد و در برخی مقاطع زمانی رشد ۶۰ تا ۷۰ درصدی را به ثبت رساند.

ساختار بازار تیرآهن با بسیاری از محصولات فولادی متفاوت است. بخش قابل‌توجهی از بازار این محصول به تولیدات ذوب‌آهن اصفهان وابسته است و همین موضوع باعث می‌شود هرگونه خبر درباره کاهش تولید، محدودیت انرژی یا اختلال در حمل‌ونقل، مستقیماً بر قیمت‌ها اثر بگذارد.

هم‌زمان با افزایش نرخ ارز و رشد هزینه‌های تولید، نگرانی از کاهش عرضه برخی سایزهای پرمصرف باعث شد بنگاه‌ها و مصرف‌کنندگان برای حفظ موجودی انبارهای خود، خریدهای زودهنگام انجام دهند. این افزایش تقاضای احتیاطی، در کنار محدودیت عرضه، روند صعودی قیمت تیرآهن را تشدید کرد.

میلگرد؛ افزایش قیمت، اما کمتر از ورق و تیرآهن

میلگرد نیز از نوسانات بازار فولاد بی‌نصیب نماند و در سال ۱۴۰۵ رشد ۴۰ تا ۶۰ درصدی را تجربه کرد، اما شدت این افزایش نسبت به ورق و تیرآهن کمتر بود.

دلیل اصلی این تفاوت، تنوع بالای تولیدکنندگان میلگرد در کشور است. برخلاف بازار ورق که عرضه آن در اختیار تعداد محدودی تولیدکننده قرار دارد، میلگرد توسط کارخانه‌های متعددی تولید می‌شود و همین موضوع، ریسک کمبود عرضه را کاهش می‌دهد.

البته افزایش قیمت شمش فولادی، رشد نرخ ارز، محدودیت‌های انرژی و افزایش هزینه‌های تولید، قیمت میلگرد را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ اما رکود ساخت‌وساز و کاهش تقاضای واقعی، مانع از آن شد که میلگرد به‌اندازه ورق یا تیرآهن رشد کند.

نبشی و ناودانی؛ کمترین رشد در میان مقاطع اصلی

نبشی و ناودانی نیز در سال ۱۴۰۵ افزایش قیمت داشتند، اما میزان رشد آن‌ها نسبت به سایر مقاطع کمتر بود و در محدوده ۳۰ تا ۴۰ درصد قرار گرفت.

حجم معاملات پایین‌تر، تقاضای محدودتر و سهم کمتر این محصولات در خریدهای هیجانی بازار، باعث شد شدت نوسانات قیمتی آن‌ها کمتر از ورق، پروفیل، تیرآهن و میلگرد باشد.

جمع‌بندی؛ آهن آلات در مسیر رشد قیمت

تحولات ماه‌های اخیر نشان داد پایان یک دوره تنش، الزاماً به معنای بازگشت بازار به شرایط عادی نیست. هرچند پس از آتش‌بس، از شدت نوسان معاملات کاسته شد، اما با آغاز دوباره درگیری‌های ایران و آمریکا در اواخر تیرماه، ریسک‌های سیاسی بار دیگر به یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت آهن تبدیل شدند.

به همین دلیل، دسترسی به مرجعی که قیمت روز میلگرد، تیرآهن، نبشی، ناودانی، ورق و پروفیل را به‌صورت یکجا و به‌روزرسانی‌شده نمایش دهد، برای بسیاری از فعالان بازار به یکی از ابزارهای ضروری تصمیم‌گیری تبدیل شده است. در این میان، فولاد ایرانیان یکی از منابعی است که امکان مشاهده هم‌زمان قیمت روز این مقاطع و بررسی تغییرات بازار را در اختیار خریداران و فعالان صنعت فولاد قرار می‌دهد؛ موضوعی که در بازاری پرنوسان مانند سال ۱۴۰۵، می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند.