مغز

مغز

مَغْز یکی از حسّاس‌ترین و پیچیده‌ترین اعضای بدن در همه مهره داران و بیشتر بی‌مهرگان است که در برخی گونه‌ها ۲ درصد از وزن بدن جان‌دار را تشکیل می‌دهد. در انسان تا بیش از ۳۰ درصد کالری (انرژی) روزانه را مصرف می‌کند و بیشتر انرژی خود را از کربوهیدرات‌ها (گلوکز خون) جذب می‌کند و این سوخت را سریع می‌سوزاند حتّی زمانیکه شخص در خواب است، مغز بیشتر از هر عضوی از بدن اکسیژن مصرف می‌کند. 

ساختار مغز

مغز شامل نیمکره‌های مخ، مخچه و ساقه مغز است. بیشتر حجم مغز را نیمکره‌های مخ تشکیل می‌دهند. نیمکره‌های مخ باعث می‌شوند تا انسان بتواند فکر کند و حرف بزند و مسائل را حل کنند.
نیمکره چپ فعالیت‌های نیمه راست بدن و نیمکره راست فعالیت‌های نیمه چپ بدن را کنترل می‌کند. اما آنها همکاری هم دارند مثلاً در موقع نگاه کردن.

مخچه هم مرکز تعادل بدن است و با ورزش‌های مانند ژیمناستیک و بند بازی تقویت می‌شود.

بخش دیگر مغز ساقه مغز است که واصل مخ و مخچه به نخاع است. ساقه مغز شامل سه بخش است: مغز میانی و پل مغزی و بصل النخاع. بصل النخاع در بالای نخاع است و مرکز فعالیت‌های غیرارادی بدن است و برای همین مشهور بهگره حیات است.

مغز در استخوان جمجمه است و ازلحاظ تقسیم‌بندی به بخش‌هایی تقسيم می‌شود که نام آن‌ها تابع استخوانی است که آن‌ها در مجاورش هستند و هرکدام از اين بخش‌ها علاوه بر ارتباط‌هایی که با همديگر دارند در هر نیم‌کره اعمال تخصصی خود را بر عهده‌ دارند .

لوب‌های مهم مغز عبارتند از:

   لوب پیشانی Frontal Lobe
   لوب آهیانه ای Parietal Lobe
   لوب پس‌سری Occipital Lobe
   لوب گیجگاهی Temporal Lobe
   لوب حاشیه‌ای Marginal Lobe

مغز انسان يك سيستم ارزیابی‌کننده هوشمند و انتخاب‌گر در فرايند پردازش اطلاعات محسوب می‌شود.اطلاعات محيطي و درون پيكري توسط گیرنده‌ها به قشر مخ منعکس‌شده بعد از تحليل و تفسير داده‌ها سازمان بندي واکنش‌های متفاوت ازجمله حرکات هدفمند ارادي و یا گفتار به‌عنوان يك کارکرد عالي ذهني انجام می‌گیرد.

از نظر فلسفی نیز آنچه که مغز را متمایز از بقیه اندام‌ها می‌کند، ایجاد ارتباط فیزیکی بین بدن و ذهن است. امروزه دانسته‌های دقیقی در مورد کار هریک از سلول‌های مغز وجود دارد اما درک همکاری همزمان و روش عمل میلیون‌ها سلول مغزی با هم هنوز نیاز به مطالعه دارد.

وظایف و کارکرد مغز

از دید فیزیولوژی و تکاملی زیستی، کار مغز کنترل متمرکز بر روی سایر اندام‌های بدن است. مغز با تولید الگوهای فعالیت ماهیچه‌ها یا با هدایت مواد شیمیایی تراوشی که هورمون نام دارند، بدن را کنترل می‌کند. این کنترل متمرکز سبب پاسخ سریع و هماهنگ به تغییرات محیط می‌شود. برخی انواع پایه‌ای از پاسخ مانند بازتاب یا رفلکس عصبی می‌تواند توسط طناب نخاعی یا گره‌ها ایجاد شود، اما کنترل پیچیده و هدفمند بر رفتارها بر پایهٔ حس‌های ورودی پیچیده نیازمند توانایی یکپارچه‌سازی اطلاعات یک مغز متمرکز است.