صوت و فیلم گزارش تصویری کاریکاتور
sarpoosh
نگارخانه > احمد شاملو

احمد شاملو

احمد شاملو

احمد شاملو (۲۱ آذر ۱۳۰۴–۲ مرداد ۱۳۷۹) متخلص به الف. بامداد یا الف.

صبح، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود. شاملو تحصیلات کلاسیک نامرتبی داشت؛ زیرا پدرش افسر ارتش بود و پیوسته از این شهر به آن شهر اعزام می‌شد و از همین روی، خانواده اش هرگز نتوانستند برای مدتی طولانی جایی ماندگار شوند. زندانی شدنش در سال ۱۳۲۲ به سبب فعالیت‌های سیاسی، پایانِ همان تحصیلات نامرتب را رقم می‌زند.

 

شهرت اصلی شاملو به خاطر نوآوری در شعر معاصر فارسی و سرودن گونه‌ای شعر است که با نام شعر سپید یا شعر شاملویی که هم اکنون یکی از مهم‌ترین قالب‌های شعری مورد استفاده ایران به‌شمار می‌رود و تقلیدی است از شعر سپید فرانسوی یا شعر منثور شناخته می‌شود.

 

شاملو که هر شاعر آرمانگرا را در نهایت امر یک آنارشیست تام و تمام می‌انگاشت، در سال ۱۳۲۵ با نیما یوشیج ملاقات کرد و تحت تأثیر او به شعر نیمایی روی آورد؛ اما نخستین بار در شعر «تا شکوفهٔ سرخ یک پیراهن» که در سال ۱۳۲۹ با نام «شعر سفید غفران» منتشر شد وزن را رها کرد و به صورت پیشرو سبک نویی را در شعر معاصر فارسی شکل داد. شاملو علاوه بر شعر، فعالیت‌هایی مطبوعاتی، پژوهشی و ترجمه‌هایی شناخته‌شده دارد. مجموعهٔ کتاب کوچه او بزرگ‌ترین اثر پژوهشی در باب فرهنگ عامه مردم ایران می‌باشد.

 

آثار وی به زبان‌های: سوئدی، انگلیسی، ژاپنی، فرانسوی، اسپانیایی، آلمانی، روسی، ارمنی، هلندی، رومانیایی، فنلاندی، کردی و ترکی∗ ترجمه شده‌اند. شاملو از سال ۱۳۳۱ به مدت دو سال، مشاور فرهنگی سفارت مجارستان بود.

 

 

«نخستین شب شعر بزرگ ایران» در سال ۱۳۴۷، از سوی وابسته فرهنگی سفارت آلمان در تهران برای احمد شاملو ترتیب داده شد. احمد شاملو پس از تحمل سال‌ها رنج و بیماری، در تاریخ ۲ مرداد ۱۳۷۹ درگذشت و پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شده‌است. عشق، آزادی و انسان‌گرایی، از ویژگی‌های آشکار سروده‌های شاملو هستند.سنگ مزار شاملو را چندین بار افراد ناشناسی شکسته‌اند.

 

 

رویدادهای مهم در زندگی شعری

 

آشنایی با نیما یوشیج

در سال ۱۳۲۵، شاملو که هنوز به عنوان شاعری نوپرداز شناخته نمی‌شد با نیما یوشیج، پدر شعر نو فارسی آشنا می‌گردد. او تصویر نیما یوشیج، نقاشی رسام ارژنگی و شعر ناقوس، سروده نیما را در روزنامه «پولاد» می‌بیند و اندکی پس از آن، رابطه‌ای ادبی میان آن دو شکل می‌گیرد.شاملو می‌گوید:

 

«نشانی اش را پیدا کردم رفتم درِ خانه اش را زدم. دیدم مردی با همان قیافه که رسام ارژنگی کشیده بود آمد دمِ در. به او گفتم استاد، اسم من فلان است، شما را دوست دارم و آمده‌ام به شاگردی‌تان. فهمید کلک نمی‌زنم. در من صمیمیتی یافته بود که آن را کاملاً درک می‌کرد. دیگر غالباً من مزاحم این مرد بودم و بدون این‌که فکر کنم دارم وقتش را تلف می‌کنم، تقریباً هر روز پیش نیما بودم.»

 

این آشنایی که باعث به وجود آمدن رابطه‌ای عاطفی و خانوادگی میان آن‌ها گشته بود، تا سال‌ها ادامه پیدا می‌یابد. در ۱۴ خرداد ۱۳۳۰، نیما یوشیج با نوشتن یادداشتی برای شاملو و هدیه جلدی از کتاب «افسانه» از او قدردانی می‌کند:

 

«عزیز من، این چند کلمه را برای این می‌نویسم که این یک جلد افسانه از من، در پیش شما یادگاری باشد. شما واردترین کس به کار من و روحیه من هستید و با جرأتی که التهاب و قدرتِ رؤیت لازم دارد، واردید…»

 

در این سال‌ها، او به گفته خود، تحت تأثیر نیما و نوآوری‌های او در شعر بوده‌است و در کتاب‌هایی که به چاپ رسانید، شعرهای بسیاری در قالب نیمایی می‌سراید. او به قصد معرفی شعر نیما، دست به انتشار مجلات کوچک مقطعی (چون سخن نو، هنر نو (ساعت ۴ بعد از ظهر)، روزنه، راد، آهنگ صبح و… زد؛ اما پس از آشنایی شاملو با فریدون رهنما و انتشار دفتر شعر «قطع‌نامه»، مسیر شاعری او به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد

 

آشنایی با فریدون رهنما

آشنایی با فریدون رهنما که از اروپا برگشته بود و با شعر روز جهان آشنا بود، تأثیر زیادی بر شاملو می‌گذارد.او در سال ۱۳۳۰، دفتری با نام «قطع‌نامه» که فریدون رهنما نیز پیش‌گفتاری نقادانه بر آن نوشته بود را چاپ و منتشر می‌کند. انتشار این مجموعه که دربرگیرنده سروده‌های بی وزن الف. بامداد بود و با معیارهای شعر نیمایی ناسازگار می‌نمود، باعث تیره شدن روابط نیمای زودرنج و شاملو می‌گردد. رهنما در آن پیش‌گفتار در توصیف شعر شاملو می‌نویسد:

 

«ریتم اشعار صبح (شاملو) را با ریتم اشعار اسپانیولی و اشعار آمریکای لاتینی بعد از لورکا می‌شود مقایسه کرد. دنیای پر از اشکال و تصاویر نابرابر نیما یوشیج که نتیجه خشکی (در بهترین آثارش) به دهان‌مان می‌برد، با احساسات از بند رسته صبح (شاملو) به راه افتاده‌اند و ما را به نقاط عمیقِ درد پاشیده شده هدایت می‌کنند…»

 

 

شاملو دربارهٔ این مقدمه می‌نویسد:

«رهنما با خواهش من هم زیر بار حذف آن جمله نرفت. گفت نیما منطقی تر از آن است که از قضاوت کسی برنجد، وانگهی این سلیقه شخص من است و قرار نیست قوانین اخلاقی حاکم بر روابط تو و نیما در آن دخالت داده شود.»

 

او دربارهٔ کنار گذاشتن وزن عروضی، چه به شکل قدیمی و چه نیمایی آن معتقد است:

«خط کشیدن بر عروض قدیم و جدید، عملاً حاصل درس بزرگی بود که من از کارهای خود نیما گرفتم، ولی او حاضر به تجدید نظر نبود که هیچ، آن را مستقیماً دهان‌کجی به خود تلقی کرد و با انتشار «قطعنامه» هم به کلی از من کنار کشید و هر بار که به خدمتش رفتم با سردی بیشتری مرا پذیرفت و هرگز حاضر نشد توضیحات مرا بشنود. شاید هم حق داشت. فریدون رهنما نمی‌بایست در مقدمه آن دفتر دل او را با آن قضاوت به درد می‌آورد.»

 

اگرچه شاملو خود بر این باور بود که فریدون رهنما جهان دیگری را به او معرفی کرد که در سایه آن به بینش شعری خود رسید، اما او به هیچ وجه از نیما دست نکشید، به طوری که در شعرهای نیمایی اش در شمار شاعران موفق دوران معاصر قرار می‌گیرد. ضیاء موحد معتقد است امروزه تأثیر شعر شاملو بر شعر معاصر ایران از تأثیر شعر نیما بیشتر مشهود است.

 

 

زندگی خانوادگی احمد شاملو

 

احمد شاملو و آیدا سرکیسیان

شاملو در سال ۱۳۲۶ در سن بیست و دو سالگی با اشرف‌الملوک اسلامیه ازدواج کرد. هر چهار فرزند او، سیاوش، سامان، سیروس و ساقی حاصل این ازدواج هستند. این ازدواج به جدایی می‌انجامد و شاملو پس از یک دهه در سال ۱۳۳۶ با طوسی حائری ازدواج می‌کند. دومین ازدواج شاملو، همچون نخستین ازدواج، مدت زیادی دوام نمی‌آورد و چهار سال بعد در ۱۳۴۰ از همسر دوم خود نیز جدا می‌شود. اما سومین و آخرین پیوند زناشویی شاملو با آیدا، در سال ۱۳۴۳ بود که تا پایان عمر خود، عاشقانه با او زیست.

 

 

 

 

 

احمد شاملو - جامعه

خانه شاملو حفظ می شود حجت نظری در گفتگو با مهر، درباره وضعیت بنای واقع در خبابان نجات اللهی که به عنوان خانه شاملو شناخته می شود، گفت: این خانه به دلیل سبک معماری خاص خود که مربوط به اوایل دوران پهلوی دوم است و همچنین اقامت حدودا دو ساله احمد شاملو، شاعر معاصر کشورمان در طبقه دوم آن مورد توجه است و اخیرا هم که بحث تخریب...

حجت نظری,اخبار اجتماعی,خبرهای اجتماعی,شهر و روستا

احمد شاملو - طنز

طنز/ واکنش شاعران به شکستن بت هایی مثل شاملو در تلویزیون! یکی از مدیران تلویزیون گفت: به شکستن بت هایی مثل شاملو ادامه میدهیم. این موضوع سوژه جدید طنز شهرونگ شد. ...

شکستن بت ها در تلویزیون,طنز,مطالب طنز,طنز جدید

احمد شاملو - فرهنگ و اندیشه

بهترین و بحث‌برانگیزترین ترجمه‌های شاملو به گزارش هفت صبح، مستندی که هفته گذشته درباره احمد شاملو از صدا و سیمای ایران پخش شد، انتقاد‌های فراوانی به همراه داشت. روز گذشته هم کارگردان این مستند صحبت‌هایی انجام داد که چیز زیادی به حرف‌های پیشین اضافه نمی‌کرد، فقط اینکه اشاره کرده اگر قرار بود همه چیز را بگوید، حرف‌هایی بیشتر بود و الخ. البته... احمد شاملو در سال ۱۳۵۸. از اینجا حاشیه‌ها شروع شد. چون شاملو مثل خیلی ترجمه‌های بحث برانگیز دیگرش، عنوان قصه را به «مسافر کوچولو» تغییر داد و آن را در...

احتمالا خانه شاملو تخریب می‌شود بیش از سه ماه از انتشار نخستین خبرها درباره‌ی رایزنی‌های مالک خانه شاملو در خیابان نجات‌اللهی (ویلا)‌ نبش کوچه خسرو می‌گذرد؛ رایزنی‌هایی که به نظر می‌رسد به نتیجه رسیده‌اند و حتی شهرداری مجوز گودبرداری خانه را هم صادر کرده است، آن هم برخلاف درخواستی که در همان زمان میراث فرهنگی استان تهران، از شهرداری...

از ترجمه شاملو دفاع نمی‌کنم شصت و پنج سال از وقتی که «شازده کوچولو» به همت محمد قاضی از سیارک «ب۶۱۲» قدم به کشورمان گذاشت و برایمان از عشق به گل رز مشهورش و سؤالاتی درباره انسان‌ها گفت می‌گذرد؛ ترجمه‌ای که بهانه‌ای شد برای آن که بزرگانی همچون احمد شاملو، ابوالحسن نجفی و بعدتر هم عباس پژمان به سراغش بروند. پرویز شهدی هم یکی...

۳ حکم، ۳ نویسنده سالیان درازی از مرگ احمد شاملو می‌گذرد، قریب به دو دهه است که یکی از مهم‌ترین شاعران معاصر ما رفته است. دو سال زودتر از او شاعر دیگری، محمد مختاری، مرگ را زیست. به گزارش شرق،هر سال عده‌ای از دوستداران شعر و ادبیات و فرهنگ، در سالمرگ این شاعران بر سر مزارشان گرد هم می‌آیند و گرچه با ممانعت‌هایی... احمد شاملو یا سالگرد قتل محمد مختاری. اینکه احمد شاملو یا محمد مختاری از سیاسی‌ترین چهره‌های ادبیات معاصر ما هستند، بر کسی از اهل فرهنگ...

برگزیده جایزه شعر «شاملو» معرفی شد برگزیده و شایستگان تقدیر چهارمین دوره جایزه شعر «احمد شاملو» معرفی شدند. به گزارش ایسنا، در مراسم پایانی چهارمین دوره این جایزه که امروز (چهارشنبه، ۲۱ آذرماه) برگزار شد مجموعه شعر «خط سیاه، متروی لندن» سروده علیرضا آبیز (کتاب فانوس) به عنوان برگزیده معرفی شد. همچنین «اسفندیاری در...

برگزیدگان مرحله اول چهارمین دوره جایزه‌ شعر شاملو اعلام شدند نتایج اولین مرحله داوری چهارمین دوره جایزه شعر احمد شاملو اعلام شد. به گزارش ایلنا، هیات داوران در بیانیه‌ای عنوان کرده است: ضمن سپاسگزاری از همراهی و همکاری شاعران و نیز ناشران گرامی به اطلاع می‌رساند که تا پایان مرداد ماه ۱۳۹۷ (مهلت تعیین شده) ۲۰۴ عنوان اثر برای شرکت در جایزه شعر شاملو ارسال... احمد شاملو و معیارهایی بود که دبیرخانه ‌‌جایزه از میان نظرات مکتوب احمد شاملو در مورد شعر نو استخراج، مقوله‌سازی و مدون کرده است؛ معیارهایی همچون شاعرانگی...

سرانجام شعر‌های دوزبانه فروغ فرخزاد و احمد شاملو سعید سعیدپور از انتشار مجموعه شعرهای دو زبانه فروغ‌ فرخزاد و تجدیدچاپ شعرهای دو زبانه ضیاء موحد و احمد شاملو خبر داد. سعید سعیدپور (مدرس و مترجم) در گفت‌وگو باایلنا، درباره آخرین کار‌ها و ترجمه‌هایش گفت: یک مجموعه شعر دوزبانه فارسی و انگلیسی از اشعار فروغ‌ فرخزاد قرار است توسط نشر هرمس منتشر... احمد شاملو» هم شش ماه تا یک سال است که تمام شده منتها هنوز چاپ جدید نشده و امیدواریم چاپ تازه این اثر هم منتشر شود. این کتاب خواهان دارد و تماس‌های زیادی...

فساد، انحصار و تجمل‌پرستی برج‌سازان اسلامی در شعر هم حضور دارد در ابتدای این مراسم، محمدرضا اصلانی (شاعر، نویسنده، پژوهشگر و کارگردان) گفت: امیدوارم امروز که تولد احمد شاملوست، روز همه‌ی ایران باشد. عنوان مطلبی که از آن صحبت خواهم کرد، «در ستایش شعر» است. کلمه شعر در فارسی، مرادف با واژه‌ی poem در زبان فرانسه است. poem در زبان فرانسه از ریشه‌ی لاتینی... احمد شاملو» و «فروغ‌فرخزاد» هستند. نکته‌ی مهم در اینجا، تأکید بر همین منطق گسست است، که شعر نو را به مثابه‌ی تحقق تجربه‌ی مطلقاً مدرن بودن و تجربه‌ی تن...

حسن همایون جایزه احمد شاملو را گرفت حسن همایون با مجموعه شعر آشویتس خصوصی من برگزیده جایزه احمد شاملو شد و جایزه خود را از دست آیدا شاملو (سرکیسیان) گرفت. به گزارش ایسنا، ضیاء موحد، محمدرضا اصلانی، مراد فرهادپور و احمد پوری داوری شعر شاملو را برعهده داشتند. در مراسم پایانی این جایزه که با اجرای رویا تیموریان همراه بود،... احمد شاملو خواند و پیام محمد شمس لنگرودی نیز در این مراسم خوانده شد. به گزارش ایسنا، پیش‌تر آثار راه‌یافته به مرحله‌ دوم جایزه «شاملو» به...

شمس لنگرودی: تب شعر شاملو فروکش نکرده است هفده سال از درگذشت احمد شاملو، شاعر بزرگ معاصر می گذرد و هنوز خود شاملو پدیده ای سیاسی است و این مجال برای نگاه نقادانه به شعرهایش را اندک می کند. گفت و گو با محمدشمس لنگرودی درباره شعر احمد شاملو؛ آیا بعد از این هفده سالی که از درگذشت الف. بامداد می گذرد، او آن اقتدار سابق را از دست داده است؟ هفده... احمد شاملو، شاعر بزرگ معاصر می گذرد و هنوز خود شاملو پدیده ای سیاسی است و این مجال برای نگاه نقادانه به شعرهایش را اندک می کند. محمد شمس لنگرودی، شاعر...

جزئیات جدید از سومین دوره جایزه شعر احمد شاملو دبیرخانه‌ جایزه‌ شعر احمد شاملو از روند برگزاری سومین دوره‌ این جایزه‌ گزارش داد. به گزارش ایران آنلاین، در پی اطلاع‌رسانی‌های گسترده در چند ماه اخیر از سوی دبیرخانه‌ جایزه‌ شعر شاملو (که طی چند نوبت در رسانه‌ها و روزنامه‌های سراسری صورت گرفت) و درخواست از شاعران و ناشران محترم برای ارسال کتاب‌های... احمد شاملو رسید. از این تعداد، ۱۶۸ عنوان شرایط حضور در این دوره‌ جایزه را دارا بودند. فرایند خواندن و داوری آثار از زمان تحویل نخستین سری...

فدرال ادبیِ شاعر آزادی، احمد شاملو میانه دهه شصت است و احمد شاملو دیگر شاعری بزرگ، که نَه، بزرگ‌ترین شاعر معاصر ایران است و در این ایام بیشتر شعرهای خود را سروده و به‌چاپ سپرده است و اگرهم دفترشعری مانده، مانند «مدایح بی‌صله» که در ١٣٧٨ در ایران چاپ شد، سرودن و چاپ آن در جای دیگر به سالیانی پیش برمی‌گردد. در حوالیِ همین ایام، شاملو...

احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
خانه شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,میراث فرهنگی
کتاب شازده کوچولو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,رسانه
چهارمین دوره جایزه شعر احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
فروغ‌ فرخزاد و احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
اهدای جایزه شعر شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
برگزیده جایزه احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
محمدشمس لنگرودی,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
احمد شاملو,اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات
اخبار فرهنگی,خبرهای فرهنگی,کتاب و ادبیات,احمد شاملو

احمد شاملو - هنر و سینما

قائم مقام شبکه سه: به شکستن بت‌هایی مثل شاملو ادامه می‌دهیم دوم مرداد هم، این شبکه با پخش مستند تقطیع شده «قدیس» که درباره احمد شاملو بود و در روز درگذشت این شاعر روی آنتن رفت، جنجال زیادی به‌پا کرد. این مستندها با نظارت مستقیم محسن یزدی، قائم مقام شبکه سه سیما روانه آنتن می‌شود. او در گفت‌و‌گو با خبرگزاری مهر، تاکید کرده است این شبکه به دنبال شکستن بت‌های...

ادعای کارگردان قدیس: شاملو معتاد به هروئین بود!/قائم مقام شبکه سه: مستند احمد شاملو بدون هیچ تغییر محسوسی پخش شد قائم مقام شبکه سه: مستند احمد شاملو بدون هیچ تغییر محسوسی پخش شد/ روشنفکران دیکتاتورهای فحاش هستند قائم مقام شبکه سه به واکنش ها درباره پخش مستندی درباره احمد شاملو از این شبکه واکنش نشان داد. به گزارش روابط عمومی شبکه سه سیما، محسن یزدی قائم مقام این شبکه درباره حواشی اخیر پخش مستند...

اجرای یک پرفورمنس با شعری از «احمد شاملو» گالری ایده از پنج‌شنبه (۱۰ خرداد ماه) میزبان پرفورمنس «در آستانه» بر اساس شعر احمد شاملو با طراحی علیرضا حمیدین خواهد شد. به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی گالری ایده، پرفورمنس «در آستانه» که کاری از گروه فرهنگی هنری درآستانه است، تلاش دارد تا در این اجرا مخاطب را با حواس مختلفش درگیر کند و... احمد شاملو است با طراحی و کارگردانی علیرضا حمیدین و صدا پیام دهکردی، فرانک یوسفی و علیرضاحمیدین و با بازی فاتیما افتخاری، مهرشاد الکایی، محمد شریفی، مونا...

محسن یزدی,اخبار صدا وسیما,خبرهای صدا وسیما,رادیو و تلویزیون
حسین لامعی,اخبار صدا وسیما,خبرهای صدا وسیما,رادیو و تلویزیون
اجرای یک پرفورمنس با شعری از احمد شاملو,اخبار هنرمندان,خبرهای هنرمندان,موسیقی

احمد شاملو - ویدئوها

آی آدمها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید .... فیلم احمد شاملو,فیلم نیما یوشیج,صدای احمد شاملو...

فیلمی کمیاب از سهراب سپهری به همراه فروغ فرخزاد و احمد شاملو فیلم سهراب سپهری,فیلم فروغ فرخزاد,فیلم احمد شاملو...

آی آدمها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید ....
فیلمی کمیاب از سهراب سپهری به همراه فروغ فرخزاد و احمد شاملو