چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۰۰۹۰۰۷۷

قالب شعر سپید چیست؟ (+ تاریخچه و ویژگی ها)

قالب شعر سپید,شعر سپید,فزق شعر نو با شعر سپیدقالب شعر سپید از قالب شعر نیمایی متفاوت است
یکی از اشعار نو فارسی که با مجموعهٔ هوای تازه از احمد شاملو در دهه سی شمسی ظهور پیدا کرد؛ شعر سپید یا شعر شاملویی بود و شاید این نوع شعر را بتوان در ادبیات کشورهای غربی با شعر آزاد، مقایسه کرد. این آثار با نمونه های قبلی شعر نو، تفاوت عمده ای داشت که از آن می توان به فرم شعر اشاره کرد.

قالب شعر سپید

شعر سپید به شعری گفته میشود که در تلاش است تا موسیقی بیرونی شعر را به یک سو نهد و به استفاده از موسیقی درونی کلمات می پردازد و گاهی وقت ها ضعف خود را با کمک موسیقی کناری و معنوی از لحاظ نداشتن موسیقی بیرونی، جبران کند. احمد شاملو از تقطیع در شعر سپید استفاده کرد. دلیل تفاوت قالب شعر سپید نسبت به شعر نیمایی اینست که وزن کلمات در شعر سپید باعث میشود که قالب درونی یا شکل ذهنی به خود بگیرد. قالب شعر نیمایی در مقایسه با قالب شعر سپید، به اینصورتست که اگر چه مصراع ها کوتاه و بلند شده اند ولی وزن عروضی دارند درحالیکه شعر سپید اینگونه نیست.

گاهی وقت ها به هر شعری که در دسته بندی شعر نو فارسی، در قالب شعر نیمایی گنجانده نشود؛ شعر سپید نام دارد. شعر سپید از نظر منتقدان متاخری نظیر محمد مستقیمی به عنوان پالاییده ترین نوع شعر فارسی محسوب میشود که به دور از موسیقی یا هر چیز دیگر می باشد. او درخصوص شعر در کتاب آیینه پردازان خود گفت که، کلامی مخیل درباره شعر سپید است، یکی از دلایل نام گذاری این شعر، معنی و خوانش سپیدی هاییست که به بازافرینی در فضای خیال خواننده در تقطیع های شعر سپید می پردازد و یا خواننده در فضای خیال خود، آن ها را پر می کند.

تاریخچه شعر سپید

شاملو درسال ۱۳۲۶ درمسیر شعرنیمایی، دفترشعر “آهنگ های فراموش شده” را منتشر کرد، بدین دلیل که نخستین اشعار سپید درادبیات پارسی، در این مجموعه شعر قرار داشتند. کتاب دیگر احمد شاملو پس از گذشت مدت زمانی منتشر شد که “قطعنامه” نام داشت و درآن با استفاده از سبک شعر سپید، چهار قطعه بلند سروده شده است و شاملو در این چهار قطعه با عبور از شعر نیمایی، شعر سپید را در ایران بوجود آورد. شاعران بسیاری در دهه هشتاد شمسی از این سبک شعری استفاده کردند و درحال حاضراین قالب از شعر در زبان و ادبیات پارسی از پرکاربردترین و محبوب ترین قالبهای شعر به شمار میرود.

ویژگی های شعر سپید

هنگام خواندن شعر سپید به دلیل داشتن موسیقی درونی می توان ریتم و آهنگ خاصی را احساس کرد. شعر سپید با نام دیگری همچون شعر شاملویی شناخته میشود؛ بدین دلیل که احمد شاملو، این قالب شعر را با مجموعه هوای تازه در ادبیات فارسی سرود. شعر سپید، برگرفته از مفاهیم عمیقی میباشد و شاعر، قصد رساندن این مفاهیم را با ارتباط برقرار کردن بین سطرها و بندها به خواننده دارد. ویژگی هایی این نوع شعر به خاطر نداشتن قافیه، موجب اثر گذاری بر روی آن میشود که از این ویژگی ها می توان به مکث های فراوان در میان مصراع ها، وجود سکته های متناوب، عبارات انعطاف پذیر و تکیه های پی در پی واژگان اشاره کرد. واحد شعر سپید، مبتنی بر وحدت معنایی است و بدون تعداد مصراع های مشخص، تعيين می شود.

تعریف قالب شعر سپید,دیدگاه شاملود درباره شعر سپید,قالب شعر سپیدقالب شعر سپید وزن عروضی ندارد

ساختار و قالب شعر سپید

> متفاوت بودن شعر سپید و متن:

شعر سپید از نظر بسیاری از افراد به یک متن احساسی شباهت دارد. به همین علت هر دلنوشته با تعداد ریتم های دلخواه را در گروه این اشعار قرار میدهند ولی بهتر است بدانید که ساختار شعر سپید، پیچیده است. در شعر سپید، استفاده از تکنیک های ادبی در حوزه معنایی شعر یا فرم و زبان، نقش موثری دارند. شاعر در قالب شعر سپید، بی وقفه از جملات استفاده نمیکند؛ به این طریق که گاهی اوقات طول سطرهایش بلند و گاهی وقت ها کوتاه است؛ ولی شبیه یک متن یک یا چند خطی نیست.

در گروه شعر سپید از دلنوشته هایی با توصیف های متعدد و جملات قصار استفاده نمیشود. تنها زمانی چنین مواردی به عنوان شعر سپید محسوب می شوند که ایجاز در آنها رعایت شده باشد و از متن آهنگ خاصی برخوردار باشد.

> پیوستگی ارکان شعر:

از نظر عمودی و افقی، شعر سپید، پیوستگی و ساختار دارد. شاعران سبک شعر سپید بین هر بندی از شعرهایشان، ارتباطی قوی ایجاد می کنند، حتی اگر این ارتباط ها خیلی محسوس نباشد، ولی پیوستگی شعر با کمک آن حفظ شده باشد. مخاطب با کشف این ارتباط ها می فهمد که حرف شاعر چیست و قصد رساندن چه پیام هایی را دارد.

دیدگاه شاملو درباره شعر سپید

شعر سپید از دیدگاه شاملو اینست که اگر مدعیان بر این عقیده اند که شعر سپید، یک نوع شعر نیست؛ حق با آنهاست، احتمالا شعر سپید به رقصی تشبیه شده که نیازی به موسیقی ندارد.

دلیل روی آوردن شاملو به شعر سپید

دلیل تمایل شاملو به شعر سپید از دیدگاه دکتر تقی پورنامداریان این چنین است:« شاملو به خاطر دیدی که به شعر داشت و به شعر ناب، توجه نشان میداد؛ این سبک را انتخاب کرد و مطالعات وی در این دید، تأثير و دخالت مستقیمی در نقد شعرغرب داشت و همچنین در وزن شعر فارسی، خیلی تجربه نداشت به این خاطر که شعر فارسی را به صورت پیگیر و مستمر، مطالعه نکرده است.

شاعران معروف پیرو سبک سپید

احمد شاملو معروف ترین شاعری بود که به سرودن شعر در قالب شعر سپید می پرداخت. شاعرانی نظیر سهراب سپهری، یدالله رؤیایی، فروغ فرخزاد، حسین منزوی، سید علی صالحی و علی باباچاهی از شعر نو بهره می گرفتند و اشعاری را در سبک شعر سپید می سرودند.

چگونه شعر سپید بگوییم,شاعران بزرگ شعر سپید,فزق شعر نو با شعر سپیددر قالب شعر سپید، شاعر جملات را بی‌وقفه در پی هم نمی‌آورد

گردآوری: بخش فرهنگ و اندیشه سرپوش

  • 11
  • 2
۵۰%
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه
غلامعلی حداد عادل بیوگرافی غلامعلی حداد عادل؛ سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴

محل تولد: تهران

حرفه: سیاستمدار ایرانی، عضور مجمع تشخیص مصلحت نظام، دانشیار بازنشسته دانشگاه، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی

آغاز فعالیت: ۱۳۵۷ تاکنون

حزب سیاسی: اصولگرا

تحصیلات: لیسانس و فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران و شیراز (پهلوی قدیم)، دکتری فلسفه از دانشگاه تهران

ادامه

حکایت های اسرار التوحید اسرار التوحید یکی از آثار برجسته ادبیات فارسی است که سرشار از پند و موعضه و داستان های زیبا است. این کتاب به نیمه ی دوم قرن ششم هجری  مربوط می باشد و از لحاظ نثر فارسی و عرفانی بسیار حائز اهمیت است. در این مطلب از سرپوش تعدادی از حکایت های اسرار التوحید آورده شده است.

...[ادامه]
ویژه سرپوش