عزاداری بر شهادت سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) فرهنگ ممتازی است که ما شیعیان برای اقامه آن افتخار میکنیم. البته آن نوع از عزاداری که «انسان ساز» است و کمک میکند تا انسان آزادگی بیاموزد وزیر بار ظلم و ستم نرود، صاحب چنین فرهنگی با ظالم ترشروست و در مقابل کجیها میایستد،حتی اگر جان خود را در این راه فدا کند.
این فرهنگ ناب شیعه حقیقی است که بر اساس مکتب اهل بیت شکل گرفته است به گونهای که ائمه اطهار(س) نیز همواره میگفتند: «کَرامَتُناالْشَهادَهْ»شهادت، افتخار ماست که منظور چنین شهادتی است.
اما همانند بسیاری از سنتها و باورها، به مرور زمان و به خاطر کم اطلاعی و یا بیاطلاعی برخی از مبلغان، موضوعاتی خارج از تاریخ و حماسه عاشورا به مراسم و حواشی عزاداری امام حسین(ع) وارد شده که اگر همه شیعیان چه وعاظ و خطبا و چه مردم عادی مراقب نباشند موضوعات فرعی وحاشیهای و حتی مطالب غیر واقع و دروغ به جای اصل مینشیند و مسیر حرکت و هدف الهی امام حسین(ع) را در افکار آیندگان منحرف خواهد کرد که این مساله چیزی نیست جز انحراف در نتیجه حرکت واقعی امام حسین(ع) که همان احیا امر به معروف ونهی از منکر بوده است.
خوشبختانه مردم ما در بسیاری موارد این مرزهای ظریف واقعیت و غیر آن را تشخیص میدهند و همین نگاه دقیق و اصیل رمز ماندگاری عزاداری حقیقی امام حسین(ع) بوده که در طول تاریخ اسلام اصل عزاداری باقی مانده است.
عیب جویی عمل نادرستی است؛ اما اگر از خودمان عیب جویی کنیم راه حل مناسبی برای حل نقایص جستجو خواهیم کرد و یا اگر نخواهیم از واژه عیب جویی استفاده کنیم تشخیص عزاداری صحیح با شیوه عزاداری ناخالص برای اثربخشی بیشتر عزاداریها بسیار موثر و مفید خواهد بود زیرا نسل جوان که نسبت به چرایی قیام امام حسین(ع) سئوال دارد وقتی با مفاهیم غلط اشباع شود از هدف اصلی قیام امام حسین(ع) بهره چندانی نخواهد برد.
از جمله بخشهایی که آن نیز به انحرافاتی آلوده شده و اصل پذیرایی راستین از زائران و سوگواران حضرت امام حسین را زیر سئوال میبرد برپایی خیمههای پذیرایی از رهگذران در جاهایی است که سبب آزار و اذیت دیگران میشود.یعنی یک کار خوب که در جای نامناسب انجام شود با ایجاد راهبندان خیابانی درون شهری و حتی بین شهری کار را به جایی میرساند که به هیچ وجه زیبنده عزادار امام حسین نیست.
البته چنین کاری در ایام میلادها و به ویژه میلاد امام عصر(عج) هم انجام میشود که از آن به پذیرایی اجباری یاد میشود.هیاتهایی به نام پذیرایی راه را بر سایر افرادی میبندند که به هر دلیلی میل ندارند در راهبندان فلان هیات بمانند.
بدتر از این که افرادی برای درگذشتگان خود نیز چنین خیمههایی به پا میکنند و با قرار دادن پرچمی، به اجبار از رهگذران برای اموات خود فاتحه طلب میکنند و از ایجاد راهبندان نیز ابایی ندارند!
این وضعیت در سالهای اخیر فراوان شده است به گونهای که نیروی انتظامی در اطلاعیه مربوط به عزاداریهای ایام محرم از بندهای خود را به این مشکل اختصاص داده و آورده است:«مسئولان هیئتهای عزاداری و تکایا، از نصب هر گونه داربست در معابر عمومی که موجب مسدود شدن خیابان و یا کندی عبور و مرور میشود، خودداری کنند.»وقتی که پلیس چنین درخواستی دارد یعنی کاری ممنوع است و میتواند با همکاری اداره اماکن ناجا یا شهرداریهای مناطق مانع چنین سدمعبرهایی شود.
سردار تقی مهری رئیس پلیس راهور ناجا در این باره گفت: امسال آغاز ماه محرم همزمان با ابتدای مهرماه و بازگشایی مدارس است و در همین راستا ماموران پلیس راهور در سراسر کشور اقداماتی را در هر دو مورد در دستورکار خود قرار دادهاند.
وی با بیان اینکه ماموران راهور در این ایام در آماده باش کامل هستند، ادامه داد: در سراسر کشور از هیاتها و مساجد و... خواستهایم تا مسیر دسته جات خود را طوری انتخاب کنند که منجر به ایجاد ترافیک و مسدود شدن مسیر نشود.
وی به عزاداران حسینی توصیه کرد هنگام عبور از عرض خیابان یا ایستادن در حاشیه خیابان باید توجه داشته باشند که به علت تاریکی هوا و رنگ مشکی لباس، امکان رویتشان از سوی راننده کمتر است و به همین دلیل لازم است حتما از محلهای مجاز عابرپیاده عبور کنند ضمن اینکه رانندگان نیز لازم است با دقت بیشتری رانندگی کنند.
وی همچنین با اشاره به ایستگاههای صلواتی نیز گفت: مکان یابی این ایستگاهها نیز باید طوری باشد که منجر به ایجاد ترافیک نشود.
پس همچنانکه تعیین مرز عزاداری واقعی با عزاداری ظاهری بسیار آسان است و همه مردم در سخنان خود به نوعی به ضعفهای موجود اذعان دارند،این مساله را همچنین میتوان در پذیرایی از رهگذارن دید در حالیکه متصدیان هیاتهای عزاداری میتوانند با تلاش مضاعف برای زدودن ظواهر از هیاتهای عزاداری در عمق بخشیدن به مفهوم و مطالب و موضوعات مطرح شده در مجلس عزاداری امام حسین(ع) و مبارزه و جلوگیری از شیوه رفتار وهن آمیز به ساحت و شان و مقام شهدای کربلا کمک کنند.
این درخواست از سر دلسوزی است چون بارها همه ما دیدیم که مردم کلافه در ترافیک تهران و سایر شهرهای بزرگ دیگر نمیتوانند ترافیک خودساخته دیگری را بپذیرند که بدتر از همه سبب وهن مقدسات هم میشود.
- 18
- 4
