گود»هاي خطرناك تهران هم ازآن دسته موضوعاتي است كه ميتوان از آن به عنوان يادگاري از شوراي شهر چهارم نام برد؛ موضوعي كه پرونده آن نخستين بار حدود ٣ سال قبل باز شد. زماني كه يكي از اعضاي شوراي شهر در سخناني در صحن شورا، اعلام كرد كه در پايتخت بيش از ٤ هزار «گود» ناشي از ساخت و ساز وجود دارد؛ گودالهايي كه معلوم نيست چه تعداد از آنها خطرناك هستند. بعد از آن هم بارها اين موضوع با نام بردن از گودهايي چون: گود ايران زمين، گود برج ميلاد، گود مصلي و...
خطرناك بودن گودها از سوي اعضاي شورا تذكر داده شد. حتي در ماههاي پاياني شورا، مجتبي شاكري، يكي ديگر از اعضاي شوراي شهر، تعداد گودهاي خطرناك تهران را ١٥٠ مورد عنوان كرد. درعمركوتاه شوراي پنجم نيز تاكنون چندين بار نسبت به خطرناك بودن گودها هشدار داده شد تا جاييكه هفته گذشته حبيبزاده، عضو كميسيون عمران شوراي شهر، آمار جديدي را در مورد تعداد گودهاي خطرناك تهران عنوان كرد و مدعي شد كه تعداد آنها ٧٠ مورد است. مهدي حجت، معاون جديد شهرسازي و معماري شهرداري تهران اما معتقد است كه وضعيت به اين بغرنجي كه گفته ميشود، نيست. بلكه بسياري از اين موارد ناشي از هيجانات رسانهاي است. وي در گفتوگو با «اعتماد» در كنار تشريح وضعيت كنوني گودهاي ناايمن تهران و وظايفي كه شهرداري در اين زمينه دارد، از سرنوشت ضوابط بلند مرتبهسازي ميگويد و مدعي است كه هيچ ممانعتي براي صدور پروانه براي سازههاي بلند مرتبه وجود ندارد. گفتوگويي كه در زير ميخوانيد.
يكي از موضوعاتي كه از حدود ٢ سال قبل به عنوان يكي از معضلات شهرسازي پايتخت از سوي شوراي شهر مطرح شده، موضوع تدوين ضوابط «بلندمرتبهسازي» است. حتي در برههاي دبيرخانه شوراي عالي شهرسازي جلوي ساخت حدود ٥٠ برج بلندمرتبه در تهران را گرفت. آن زمان، دبيرشوراي عالي شهرسازي ميگفت معاونت شهرسازي پس از فشارهاي زيادي كه ما براي تهيه طرح ضوابط بلند مرتبهسازي آورديم، فقط طرح نصفه و نيمهاي را به ما ارايه كرد. گويا بعد هم كه شوراي عالي اين طرح را براي اصلاح برگردانده بود، ديگر طرحي را براي اين دبيرخانه نفرستاده بودند. به همين دليل هم بود كه شوراي عالي دستور توقف بلندمرتبهسازي در تهران را صادر كرد. ميخواهم بدانم الان و در دوره جديد مديريت شهرسازي، اين طرح در چه وضعي است؟
اصولا براساس قانون هر سازهاي، چه بلند مرتبه و چه سازههاي عادي، بايد مطابق ضوابط طرح تفصيلي ساخته شود. طرح تفصيلي براي هر قطعه زميني كه در تهران وجود دارد، يك مقدار تراكم تعريف كرده است كه همه بايد از آن تبعيت كنند. البته ممكن است بنا براقتضائات شهر يا هر دليل ديگري بخواهند سازهاي با ارتفاع بيشتر از آنچه در طرح تفصيلي آمده بسازند. درچنين شرايطي پرونده اين سازه به كميسيون ماده ٥، كه نمايندگان ٧ وزارتخانه و سازمان در آن عضويت دارند، ارجاع ميشود تا در آنجا برايش تصميمگيري شود. ولي اينكه موضوع بلندمرتبهسازي و ضوابط آن بخواهد بين وزارت راه و شهرسازي و شهرداري پاسكاري و رد و بدل شود، اصلا چنين چيزي نيست. كلا ساخت و سازها در تهران براساس طرح تفصيلي صورت ميگيرد كه به تاييد وزارت راه و شوراي عالي شهرسازي هم رسيده است.
بگذاريد سوالم را اينگونه مطرح كنم، فرض كنيد من بخواهم ساختماني ٢٠ طبقه بسازم. آيا شهرداري به من مجوز ساخت اين ساختمان بلندمرتبه را ميدهد يا جلوي آن را ميگيرد؟
اگر در منطقه و قطعهاي كه شما ميخواهيد اين سازه بلند مرتبه را بسازيد، طرح تفصيلي اجازه اين حجم بارگذاري را داده باشد كه هيچ، يعني مشكلي نداريد. ولي اگر تقاضاي شما، با طرح تفصيلي مغايرت داشته باشد و شما هم همچنان برساخت اين سازه، اصرار داشته باشيد، درخواست شما به كميسيون ماده ٥ ارجاع ميشود و در آنجا، اعضاي كميسيون بعد از شنيدن توجيه و استدلالهاي شما، با ساخت اين مجموعه موافقت يا مخالفت ميكنند.
موضوع چالشبرانگيز ديگر، بحث «گودهاي» خطرناك در شهر تهران است. گوالهاي بزرگ و عميقي كه براي ساخت سازههاي بزرگ و غولپيكر حفر ميشوند ولي به دلايل مختلف رها شده و بعد از مدتي خودشان به خطري براي شهر و مردم آن بدل ميشوند. اين موضوع سالهاست كه در شوراي شهر مطرح است. آخرين آماري كه شوراي چهارم ارايه داد، وجود ١٥٠گود پرخطر در تهران بود. هفته گذشته نيز يكي از اعضاي شوراي پنجم تعداد گودهاي تهران را ٧٠ مورد، ذكر كرد. بالاخره كدام آمار درست است ؟
ببينيد، بالاخره هر ساختمان بالاي٤- ٣ طبقهاي كه بخواهد ساخته شود بايد قبل از هرچيز گودبرداري انجام شود. يعني به تعداد تمام ساختمانهاي درحال ساخت در تهران «گود» وجود دارد. البته گودبرداري اصولي دارد كه اگر رعايت شود، خطري براي شهر و شهروندان به وجود نخواهد آورد. اگر هم ضوابط گودبرداري رعايت نشود، آن گود ميتواند به خطري براي مردم تبديل شود. بنابراين ما به صورت بالقوه چيزي به نام «گود خطرناك» نداريم. بلكه ممكن است به سبب برخي گودبرداريهاي غيراصولي، گودهايي خطرناك به وجود بيايند. بر همين اساس حتي يك گود براي ساختماني ٤ طبقه هم ميتواند خطرناك باشد. اين هم به دليل اهمال مجري است كه مسوول گودبرداري است و ربطي به قانون و ضوابط ندارد. بنابراين صرف اينكه گودي بزرگ و عميق باشد، دليلي برخطرناك بودن آن نيست.
پس نقش شهرداري در اين وسط چيست؟
شهرداري بايد بر عملكرد مجريان گودبرداري نظارت كند و در صورتي كه تشخيص داد گودبرداري غيراصولي انجام شده بايد به مجري تذكر دهد تا مشكل را حل كند. البته اين دخالت بايد در چارچوب وظايف نظارتي شهرداري باشد. چون علاوه برشهرداري سازمان نظام مهندسي هم به عنوان ناظر، وظيفه نظارتي در اين زمينه دارد. شهرداري در اين موارد بايد به عنوان يك ناظر «كلي» ورود پيدا كند. حدود اين نظارت براي هركدام را قانون مشخص كرده است. در درجه اول، بايد مهندس ناظر اين موضوع را چك كند. ما هم به عنوان شهرداري وظيفه داريم به صورت رندوم، تعدادي از گودهاي شهر را چك كنيم و در صورتيكه احساس كرديم اصول گودبرداري در آنها رعايت نشده، به مجري تذكر بدهيم.
فقط تذكر؟ ولي خيلي از مالكان اصلا به تذكرات شهرداري توجهي نميكنند. شوراي گذشته معتقد بود كه در چنين مواردي شهرداري بايد به عنوان نماينده مدعيالعموم در حوزه شهري، ورود پيدا كند و گودها را ايمنسازي كند.
ما به عنوان شهرداري هيچ وظيفهاي در قبال ايمنسازي گودها نداريم. ما فقط وظيفه تذكر به مالك و مجري را داريم و اينكه اگر به تذكرات ما توجه نكرد، وي را به مراجع ذيصلاح قانوني معرفي كنيم تا مالك را مجبور به ايمنسازي كنند. البته در مواردي كه مالك واقعا امكان تثبيت و ايمنسازي را ندارد يا اصولا مالكي در دسترس نيست تا بخواهد اين كار را بكند شهرداري به عنوان نماينده مردم به مساله ورود پيدا كرده و بعدا از مالك هزينه آن را دريافت ميكند.
گود برج ميلاد يكي از گودهايي است كه بارها از آن به عنوان گودي پرخطر ياد شده است. از ديد شما به عنوان معاون شهرسازي واقعا اين گود خطرناك است؟
ايجاد گود برج ميلاد، ماهيتا كار اشتباهي نيست. مشكل از جايي شروع ميشود كه مالكيني براي احداث سازهاي اين برج را حفر كردهاند به دلايلي آن را رها كردهاند و عمر آن بيشتر از حد استاندارد گودهاي اينچنيني شده است. وقتي يك گودي بيشتر از مدت مشخصي ساخته نشد و پر نشد، خطرناك ميشود. از طرفي موضوع گود برج ميلاد به سبب مجاورتش با سالن همايشهاي برج، به موضوع حساسي تبديل شده است. براي همين هم هست كه ما الان در تلاشيم تا با بررسي اين گود و تثبيت آن، هر گونه خطر احتمالي را رفع كنيم.
بعد از اين همه صحبت، باز هم هنوز جواب سوال اولم را نگرفتم. اينكه واقعا چند گود خطرناك در تهران داريم و اينكه آيا اين آمار ارايه شده درست است يا خير؟
آمار دقيقي ندارم. مشكل اينجاست كه هر كسي كه گود بزرگي را ميبيند كه چند وقتي است كاري در آن صورت نميگيرد، فوري از آن به عنوان گودي خطرناك ياد ميكند. ولي در هر صورت فكر نميكنم كه تعداد گودهاي پرخطر اين تعداد باشد.
- 11
- 3
