سه شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۱
۱۰:۳۰ - ۰۸ مرداد ۱۴۰۱ کد خبر: ۱۴۰۱۰۵۰۷۰۴
محیط زیست و گردشگری

همه چیز درباره «مونسون» و علل شکل‌گیری سیلاب در ایران

سیل,سامانه مونسون

در فصل تابستان سامانه پرفشار جنب حاره ای که به نام سامانه پرفشار آزور شناخته می شود و هسته مرکزی آن روی مجمع الجزایر آزور در اقیانوس اطلس و در نزدیکی پرتغال قرار دارد روی سرزمین ایران گسترش می یابد و در نتیجه مانع از صعود هوای گرم و مرطوب و عدم تشکیل ابر و بارندگی می شود و در مجموع منجر به آسمان صاف و آفتابی در تقربیا کل سرزمین ایران می شود. این سامانه پرفشار در فصل تابستان با ایجاد هوای صاف و آفتابی و البته ممانعت از صعود هوا باعث افزایش تبخیر و در نتیجه افزایش بخار آب در بخش وسیعی از نیمه جنوبی کشور شده و در پایان باعث شرجی های گاها با رطوبت بیش از نوددرصدی می شود. باید به این نکته اشاره کرد که رطوبت و صعود دو شرط اصلی برای ایجاد بارش در هر منطقه است که در فصل تابستان با استقرار سامانه پرفشار جنب حاره بر فراز ایران، یکی از عوامل اصلی بارش یعنی عامل صعود حذف می شود. بدین ترتیب بر اساس این تحلیل وقوع بارش های سنگین در این زمان از سال در ایران برخلاف شرایط عمومی جو حاکم بر این کشور است.

 اگرچه در سال ۱۳۶۶ توده مونسون بخش وسیعی از ایران را درنوردید و با ترکیب شدن با بادهای غربی بردن حاره بارش های سنگین و مخرب مرداد ۱۳۶۶ در تهران را به دنبال داشت، اما این بارش ها در روزهای اخیر از شدت و قدرت بسیار بیشتری نسبت به درازمدت برخوردار بوده و تلفات جانی و خسارات مالی فراوانی را به دنبال داشت. این اتفاق به صورت مختصر به سه شکل قابل تفسیر می باشد.

اول اینکه در گزارشی که در تیرماه ناسا ارائه کرد گرم ترین شهر جهان در جنوب ایران و شهر اهواز بوده است. همچنین طبق گزارش هواشناسی اخیر استان خراسان جنوبی و بر پایه برداشت های دمای سطح زمین که سازمان صنایع دستی و گردشگری این استان آن را اعلام کرد ، دو یا سه نقطه در شمال دشت لوت دمای ۷۳درجه را ثبت کرده که به روایتی گرم ترین نقطه کره زمین است. نتیجه اینکه در بخش های وسیعی از جنوب، جنوب شرق و شرق کشور که در بازه زمان اخیر بارش های سنگین در آن به وقوع پیوست به دنبال افزایش بی سابقه دمای سطح زمین، سامانه پرفشار جنب حاره ای ناچارا از لایه ی جو نزدیک به سطح زمین فاصله گرفته و در نتیجه در زیر آن شرایط برای صعود هوای گرم مرطوب فراهم می شود و با افزایش صعود، رطوبت موجود در جو متراکم و بارش اتفاق می افتد. این در حالیست که هر چه سامانه پرفشار جنب حاره به سطح زمین نزدیک تر باشد صعود صورت نمی گیرد و در نتیجه رطوبت موجود در جو تنها به شکل شرجی نمود پیدا می کند.

علت دوم اینکه گرمایش شدید سطح زمین در جنوب و جنوب شرق ایران منجر به شکل شکل گیری سامانه کم فشار سطح زمین شده که این کم فشار توده مونسون را که خود در حالت عادی به علت سامانه کم فشار شکل گرفته روی منطقه گنگ و سند در حال گسترش به سمت منطقه است با قدرت بیشتری مکیده و بخش های وسیعی از جنوب و جنوب شرق ایران را دربرمی گیرد.

و سومین دلیل اینکه به علت گرمایش شدید در محدوده منطقه حاره ای و جنب حاره شاهد افزایش تبخیر فرانرمالی در سطح دریاها و اقیانوس های این منطقه یعنی اقیانوس هند، دریای عمان و خلیج فارس هستیم که این رطوبت در نهایت توسط توده هوای مونسون به داخل خشکی آسیا ازجمله ایران کشیده می شود و در نهایت منجر به بارش های سیل آسا در این منطقه می گردد. بااین حال و با توجه به اینکه تحلیل ارائه شده بر اساس یک روش پدیدارشناسانه بیان شد و به عبارتی حکم فرضیه را دارد لازم است با داده های جوی مستندسازی و اعتبارسنجی شود. مع الوصف باید اشاره کرد که توده هوای موسمی علی رغم تمام خسارت های جانی و مالی فراوانی که در پی دارد و منجر به داغ دار شدن هم وطنان زیادی در مناطق تحت تأثیر شد، اما با توجه به اینکه عمده منطقه تحت پوشش این توده بارشی ازجمله محدوده بیابانی، خشک و نیمه کشور است از ارزش بالای برخوردار می باشد. نکته اول اینکه گونه های جنگلی این مناطق ازجمله گونه سودانی( کنار) و گونه تورانی( بلوط) و زیرگونه این دو گونه که به دلیل خشک سالی سال آبی جاری دچار تنش شدید شده بودند با این بارش ها یک شوک بازیابی و بازسازی را دریافت می کنند.

ولی نکته مهم اینکه، با توجه به شرایط خشن اقلیمی منطقه تحت تأثیر، این بارش ها و روان آب های ناشی از آن ها در صورت مدیریت صحیح میتواند بخشی از کمبود بارش طول سال را جبران کند. اجرای طرح های آبخیزداری ازجمله بندهای مقاوم خشکه چین، بتونی و گابیونی در مکان های مناسب ازجمله روش های کنترل سیلاب و همچنین ذخیره سازی روان آب های حاصل از ریزش های جوی حاصل از توده مونسون می باشد. همچنین هدایت روان آب ها و سیلاب ها به طرف صحاری و دشت ها خشک جهت تقویت سفره های زیرزمینی و آبخوان ها ازجمله اقدامات اصولی در مدیریت و استفاده از این توده بارشی است. در حال حاضر بخش وسیعی از دشت های ایران به خصوص در بخش های مرکزی و شرقی براثر برداشت بی رویه از سفره های آب زیرزمینی با پدیده مخرب فرونشست روبرو هستند که تقویت این سفره ها از طریق هدایت و پخش سیلاب ها در دشت ها میتواند منجر به تقویت مجدد آبخوان ها و سفره آب زیرزمینی شود. بااین حال به منظور عملیاتی شدن این پیشنهاد های نیاز به مطالعات دقیق زمین شناسی، هواشناسی، آب شناسی، ژئومورفولوژیکی و ژئوتکنیک است که باید مدنظر سازمان های مختلف و مرتبط باشد.

  • 15
  • 6
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
الناز ملک,بیوگرافی الناز ملک,زندگینامه الناز ملک پور بیوگرافی الناز ملک (+ تصاویر)

متولد:۱۹ آذر ۱۳۷۴ تهران

زمینه فعالیت:سینما، تئاتر و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک تحصیلی:دانش آموخته موسسه آزاد بازیگری

سالهای فعالیت:۱۴۰۱ تاکنون

قد:۱۷۴ سانتیمتر

ادامه
روبرتو تورس,بیوگرافی روبروتو تورس,روبرتو تورس بازیکن فولاد خوزستان بیوگرافی روبروتو تورس، بازیکن فوتبال اسپانیایی (+ تصاویر)

زاده:۱۶ اسفند ۱۳۶۷

زادگاه:پامپلونا

ملیت:اسپانیایی

پست:هافبک هجومی

پیشه:بازیکن فوتبال

ادامه
سپیده معافی,بیوگرافی سپیده معافی,عکس سپیده معافی بیوگرافی سپیده معافی بازیگر ایرانی- آمریکایی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۸ سپتامبر ۱۹۸۵

محل تولد:رگنسبورگ، بایرن، آلمان غربی

ملیت:ایرانی- آمریکایی

شهروندی:ایالات متحده آمریکا

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

ادامه
لبیبی,زندگینامه لبیبی,لبیبی کیست زندگینامه لبیبی شاعر قرن پنجم

تاریخ تولد: اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم

محل تولد: ایران

حرفه: شاعر 

لبیبی,زندگینامه لبیبی,بیوگرافی لبیبیبیوگرافی لبیبی

زندگینامه لبیبی:

لبیبی از جمله شاعران معروف اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری است و مسعود سعد او را اوستاد و سیدالشعرا عنوان می دهد. این شاعر در یکی از قصیده های خون با اطلاع از لبیبی تضمین کرده است به این شکل که: 

ادامه
محمد خاتمی,بیوگرافی سید محمد خاتمی,زندگینامه سید محمد خاتمی بیوگرافی سید محمد خاتمی

تاریخ تولد: ۲۱ مهر ۱۳۲۲

محل تولد: اردکان، استان یزد، ایران

حرفه: سیاستمدار ایرانی

آغاز فعالیت سیاسی: سال ۱۳۴۱ 

حزب سیاسی: مجمع روحانیون مبارز

تحصیلات: دارای دکترای افتخاری 

ادامه
دمیتری مندلیف,زندگینامه دمیتری مندلیف,بیوگرافی دمیتری مندلیف دمیتری مندلیف دانشمند بزرگ و پایه گذار جدول تناوبی

تاریخ تولد: ۸ فوریه ۱۸۳۴

محل تولد: دهکده Verhnie Aremzyani، نزدیک توبولسک، امپراتوری روسیه

ملیت: روس

حرفه: شیمی دان

شهرت: پایه گذاری جدول عناصر شیمیایی مندلیف

محل تحصیل: دانشگاه دولتی سن پترزبورگ

ادامه
محمد دلاوری,بیوگرافی محمد دلاوری,عکس های محمد دلاوری بیوگرافی محمد دلاوری + تصاویر و حواشی زندگی اش

تاریخ تولد: ۱۳۵۲

محل تولد: تهران

حرفه: روزنامه‌نگار، خبرنگار، مجری، نویسنده و مستندساز

تحصیلات: فوق لیسانس علوم سیاسی

شناخته شده برای: خبرنگاری واحد مرکزی خبر صدا و سیمای ایران

ادامه
سلطان محمود غزنوی,زندگینامه سلطان محمود غزنوی,بیوگرافی سلطان محمود غزنوی سلطان محمود غزنوی پادشاه قدرتمند غزنوی

تاریخ تولد: دهم محرم ۳۶۱ هجری قمری

محل تولد: شهر غزنی در منطقه زابلستان

پدر: سبکتگین

همسر: کوثر جهان

فرزندان: جلال داوود محمد ،سلطان مسعود غزنوی، عبدالرشید غزنوی، سلیمان ،شجاع

دین و مذهب: اسلام، سنی

ادامه
ذوالقرنین,زندگینامه ذوالقرنین,ذوالقرنین چه کسی است ذوالقرنین در حقیقت چه کسی بوده است؟

معنای اسم: صاحب دو شاخ

تکرار نام در قرآن: در سوره کهف

بیوگرافی ذوالقرنین:

ذوالقرنین یکی از شخصیت های قرآن و کتاب های مقدس می باشد که صاحب قدرت می شود تا دیواری را بین نوع بشر و قوم یاجوج و ماجوج ایجاد کند. این قوم تجسمی از آشوب بوده اند و رهاسازی آنها از پشت دیوار نشانه ای برای پایان دنیا خواهد بود. این قوم توسط خداوند در یک شب از روزهای قیامت نابود خواهند شد. این داستان از طریق رمانس اسکندر که نسخه ای افسانه ای از پیشه و زندگی اسکندر است در قرآن وارد شده است. 

براساس داستان قرآنی ذوالقرنین دارای سه لشکرکشی مهم بوده است که ابتدا به غرب، سپس به شرق و در نهایت به یک تنگه کوهستانی بوده است. وی انسانی یکتاپرست و البته مهربان بوده است که در راه عدالت به بیراهه کشیده نمی شده، به همین دلیل لطف خداوند مشمول حالش می شود. وی یار نیکوکاران و دشمن ستمگران محسوب می شده و به مال و ثروت دنیا علاقه نداشته، همچنین به سبب ایمانی که به خداوند و روز قیامت داشته خداوند او را مامور ساخت سدی می کند که از جنس آجر و سنگ از آهن و مس است و هدف از ساختن آن کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌ است. 

ادامه
ویژه سرپوش
X