به گزارش تجارتنیوز، به نظر میرسد که هفتمین دور از مذاکرات وین، مرحله پایانی مذاکرات هستهای باشد و اخباری که از مذاکرات شنیده میشود حاکی از این است که توافق هستهای در دسترس و قریبالوقوع است. اما قیمت دلار همچنان در محدوده معینی باقی مانده و وارد کانال قیمتی کمتر از ۲۶ هزار تومان نمیشود. چرا؟
چه عواملی بر قیمت دلار اثر میگذارد؟
بسیاری معتقدند قیمت تعادلی دلار حدود ۲۵ تا ۲۶ هزار تومان است و حتی در صورت رسیدن به توافق، قیمت دلار در همین محدوده باقی میماند و کاهش بیشتر قیمت دلار یا اتفاق نمیافتد و یا مقطعی است.
این عده معتقدند قیمت دلار پیش از اینکه وابسته به نتیجه مذاکرات باشد، تحت تاثیر روندهای کلی اقتصاد ایران است. مذاکرات و توافق هستهای میتواند قیمت دلار را در کوتاهمدت کاهش دهد اما روندهای کلی اقتصاد ایران به سمت افزایش قیمت دلار حرکت میکند. به همین یک عده معتقدند قیمت دلار در همین محدوده باقی میماند.
اما در مقابل عده دیگری معتقدند بازار ارز هنوز سیگنال نهایی مذاکرات هستهای را نگرفته و همین که خبر قطعی توافق مخابره شود قیمت دلار سقوط میکند و ممکن است به ۲۰ هزار تومان و یا حتی کمتر از آن هم برسد.
چون هم دلارهای خانگی وارد بازار میشود، هم افزایش فروش نفت و آزادسازی منابع بلوکه شده ارزی ایران در کشورهای دیگر، تزریق ارز به اقتصاد را افزایش میدهد و دلار ارزان میشود. این گروه معتقدند که سهم اخبار سیاسی در تعیین قیمت دلار بیشتر از عوامل اقتصادی است.
اما کدامیک از این دو سناریو به واقعیت نزدیکتر است و کدام عامل بر کاهش یا افزایش قیمت دلار بیشتر اثر میگذارد؛ اخبار سیاسی مذاکرات و یا فاکتورهای اقتصادی؟
ریزش ۵۰ درصدی یا افت ۷ درصدی؟
قیمت دلار پس از مذاکرات هستهای ۱۴۰۰ را میتوان با قیمت دلار در دو بزنگاه تاریخی دیگر مقایسه کرد؛ یکی تیرماه سال ۶۷ و پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و دیگری تیرماه سال ۹۴ و انعقاد توافق برجام.
در تیرماه ۶۷ و پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و اتمام جنگ، قیمت دلار یک شبه در بازار ایران ۵۰ درصد افت کرد. بسیاری منتظرند که قیمت دلار پس از توافق وین هم افت مشابهی را تجربه کند و اگرچه انتظار ریزش ۵۰ درصدی قیمت دلار را ندارند اما منتظرند قیمت دلار ۵ تا ۶ هزار تومان بریزد.
اما امضای توافق برجام در تیر ۹۴ نشان داد دیگر از ریزش شدید قیمت دلار خبری نیست. در روز ۲۴ تیر ماه سال ۹۴ یعنی یک روز بعد از برجام، قیمت طلا ۰٫۹ و قیمت دلار ۰٫۷ درصد افت کرد. یعنی بازار ارز دچار ریزش شدید نشد.
نقش کاهش انتظارات تورمی
اما موافقان کاهش قیمت دلار معتقدند که با امضای توافقنامه جدید، انتظارات تورمی کاهش پیدا میکند. مردم دلارهای خانگی خود را به بازار عرضه میکنند و قیمت دلار حداقل به ۲۰ هزار تومان میرسد. چون دولت و بانک مرکزی به منابع ارزی جدید دسترسی پیدا میکنند. همچنین
بهدلیل تغییر انتظارات تورمی و هیجانی که در بازار به وجود میآید تقاضا برای ارز کم میشود، فشار از روی قیمت دلار برداشته میشود، بنگاهها و موسسات مالی ارزهای خود را به بازار عرضه میکنند و دلار ارزان میشود.
قیمت دلار چقدر میریزد؟
اما کارشناسان اقتصادی چندان با این سناریو موافق نیستند. چون آنها معتقدند که روندهای کلی اقتصاد ایران به سمت افزایش تورم و افزایش قیمت ارز است.
مذاکرات هستهای میتواند مانع افزایش قیمت بیشتر دلار شود. حتی میتواند در کوتاهمدت قیمت دلار را کاهش دهد. اما اولا قیمت دلار احتمالا به زیر ۲۳ هزار تومان نمیرسد. ثانیا اگر برسد، موقتی است.
دلیل این کارشناسان چیست؟ فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی میگوید: حجم نقدینگی و خلق پول در اقتصاد ما بالاست. بدنه دولت بزرگ است و تمام منابع ارزی دولت صرف هزینههای جاری میشود. در نتیجه ما هرچقدر که منابع ارزی داشته باشیم، صرف هزینههای دولت میشود.
این کارشناس اقتصادی میگوید: احتمالا دولت سعی میکند با ارزپاشی یا شوکهای ناشی از تصمیمات سیاسی نرخ ارز را در یک مقطع کوتاه سرکوب کند اما روند اقتصاد ایران به گونهای است که قیمت ارز یک روند آهسته و پیوسته افزایشی دارد.
دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، قیمت دلار را ۲۳ هزار تومان اعلام کرده است. به همین دلیل کارشناسان اقتصادی میگویند قیمت دلار نمیتواند به زیر ۲۳ هزار تومان برسد. چون باعث ضرر دولت میشود. به عبارتی دولت بهعنوان بزرگترین دارنده ذخایر ارزی کشور، مانع افت بیشتر قیمت دلار میشود و اجازه نمیدهد قیمت دلار به ۲۳ هزار تومان برسد.
کف قیمت دلار چقدر است؟
پیشبینی کارشناسان از قیمت دلار پس از مذاکرات در همین محدوده کنونی است. یعنی محدوده ۲۵ تا ۲۶ هزار تومان.
پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی میگوید: قیمت دلار تحت تاثیر مذاکرات روند نزولی پیدا میکند اما نمیتوان به کاهش چشمگیر قیمت دلار امید داشت. احتمالا متوسط قیمت دلار در سال جاری ۲۶ هزار تومان باشد. چون شرایط اقتصادی کشور و عملکرد شش ماهه دولت هم نشان میدهد که نمیتوان امید چندانی به کاهش بیشتر قیمت دلار داشت.
علی رئوفی، کارشناس اقتصادی هم میگوید: آنالیز آماری نشان میدهد ۱۵ درصد ممکن است قیمت دلار به زیر ۲۴ هزار تومان برسد. یعنی اگر توافق شود دلار نهایتا ۲۴ هزار تومان میشود و اگر توافق نشود، قیمت دلار به ۳۲ هزار تومن میرسد. اما به گفته این کارشناس، قیمت دلار تا پایان سال ۱۴۰۰ حدود ۲۷ هزار تومان پیشبینی میشود.
مریم محبی، کارشناس بازارهای مالی هم میگوید: اگر توافقی حاصل شود، شاهد کاهش ناپایدار و مقطعی قیمت دلار خواهیم بود. اما اگر توافق انجام نشود، دلار روند قبلی خود را ادامه میدهد. محبی تاکید میکند: در صورت توافق قیمت دلار در حوالی ۲۵ تا ۲۶ هزار تومان باقی میماند.
این در حالی است که چندی پیش نشریه اکونومیست در تحلیلی نوشته بود که ایران و آمریکا در سال ۲۰۲۲ به توافق جدیدی دست پیدا میکنند و قیمت دلار در ایران تا ۱۸ هزار و ۸۰۰ تومان هم میرسد. تحلیلی که از نگاه خیلی از کارشناسان بعید است به واقعیت نزدیک باشد.
- 12
- 1
