چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
۱۱:۳۲ - ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ کد خبر: ۱۴۰۳۰۲۰۹۵۸
محیط زیست و گردشگری

چرا سیل‌ها مکررا موجب خسارت می‌شوند؟

خسارت سیل‌ها ,
به دلیل تغییرات اقلیمی و البته مدیریت نامتناسب منابع آب و توسعه به شدت ناپایدار ایران از حدود سال ۱۳۷۵ به بعد دچار چندین دوره خشکسالی بوده که اکوسیستم‌های ایران را تغییر داده، بسیاری از دریاچه‌ها، از جمله دریاچه ارومیه و رودخانه‌ها خشک شده‌اند.

مهدی زارع در اعتماد نوشت: گرم شدن کره زمین شاید خطرناک‌ترین مشکل محیط زیستی باشد که جهان در حال حاضر با آن مواجه است. از حدود ۶ دهه قبل روز به روز با فراوانی بیشتر سوانح طبیعی مرتبط با آب از جمله سیلاب مواجه می‌شویم. خشکسالی، سیل، توفان، موج گرما فقط چند مورد از این سوانح هستند. خشکسالی، سیل و دمای شدید به‌طور قابل توجهی بر اقتصاد اثر می‌گذارد و محصولات کشاورزی و منابع غذایی جهانی را تا حدود ۱۰ درصد کاهش می‌دهد.

باران‌های شدید و سیلابی از اسفند ۱۴۰۲ در منطقه خلیج‌فارس و بخش‌های مختلف جنوب ایران به ویژه در استان سیستان و بلوچستان خسارات زیادی وارد کرده است.

به دلیل تغییرات اقلیمی و البته مدیریت نامتناسب منابع آب و توسعه به شدت ناپایدار ایران از حدود سال ۱۳۷۵ به بعد دچار چندین دوره خشکسالی بوده که اکوسیستم‌های ایران را تغییر داده، بسیاری از دریاچه‌ها، از جمله دریاچه ارومیه و رودخانه‌ها خشک شده‌اند. در ایران طی حدود ۲۸ سال گذشته سالانه با حدود ۱.۲ میلیون نفر مهاجرت داخلی، اکثرا به دلیل خشکسالی مواجه شده‌ایم که ۷۰ درصد آن‌ها از روستا‌ها به شهر‌های بزرگ و مراکز استان‌ها کوچ کرده‌اند و در سرزمین‌هایی ساکن شده‌اند که زمانی در کناره‌ها و بستر رودخانه‌ها قرار داشتند.

بنابراین حدود ۲۳ میلیون نفر ایران در این مدت از روستا‌ها و شهر‌های کوچک به سمت شهر‌های بزرگ، به ویژه تهران، کرج، اصفهان، مشهد و تبریز رفته‌اند. طی این جابه‌جایی بخش‌هایی از جنگل تراشیده و ناپدید شد و زمین‌های بیشتری در دشت‌های پیرامون شهر‌ها فرو نشسته‌اند.

سوم اردیبهشت ۱۴۰۳ سخنگوی صنعت آب کشور اعلام کرد دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد افزایش تراز آب دارد. او وسعت دریاچه ارومیه را هزار و ۷۰۰ کیلومتر اعلام کرد و گفت حدود ۲.۲ میلیارد مترمکعب آب در دریاچه ارومیه وجود دارد. بنابراین به نظر می‌رسد که در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ حدود ۱.۵ میلیارد مترمکعب آب سطحی عمدتا به دلیل بارش‌های بهاره به حوضه دریاچه ارومیه وارد شده است. البته حجم آب دریاچه ارومیه در هنگام پرشدگی در نیمه دهه هفتاد شمسی حدود ۲۱ تا ۲۴ میلیارد مترمکعب بوده است.

همچنین سد‌های تهران ۲۱ درصد پرشدگی دارند، اما همچنان حجم آب سد‌های پنج‌گانه تهران نسبت به سال گذشته ۱۱ درصد کاهش نشان می‌دهد. بر اساس آمار تازه منتشر شده دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور در وزارت نیرو با وجود ۳۲ میلیارد و ۳۹۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده در سد‌های کشور، ۶۵ درصد ظرفیت مخازن سد‌ها پر و ۳۵ درصد این ظرفیت خالی است. در ۲۲۶ روز ابتدایی سال آبی جاری (از ابتدای مهرماه ۱۴۰۲ تا شانزدهم اردیبهشت ۱۴۰۳) ۲۸ میلیارد و ۶۹۰ میلیون مترمکعب آب وارد سد‌های ایران شده که نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته، ۵درصد کاهش داشته است.

آمار میزان پرشدگی سد‌ها ارتباط مستقیمی با مقدار بارش‌های تجمعی دارد و سرشاخه بیشتر رودخانه‌هایی که به سد‌های خوزستان می‌ریزند در مناطقی قرار دارند که در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ به نسبت بارندگی بهتری در دو ماهه اسفند و فروردین داشته‌اند. میزان بارش‌های تجمعی استان کردستان به میزان اندکی بیش از نرمال، در استان آذربایجان غربی و همدان در حد نرمال است. در استان‌های اصفهان و قم، میزان بارندگی‌ها در سال آبی جاری حدود ۲۰ درصد کمتر از نرمال و در استان‌های تهران، قزوین، سمنان و خراسان رضوی، مقدار بارش‌های امسال به ۳۶ تا ۴۴ درصد پایین‌تر از میانگین بلندمدت رسیده است. از نظر بارش تجمعی از اردیبهشت به بعد معمولا شاهد کمتر شدن بارش خواهیم بود.

عرضه آب ایران به دلیل تغییرات اقلیمی و سیاستگذاری ضعیف در حال کاهش است، در حالی که تقاضا در حال افزایش است. در حالی که درآمد‌های آب در حال کاهش است، هزینه‌های آب بسیار افزایش یافته است. افزایش دما و کاهش نزولات جوی و منابع آبی موجود واقعیت کنونی کشور است. بارش برف کاهش و تبخیر آب افزایش یافته است و منابع آب زیرزمینی شارژ نمی‌شوند. بنابراین «خشکسالی‌های شدید» محتمل‌تر خواهد بود.

بخشی از شرایط خشکسالی شدید و از نماد‌های تغییر اقلیم همین بارش‌های دوره‌ای شدید ولی کوتاه‌مدت و منجر به سیلاب در بعضی نقاط کشور است. تغییرات اقلیمی کاتالیزور این فرآیند است. مدیریت غلط و ناکارآمد آب شامل استخراج وسیع آب‌های زیرزمینی و انتقال آب‌های سطحی از مناطق دور افتاده به مراکز صنعتی و جمعیتی، تشویق به کشت محصولات تشنه آب مانند نیشکر و عدم مدیریت درست مصرف آب است.

آب روستا‌ها و مناطق روستایی در بیشتر استان‌های ایران کافی نیست. برآورد می‌شود تا جمعیت بسیار بزرگ‌تر از آنچه تاکنون دیده‌ایم مهاجرت درون سرزمینی کنند. جمعیت روستا‌های ایران در سال ۱۴۰۲ حدود ۲۲ میلیون نفر برآورد می‌شود. خشکسالی‌های مکرر و استفاده بیش از حد از آب‌های سطحی و زیرزمینی برای تامین نیاز‌های اقتصادی، تعادل محیط زیستی سامانه‌های آبی را بر هم زده است.

اکنون پیامد‌های محیط زیستی اولویت‌بندی اهداف کوتاه‌مدت اقتصادی به تدریج خودنمایی می‌کند. حدود ۱۶ درصد از ۷۵ گیگاوات برق تولیدی در ایران از نیروگاه‌های برقابی - مربوط به سدها- تامین می‌شود. خشکسالی و خالی بودن مخزن سد‌ها بر تولید انرژی ایران نیز اثر می‌گذارد و کمبود انرژی به قطع برق صنعتی و خانگی در بخش‌هایی از کشور و مصرف مازوت به عنوان سوخت و در نتیجه آلودگی شدید هوا در بعضی مناطق شهری کشور شده است. آب یکی از موضوعات تعیین‌کننده در آینده ایران خواهد بود.

ایران دارای مناطق مختلف اقلیمی و جغرافیایی (مناطق کوهستانی و کویری) عمدتا خشک و نیمه خشک است که در معرض تخریب زمین قرار دارند. بیابان‌زایی به عنوان یک فرآیند تخریب زمین در ایران توسط نیرو‌های محرکه طبیعی و انسانی توسعه یافته و بر رخداد‌های اقلیمی بعدی از جمله سیلاب‌های بیشتر و توفان‌های گسترده‌تر گرد و غبار اثر مستقیم خواهد گذاشت.

  • 12
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
فردریش نیچه نگاهی ژرف به زندگینامه و اندیشه‌های فردریش نیچه

تاریخ تولد: ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴

محل تولد: روکن، آلمان

حرفه: فیلسوف و منتقد فرهنگی

درگذشت: ۱۹۰۰ میلادی

مکتب: فردگرایی، اگزیستانسیالیسم، پسانوگرایی، پساساختارگرایی، فلسفه قاره‌ای

ادامه
هدیه بازوند بیوگرافی هدیه بازوند؛ بازیگر کرد سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۲۷ مرداد ۱۳۶۶

محل تولد: بندرعباس، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

آغاز فعالیت: ۱۳۹۶ تاکنون

تحصیلات: فارغ التحصیل لیسانس رشته مهندسی معماری

ادامه
سانجیو باجاج بیوگرافی سانجیو باجاج میلیارد و کارآفرین موفق هندی

تاریخ تولد: ۲ نوامبر ۱۹۶۹

محل تولد: هندی

ملیت: هندی

حرفه: تاجر، سرمایه گذار و میلیارد 

تحصیلات: دکتری مدیریت از دانشگاه هاروارد

ادامه
محمد مهدی احمدی بیوگرافی محمدمهدی احمدی، داماد محسن رضایی

تاریخ تولد: دهه ۱۳۶۰

محل تولد: تهران

حرفه: مدیرعامل بانک شهر

مدرک تحصیلی: دکترای اقتصاد واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تهران، کارشناسی اقتصاد بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

نسبت خانوادگی: داماد محسن رضایی، برادر عروس قالیباف، برادر داماد رحمانی فضلی

ادامه
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
ندا قاسمی بیوگرافی ندا قاسمی؛ بازیگر تازه کار و خوش چهره تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی ندا قاسمی

نام کامل: ندا قاسمی

تاریخ تولد: ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

محل تولد: کرمانشاه

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، مجری و صداپیشه

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

تحصیلات: دکترای شیمی آلی

ادامه
غلامعلی حداد عادل بیوگرافی غلامعلی حداد عادل؛ سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴

محل تولد: تهران

حرفه: سیاستمدار ایرانی، عضور مجمع تشخیص مصلحت نظام، دانشیار بازنشسته دانشگاه، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی

آغاز فعالیت: ۱۳۵۷ تاکنون

حزب سیاسی: اصولگرا

تحصیلات: لیسانس و فوق لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران و شیراز (پهلوی قدیم)، دکتری فلسفه از دانشگاه تهران

ادامه
ویژه سرپوش