مهمترین عناوین خبری
۱۲:۲۷ - ۲۱ مهر ۱۳۹۸ کد خبر: ۹۸۰۷۰۵۰۵۵
مجلس

چرا از اولین مجلس به نیکی یاد می‌شود؟/ دمکراسی ، کارشناسی ، پاکدستی

حسن روحانی,اخبار سیاسی,خبرهای سیاسی,مجلس

فقط رئیس جمهوری نیست که می‌گوید مجلس اول بهترین مجلس بوده، بلکه کتک‌‌خورده‌های مجلس اول هم از آن با صفت فضای آزاد یاد می‌کنند. با گذشت بیش از سه دهه هنوز هم چهره‌های سیاسی جریان‌های مختلف معتقدند که مجلس اول شورای اسلامی در روزهای ابتدایی انقلاب بهترین دوره از مجالس تاکنون بوده است. اما انتخابات مجلس اول چه ویژگی داشت که چنین از آن یاد می‌شود؟ کدام چهره‌ها در آن دوره مجلس حضور داشتند؟ چرا همه سیاستمداران از این مجلس به نیکی یاد می‌کنند؟

هفته گذشته رئیس جمهوری در سخنانی از مجلس اول به عنوان «بهترین مجلس در طول تاریخ انقلاب اسلامی» یاد کرد. حسن روحانی در جلسه هیات دولت گفت: «در آن مجلس، نظارت به این شکل وجود نداشت و حتی شورای نگهبان و این همه دفاتر نظارتی وجود نداشت و همه از جناح‌های مختلف آمدند و ثبت نام کردند؛ حتی منافقین هم در آن انتخابات ثبت نام کردند. همچنین گروه‌هایی مانند دفتر هماهنگی، نهضت آزادی و جبهه ملی نیز ثبت نام کردند و بهترین انتخابات و بهترین مجلس ثمره آن بود.» رئیس جمهور اظهار کرد: «نباید این‌قدر سختگیری کرده و فشار بیاوریم و فکر کنیم هر چه فیلتر را تنگ‌تر کنیم، نتیجه مثبت‌تری خواهد داشت.» این سخنان در فاصله کمتر از پنج ماه تا برگزاری انتخابات مجلس یازدهم مطرح شده است. انتخاباتی که گروه‌های طرفدار دولت و اصلاح‌طلبان معتقدند برای مشارکت بیشتر مردم و حفظ منافع ملی باید با بررسی متفاوت صلاحیت‌ها توسط شورای نگهبان و امکان رقابت بیشتر گروه‌های سیاسی برگزار شود.

انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در دو مرحله برگزار شد. مرحله اول آن در ۲۴ اسفند ۱۳۵۸ و مرحله دوم آن در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹ و اولین جلسه مجلس اول در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۵۹ برگزار شد. بیشتر نمایندگان حاضر در این دوره از مجلس، از زندانیان سیاسی رژیم پهلوی بودند.

جدای از این که گروه‌های مختلفی در مجلس اول حضور داشته‌اند، چهره‌های شاخص سیاسی دوران مبارزه نیز در این دوره مجلس حضور فعال داشتند. اکبر هاشمی رفسنجانی، مصطفی چمران، مهدی بازرگان، یدالله و عزت‌الله سحابی، حبیب‌الله عسگراولادی، سیدمحمد موسوی‌ خوئینی‌ها، علی‌اکبر ناطق نوری، محمدعلی رجایی، محمدجواد باهنر و ابراهیم یزدی از جمله این افراد بودند.

رئیس سنی مجلس اول در ابتدا دکتر یدالله سحابی و نایب رئیس اول، مهندس مهدی بازرگان بود. پس از تصویب اعتبارنامه‌ها و رد اعتبارنامه ۱۲نفر چون رحمان دادمان، خسرو قشقایی، حسن بهروزیه، احمد مدنی و ابوالقاسم حسینجانی انتخاب هیئت رئیسه دایم صورت گرفت و هاشمی‌رفسنجانی به عنوان ریاست مجلس انتخاب شد.

آزادترین مجلس

انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با آزادی بیشتر در انتخابات برگزار شد و گروه‌های سیاسی مختلفی که در آن دوران فعال بودند از جمله اعضای حزب جمهوری اسلامی و نهضت آزادی ایران نیز موفق به راهیابی به مجلس اول شدند.

شروع این دوره از مجلس از همان ابتدا نشان داد که تضارب آرا بین گروه‌های مختلفی وجود دارد. در اولین روز آغاز به کار مجلس آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی، سرپرست وقت وزارت کشور پشت تریبون رفت و در پایان سخنان خود درباره آغاز مجلس گفت: «من طبق وظیفه‌ای که دارم و به من محول شده، و طبق گزارشی که از دبیرخانه به اینجا ارائه شده از جناب آقای دکتر یدالله سحابی به عنوان رئیس سنی و جناب آقای مهندس مهدی بازرگان به عنوان نایب رئیس سنی دعوت می‌کنم که به جایگاه تشریف بیاورند، منشی‌ جناب آقای رضا رمضانی خورشیددوست.»

یدالله سحابی با بیش از ۸۰۰ هزار و مهدی بازرگان با بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار رای هر دو به عنوان نمایندگان مردم تهران وارد مجلس شده بودند.

در این هنگام صادق خلخالی گفت: «اگر الزامی باشد ما این را قبول می‌کنیم. ما راجع به آقای سحابی حرفی نداریم، ولی راجع به آقای بازرگان اگر از طرف شورای انقلاب الزامی است قبول می‌کنیم والا قبول نداریم.» مهدوی کنی پاسخ داد: «مساله‌ای است که تصویب شده است.» خلخالی گفت: «اگر الزامی است قبول داریم.» مهدوی کنی بار دیگر گفت: «به هر حال تصویب شده است.»

خلخالی با ۱۲۳هزار رای از حوزه انتخابیه قم وارد مجلس شده بود. همین عبارت‌های رد و بدل شده بین نمایندگان نشان می‌داد که روزهای پر فراز و نشیبی در مجلس شورای اسلامی خواهند داشت.

مجلس اول تجربیاتی درخور داشت که هنوز در تاریخ چهل ساله انقلاب تکرار نشده است. از جمله آن عزل رئیس جمهوری بود. در مجلس اول شورای اسلامی برای اولین و آخرین بار تاکنون نمایندگان رای به عدم کفایت سیاسی سیدابوالحسن بنی‌صدر دادند و او را عزل کردند. در کنار این برخورد تضارب آرا گاهی در این مجلس خیلی تند می‌شد تا آن جا که چند بار به درگیری فیزیکی رسید.

از جمله این درگیری‌ها بر هم زدن سخنرانی مهدی بازرگان با فریاد ناگهانی با شعار «مرگ بر بازرگان» از طرف برخی نمایندگان و حمله به او باعث شد که بازرگان نطق خود را نیمه رها کند. همچنین فیلم مجادله لفظی میان حسن روحانی و صادق خلخالی در مجلس اول در هنگام «بررسی طرح عزل بنی‌صدر» از ریاست جمهوری یکی از مجادله‌هایی به شمار می‌رود که در آن روزها به وقوع پیوست.

فضای سالم

از جمله دیگر نمایندگانی که طعم زد و خورد را در مجلس اول چشید، مرحوم علی‌اکبر معین‌فر بود. عزت‌الله سحابی روایت کرده «معین‌فر هنوز به جلوی تریبون نرسیده، عده‌ای از نماینده‌ها بر سر وی ریختند. آقای هاشمی هم که ریاست مجلس را برعهده داشت، ساکت و آرام و با لبخند و بسیار خونسرد، به جریان نگاه می‌کرد. مهاجمان علاوه بر ایراد ضرب و جرح و کتک زدن معین‌فر و صباغیان، فحش‌ هم به آن‌ها می‌دادند. از جمله مهاجمان آقایان هادی غفاری، اسدی‌نیا، دهقان و... بودند؛ تعداد آن‌ها پنج نفر بود.» با این حال معین‌فر در مصاحبه‌ای گفته بود که «مجلس اول کاملا یک فضای سالم و آزادی داشت»

روایت‌های مختلفی از روزهای مجلس اول شده است که از جمله آن‌ها روایت هاشمی رفسنجانی است. او که خاطرات روزانه خود را مرتب ثبت کرده، در خاطرات روز ۱۶ مهر ماه ۱۳۶۰ نوشته: «جلسه علنی داشتیم؛ در ادامه بحث از لایحه بازرسی کل کشور، نگران نطق‌های قبل از دستور علیه نهضت آزادی بودم؛ کنترل کردم. آقای یارمحمدی مطالب تندی تهیه کرده بود که به خواهش من از صحبت منصرف شد. آقای رضوانی که تندتر از دیگران است در اظهاراتش مراعات کرد... به خیر گذشت. مهندس بازرگان شرکت نکرده بود. احتمال می‌رفت که دوستانش هم شرکت نکنند ولی آمده بودند. آقای سازگارنژاد از اهانت آقای یارمحمدی شکایت داشت. در حضور من نزاعشان در گرفت. آقای یارمحمدی یک سیلی پراند که نخورد، ولی خیلی بد بود. در تالار در دو طرف صندلی من ایستاده بودند. با خوشرویی به قضیه خاتمه دادم، ولی باید رسیدگی کنم.»

با این حال این اولین بار نبوده که حسن روحانی مجلس اول را بهترین مجلس بعد از انقلاب خوانده است. او یک بار دیگر در مردادماه سال ۹۴ هم همین حرف را زده بود. او در آن تاریخ در جمع استانداران دولت گفته بود که «مگر مجلس اول پس از انقلاب اسلامی که در آن زمان حتی شورای نگهبان نیز وجود نداشت و همه حتی گروهک‌های مخرب در آن حضور داشتند بهترین مجلس تاریخ این کشور نبود؟ ملت ایران ملتی بالغ، باتجربه و بزرگ است که به خوبی برای آینده خود تصمیم می‌گیرد.» همان زمان هم منتقدان دولت حملات زیادی بابت این جملات به رئیس جمهوری انجام داده بودند. حسن روحانی در حالی بر چنین اعتقادی تاکید دارد که خود نیز نماینده ۵دوره مجلس، از دوره اول تا پنجم بوده است.

اما جدای از برخی حواشی، بی‌تجربگی در دمکراسی و عدم تحمل و بردباری بعضی نمایندگان، آنچه مجلس اول را برجسته کرده و همه بر آن صحه می‌گذارند برگزاری آزاد انتخابات با حضور همه گروه‌های سیاسی بوده است. انتخابات آزاد با حضور و مشارکت همه علائق سیاسی نقطه وصل همه جریان‌های سیاسی در مجلس اول بود که توانسته‌ بودند آزادانه خود و آرا و عقایدشان را در معرض رای مردم قرار دهند.

این آزادی و تکثر آرا و عقاید جریان‌های سیاسی حاضر در مجلس تاثیر خود را بر کیفیت و کمیت عملکرد مجلس در بحث و بررسی کارشناسانه طرحها و لوایح مختلف و نیز تعداد و تنوع مصوبات مجلس، همچنین ساده زیستی و پاکدستی نمایندگان و عدم سوء استفاده از رانت‌ها و فرصت‌ها نشان می‌دهد. ما کمتر شاهد بریز و بپاش در ایام تبلیغات انتخاباتی مجلس بودیم به همین دلیل نیز نمایندگان مجلس اول خود را وامدار مراکز قدرت و ثروت نمی‌دانستند و با آزادگی و توان کارشناسی خود به نقادی و نظارت بر حسن اجرای امور به نمایندگی از ملت می‌پرداختند، تا جایی که کمتر شنیده‌ایم کسی از نمایندگان مجلس اول با دستگاهها و نهادهای مختلف اجرایی وارد بده‌بستان و زد و بند شود یا نماینده‌ای به دلیل سوءاستفاده از موقعیت خود و رانت‌خواری دارای پرونده در دستگاه قضایی باشد.

چنین ویژگی‌هایی مجلس اول را به عنوان یک مدل و الگوی مناسب از دمکراسی، تکثر و تنوع آرا، مردم‌مداری، قدرت کارشناسی و توان تقنینی و نظارتی و پاکدستی و سلامت اقتصادی مطرح می‌کند؛ به نحوی که هم اکنون اکثر جریان‌های سیاسی و نیز مسئولان اجرایی و دولت از ضرورت تکرار و تداوم چنین تجربه ارزشمندی سخن می‌گویند؛ به‌ویژه که شرایط سخت تحریمی و اتحاد دشمنان ایران و انقلاب نیز ضرورت جلب مشارکت هرچه بیشتر همه جریان‌های سیاسی و مردم را برای پایداری و مقاومت صد چندان کرده است.

هادي غفاري:همواره فيلترهاي كمتر، خروجي بهتري در پي داشته است/در مجلس اول با راست‌گراها حتي بيشتر از ملي‌گراها مشكل داشتيم

بار ديگر حسن روحاني با موضعي اصلاح‌طلبانه در معرض هجمه‌ و حمله جريان مخالف دولت قرار گرفت. او كه چهارشنبه هفته گذشته از تعبير «بهترين» براي «مجلس اول» استفاده و از فيلترهاي تنگ نظارتي گلايه كرد بي‌آنكه حتي اندك اشاره‌اي به «نظارت استصوابي» كند، از سويي متهم شد كه به عنوان رييس‌جمهوري حقوقدان قانون را زيرپا گذاشته و دوقطبي‌سازي كرده است. اين خط هجمه كه از توييتر تا تريبون نماز جمعه را تحت تاثير قرار داده ‌بود تا روز شنبه نيز ادامه داشت تا آنجا كه روزنامه «كيهان» اظهارات حسن روحاني را «عليه نظارت استصوابي» توصيف و تيتر زد «حمله به شوراي نگهبان حاشيه مي‌سازد، كارنامه نمي‌سازد». اين روزنامه نوشت: «در فرضي خوش‌بينانه، جناب رييس‌جمهور با حمله به شوراي نگهبان، در حال خط دادن به اتاق فكر اصلاح‌طلبان، راديكاليزه كردن فضاي سياسي كشور و تقويت طرح‌هايي مانند «انتخابات مشروط» است؛ مگر نه چه ‌كسي است كه نداند اين قبيل اظهارات از سوي حقوقداني كه همين ساختار را پذيرفته و در همين ساختار رييس‌جمهور شده، براي او كارنامه نمي‌سازد!»

اين روزنامه كه از ايجاد دوقطبي گلايه كرد اما در عكس يك خود و دقيقا ذيل همين تيتر با انتشار عكسي از گروه زناني كه در راهپيمايي اربعين شركت كردند، كنار زناني كه به ورزشگاه آزادي رفتند، دوقطبي «قربانيان آزادي، راهيان آزادگي» را ساخت.

همچنين ۲ رسانه ديگر اصولگرا نيز در مصاحبه‌ با چهره‌هاي اصولگرا اين راه را ادامه دادند و مشخصا بر اين امر تاكيد كردند كه روحاني به شوراي نگهبان حمله كرده است. در همين راستا تسنيم در گفت‌وگو با مرتضي محمودي، نماينده مجلس اول مدعي شد «هدف از اظهارنظرات عليه شوراي نگهبان دو قطبي كردن كشور است و «فارس» در گفت‌وگو با فاطمه آليا، نماينده مجلس نهم به صحبت‌هاي روحاني اين گونه نگاه كرده كه « تضعيف شوراي نگهبان در آستانه انتخابات پاشيدن سم دو قطبي در جامعه است»

هادي غفاري، از نمايندگان مجلس اول در گفت‌وگو با «اعتماد» از خاطرات دوران نمايندگي‌اش در اين مجلس گفته و البته او نيز همچون رييس‌جمهوري تاكيد دارد كه هر زمان فيلترها كمتر بوده خروجي و كاركرد بهتري را شاهد بوده‌ايم.

حسن روحاني روز چهارشنبه طي سخنراني در هيات دولت به مساله انتخابات پرداخت. او در خلال اين سخنراني اذعان كرد كه مجلس اول بهترين مجلس بوده و تلويحا تاكيد داشت كه كاركرد مثبت اين مجلس به دليل باز بودن فضاي سياسي و نبود نظارت‌ها و فيلترهايي همچون امروز بوده است. باتوجه به اينكه شما نماينده مجلس اول بوديد، تجربه‌تان از فضايي كه از ملي-مذهبي تا چهره‌هايي با گرايش چپ يا روحانيون در مجلس قديم كنار هم مي‌نشستند و به كار قانونگذاري مشغول بودند، چيست؟

مجلس اول بحق و به‌طور كامل عصاره يك ملت بود. پس از سال ۱۳۳۲ نهادهاي مختلف حزبي و چهره‌هاي حزبي و سياسي با وجود فشار شديد محمدرضاشاه و ساواك همچنان فعاليت مي‌كردند، انديشه و انديشمند و ايدئولوگ داشتند و دست از فعاليت و كنشگري سياسي نكشيدند. افرادي كه از آن زمان تا زمان مجلس اول فعاليت داشتند، كاملا سياسي بودند.

اين‌گونه نبود كه به خاطر نان و نام سياسي و سياستمدار باشند بلكه كساني بودند كه به ايران نجات‌يافته مي‌انديشيدند البته با رگه‌هاي مختلف صددرصد اسلامي، نيمه اسلامي، نيمه ملي و كاملا ملي. اين مجموعه يك ويژگي مهم داشت. وقتي جمعي تشكيل شود كه نگاه‌ها و انديشه‌هاي متفاوتي در آن حضور داشته ‌باشد افراد در جريان تضارب آرا و افكار قرار گرفته و رشد و نمو پيدا مي‌كنند. از گوش دادن‌ها به اختلافات است كه بهترين راه پيدا مي‌شود. مجلس اول، مجلسي بود كه آراي مختلف و متعددي در آن حضور داشت از ملي‌ها، مذهبي‌ها، ملي- مذهبي‌ها تا كساني كه تيپ روشنفكري داشتند و فقط به كشورشان و نجات مردم كشورشان و حكومت دموكراتيك فكر مي‌كردند. در اين جمع طبيعي بود كه تفكرات تندرو و افراطي‌ هم بود. مجموعه‌ اين تفكرات مجلس اول را تشكيل داد كه از آن نخست‌وزير و سپس رييس‌جمهوري چون محمدعلي رجايي بيرون آمد.

برخي ناظران معتقدند كه نبايد تنها به اين ويژگي براي قضاوت اكتفا كرد كه مجلس اول مجموعه‌اي از تفكرات مختلف را در خود جاي داده، بلكه بايد عملكرد آن را مورد بررسي قرار داد و ديد باوجود تضارب‌ آرا و تفكرات چقدر در امر تقنين تاثير مثبت داشته است. به نظر شما مجلس اول در امر قانونگذاري چه خروجي‌هايي داشته‌ كه حسن روحاني از آن با عنوان «بهترين مجلس» ياد مي‌كند؟

بهترين طرح‌ها و لوايح متعلق به مجلس اول است. مجلس اول بسيار پركار و پر از انديشه‌ بود. نمي‌خواهم بگويم مجلس امروز مجلس خوبي نيست اما اصلا قابل قياس با مجلس اول نيست. مجلس اول بنا بر اقتضاي زمانه به دنبال اين بود كه قوانين گذشته را اصلاح كند. اصلاح قوانين از دو بعد بود. بخشي از قوانين از ريشه خراب بود و بايد آن را دور مي‌انداختيم و به جاي آن قانونگذاري مي‌كردند. بخش ديگر قوانيني بود كه داراي ابهام بود و بايد ابهام آن برطرف مي‌شد. براي مثال قانون سربازي قانون خوبي بود اما نياز به اصلاحاتي داشت كه همان زمان انجام شد اما معافيت‌هاي سربازي تغيير چنداني نداشت چون تقريبا اصول بين‌المللي و جهاني در مورد آن وجود داشت. همچنين مسائلي چون انواع ماليات‌ يا مالكيت زمين قوانيني بود كه برخي مختص انقلاب و برخي اصلاح قوانين گذشته ‌بود.

همين مساله مالكيت زمين جزو قوانيني بود كه كاملا در مجلس اول تغيير كرد، چراكه نظام پهلوي سرمايه‌داري كامل بود و در آن طبقه فرودست له مي‌شدند. بنابراين بايد تغيير مي‌كرد. در مورد قوانين مربوط به ماليات‌ها هم مجلس تلاش بسياري انجام داد چون مبحث وقت‌گيري بود. تقسيمات كشوري، اختيارات فرمانداران، استانداران، بخشداران يا تشكيل شوراها و قوانين مربوط به آنها از ديگر مباحث مهم زمان مجلس اول بود. اما از همه اينها مهم‌تر موضوع بودجه‌نويسي كشور بود. مجلس اول براي اولين‌بار بودجه‌اي به نام بودجه ارزي نوشت. يعني بخشي از كشور بودجه ريالي نداشت، بلكه بودجه ارزي حاصل از فروش نفت و اندكي هم غيرنفتي در نظر گرفته مي‌شد. آن سال‌ها حداكثر ۴ ميليون دلار ارز غيرنفتي داشتيم كه بعدها قدم‌هاي بلندي برداشته‌ شد و به ۴۰ ميليون دلار رسيد كه در مجلس سوم وقتي آقاي هاشمي‌رفسنجاني به عنوان رييس‌جمهوري در بودجه رقم ۴۰۰ ميليون دلار ارز غيرنفتي در نظر گرفت همه نمايندگان اعتراض كردند كه ايشان گفتند دست بالا بگيريم و قدم بزرگ برداشت كه حداقل ۲۰۰ ميليون دلار ارز غيرنفتي داشته‌ باشيم.

با وجود تنوع آرا و انديشه‌هايي كه در مجلس اول وجود داشت كه منجر به تنش و برخوردهاي زيادي هم شد. در چنين شرايطي مجلس اول در مباحث سياسي چگونه عمل مي‌كرد؟

يكي از مهم‌ترين خروجي‌هاي مجلس اول نخست‌وزيري رجايي و سپس رياست‌جمهوري آن بود. كابينه رجايي از مجلس اول راي بالايي گرفت و چنين فرد انديشمندي به اين مقام رسيد. در مجلس اول ائتلافي نانوشته شكل گرفته ‌بود، ائتلافي كه مي‌خواست ملت و كشور ايران مستقل، آباد و آزاد باشد، نه امريكايي باشد نه شوروي و چين. در واقع همه گروه‌هاي سياسي كه در مجلس اول حضور داشتند روي مساله‌اي به نام «ايران» ائتلاف داشتند. البته گروه‌هاي خالص‌تر و ناب‌تر به دنبال ايران اسلامي بودند اما آنهايي كه به دنبال ايران اسلامي هم نبودند، ضد ايراني نبودند و همه‌شان به دنبال عزت ايران بودند. حتي بعضا كساني كه نتوانستند پا به پاي انقلاب بيايند، كساني بودند كه به دنبال ايران مستقل و آباد و آزاد بودند. همه مي‌خواستند گفت‌وگو و تضارب آرا و فعاليت‌هاي حزبي و تشكيلاتي آزاد باشد و خبري از خفقان نباشد. همچنين وزرا و دولت پاسخگو باشند.

در مجلس اول و دوم و سوم نمايندگان جرات كردند و به امام نامه نوشتند و اين از افتخارات مجلس اول و دوم و سوم است. بعد از آن كسي جرات نكرد نامه‌اي بنويسد و از فلان كار فراقانوني بگويد. تعدادي از نمايندگان نزديك به ۴۰ تا ۴۵ نماينده به امام نامه نوشتند و نزديك به ۶ يا ۷ اقدام امام را نمايندگان نه غيرقانوني بلكه فراقانوني مي‌دانستند. در همين راستا هم به امام نامه نوشتند. مثلا يكي از اين اقدامات دادن بودجه بيشتر به وزارت اطلاعات يا كميته امداد بود؛ نهادهايي كه مجلس نمي‌خواست بودجه بيشتري براي آنها در نظر بگيرد چون هم پول نداشتيم و هم معتقد نبوديم كه بايد پول بيشتري در نظر گرفته شود. بنابراين نمايندگان در نامه‌اي به امام نوشتند كه اين اقدام شما برخلاف قوانين است. برخي مي‌گفتند اين كار را نكنيد و ممكن است امام ناراحت شوند اما من معتقد بودم امام آنقدر دموكرات و آزادي‌خواه هستند كه از اين موضوع ناراحت نشوند. اتفاقا تيتر نامه هم تند بود. امام پاسخ دادند كه «بسم‌الله الرحمن الرحيم. خدمت برادران و خواهرانم سلام عرض مي‌كنم آنكه انجام شد، ضرورت جنگ بود. متعهدم تكرار نخواهد شد.» امام مثل يك سرباز در مقابل يك فرمانده صحبت مي‌كرد چون خود را سرباز و مردم را فرمانده مي‌دانست.

وقتي حسن روحاني در مورد مجلس اول صحبت كرد و اذعان داشت كه فضاي بازتر مي‌تواند به تشكيل مجلس بهتر بينجامد با حمله برخي جريان‌هاي سياسي مواجه شد. صبح شنبه هم كيهان نسبت به اظهارات رييس‌جمهوري واكنش نشان داد و مدعي شد اين اظهارات به حاشيه‌سازي مي‌انجامد. به هر حال مجلس اول هم در چارچوب نظام جمهوري اسلامي ايران تشكيل شده چرا بايد تعريف و تمجيد از اين مجلس را حمله به شوراي نگهبان و عملكرد نظارتي اين نهاد تلقي كرد؟

قوانين آيه قرآن و وحي منزل نيستند. همان قانوني كه در مجلس وضع مي‌شود را مي‌توان با طي فرآيندي تغيير داد حتي قانون اساسي وحي منزل نيست. منظور اين نيست كه ما حق داريم بر خلاف قانون اساسي عمل كنيم اما مي‌توانيم به صورت جمعي و با صدايي ملي اصلاح‌ قانون اساسي را مطالبه و رفراندوم برگزار كنيم. وقتي ملتي يك تفكر را نمي‌خواهند يا تفكر و قوانيني وجود دارد كه دهان نماينده مجلس را مي‌بندد، چرا نبايد براي تغيير آن تلاش كرد. چندي پيش يكي از نمايندگان مجلس گفت چون در دور بعدي نماينده نمي‌شوم و ترسي از رد صلاحيت ندارم، صحبت مي‌كنم. اين براي نظام اسلامي عيب و عار است كه يك نماينده بخواهد ولو مخالف جو موجود حرفي بزند اما ترس از رد صلاحيت داشته ‌باشد. آن هم در حالي كه قوانين به او حق اظهارنظر داده است.

قانون را ما نوشتيم و مي‌توانيم خودمان اصلاحش كنيم. كما اينكه قوانين قبلي كه وجود داشت و در حكومت ديگري نوشته‌ شده ‌بود را اصلاح كرديم. عده‌اي هم مي‌توانند قوانيني كه ما ۴۰ سال قبل نوشته‌ايم را اصلاح‌ كنند. اصلاح قوانين در هيچ جامعه‌اي عيب و زشت نيست. امام يك بار در يك مصاحبه‌اي فرمودند گيرم شاه خوب بود. اين جور بود و آن جور بود اما ملت اين شاه خوب را نمي‌خواهند.

به نظر شما بين عملكرد مجلس و فضاي نظارتي ارتباط مستقيم وجود دارد؟ يعني در ۱۰ دوره مجلسي كه پس از پيروزي انقلاب تشكيل شده، هر دوره‌اي كه نظارت معتدل و متعادل نه تنگ‌نظرانه بوده، خروجي بهتري را در مجلس شاهد بوديم؟

بله قطعا، ما شاهد بوديم كه چه در مجلس ششم كه همواره روي سيبل حملات و هجمه‌ها قرار داشته چه در دوم خرداد كه روز پيروزي اصلاحات است و بسياري امروز تلاش مي‌كنند اين واقعه را مقابل سوم خرداد يعني روز فتح خرمشهر قرار داده و دوگانگي ايجاد كنند‌، خروجي دستاوردها چگونه بود، چراكه همه اصلاح‌طلبان خواهان ايران سربلند و اسلام حاكم هستند منتها نه اسلام ارتجاعي و داعشي. ما هم قطعا از اسلام داعشي و وابستگي حمايت نمي‌كنيم. نه وابستگي به شرق نه به غرب. همان ‌اندازه كه ضد امريكايي هستيم، نمي‌خواهيم كشورهاي ديگري هم بر ما امر و نهي كنند. در مجموع بايد تاكيد كنم هر زمان فيلترهاي نظارتي كمتر بوده يا لااقل فيلترها به شكلي عاقلانه استفاده شده و نه باندي و گروهي نتيجه و خروجي بهتري را شاهد بوديم. هر زمان اين فيلتر را سفت نگرفتيم و نبستيم كه فقط آنهايي كه ما مي‌خواهيم از صندوق بيرون بيايند، مجلس رشيد‌تر و رشديافته‌تري داشته‌ايم. از سويي بايد تلاش كنيم تا شكل نظارتي را تغيير دهيم. نه اينكه ضد قانون عمل كنيم، بلكه بايد قانون را تغيير داده تا آراي مردم به صورت دقيق‌تري از صندوق بيرون بيايد. چطور وقتي صندوق‌ها از راي مردم پر مي‌شود به آنها افتخار مي‌كنيم اما وقتي همين مردم مي‌خواهند «تشخيص» بدهند و «انتخاب» كنند، مي‌گوييم اينها نمي‌فهمند و فقط ما مي‌فهميم؟!

خاطره‌اي از زمان مجلس اول داريد از اينكه صندلي كناري شما در پارلمان يك ملي‌گرا يا ملي-مذهبي يا حتي چهره‌اي با گرايش‌هاي چپ نشسته و توانستيد همه با هم امر قانونگذاري را انجام دهيد؟ خود شما چقدر از اين تضارب آرا در آن زمان رضايت داشتيد؟

اولا ما در مجلس اول اصلا كمونيست يا ماركسيست نداشتيم. اين تهمت را كساني كه امروز به‌ شدت به نظارت استصوابي معتقدند در مورد مجلس اول مطرح كردند. شايد ليبرال‌هايي به تعبير امروزي حضور داشتند يا ملي‌گرا بودند اما همگي درد ملت و كشور را داشتند و اين‌گونه نبود كه آنها دل‌شان كمتر از من براي اين كشور و مردم مي‌سوخت. منتها به لحاظ تاكتيكي با هم تفاوت داشتيم. ما در مجلس اول و دوم و سوم مزدور نداشتيم. برخي بودند كه كم فكر مي‌كردند و زياد حرف مي‌زدند، يا به تعبيري تندروي‌هايي صورت مي‌گرفت.

شما به عنوان يكي از نمايندگان تفكر روحانيت در مجلس اول بيشترين اختلاف‌نظر را با چه كسي يا كساني يا چه تفكر و گروهي داشتيد؟

در مجلس اول جرياني به نام حزب‌الله داشتيم كه اين جريان بعدها عليه جريان اصلاحات شد. در واقع ما شديم چپ و آنها شدند راست. راستي‌ها مسائلي را مطرح مي‌كردند كه ما به آنها اعتقاد نداشتيم. براي نمونه آقاياني كه امروز به جناح راست معروف هستند، معتقد بودند اگر كسي در خانه چاه نفت پيدا كرد، چاه نفت براي خودش است. نمايندگان چندين‌بار در زمينه مالكيت به امام نامه نوشتيم و امام هم استدلالي همه را پاسخ دادند. ما با ريشه‌هاي‌ همين دوستاني كه امروز خود را اصولگرا مي‌نامند، در مجلس اول بيشترين مشكل را داشتيم حتي بيش از ملي-‌مذهبي‌ها يا ملي‌گراها، تفكرات‌شان ارتجاعي بود.

اسم نمي‌برم اما يك‌بار در همين مجلس اول با يكي از نمايندگان كه انسان وارسته‌ و مبارزي بود، وارد بحث شدم. از نهج‌البلاغه استدلال آوردم و ايشان گفت كه نهج‌البلاغه حجت شرعي نيست. من هم به شوخي گفتم من از اعلي‌حضرت همايون شاهنشاه پهلوي عذر مي‌خواهم كه ما با همين نهج‌البلاغه محمدرضا پهلوي را از مملكت بيرون كرديم. او هم حرف تندي به من زد و گفت بخشي از شما روحانيون هر جا منافع‌تان تهديد شود قرآن هم براي شما حجت شرعي نيست.

در واقع اين اختلاف‌نظرها وجود داشت و ما در مجلس اول مشكل جدي در زمينه نوع درك از اسلام هم داشتيم اما همه آزاد بودند و حرف مي‌زدند البته تندروي‌هايي هم وجود داشت كه در همه جريان‌ها گاهي وجود داشت. البته همين تعدد نگاه‌ها و تضارب آرا و افكار و شنيده شدن همه نظرات سبب مي‌شد كه گويي همه تفكرات در ديگ جوشاني بجوشند و آنكه سالم‌تر بود، جان مي‌گرفت. اتفاقا اين تضارب آرا افراطي‌ها و تفريطي‌ها و ميانه‌روها همديگر را تعديل مي‌كردند و به نقطه مشتركي مي‌رسيدند.

-------------

از مهم‌ترين خروجي‌هاي مجلس اول نخست‌وزيري رجايي بود

همه گروه‌هاي سياسي كه در مجلس اول حضور داشتند روي مساله‌اي به نام «ايران» ائتلاف داشتند

حتي بعضا كساني كه نتوانستند در ادامه پا به پاي انقلاب بيايند، كساني بودند كه به دنبال ايران مستقل و آباد و آزاد بودند

وقتي تفكر و قوانيني وجود دارد كه دهان نماينده مجلس را مي‌بندد چرا نبايد براي تغيير آن تلاش كرد

هر زمان فيلترهاي نظارتي كمتر بوده يا لااقل فيلترها به شكلي عاقلانه استفاده شده و نه باندي و گروهي نتيجه و خروجي بهتري را شاهد بوديم

آقاياني كه امروز به جناح راست معروف هستند، معتقد بودند اگر كسي در خانه چاه نفت پيدا كرد چاه نفت براي خودش است

اين براي نظام اسلامي عيب و عار است كه يك نماينده بخواهد ولو مخالف جو موجود حرفي بزند اما ترس از رد صلاحيت داشته ‌باشد

چطور وقتي صندوق‌ها از راي مردم پر مي‌شود به آنها افتخار مي‌كنيم اما وقتي همين مردم مي‌خواهند «تشخيص» بدهند و «انتخاب» كنند، مي‌گوييم اينها نمي‌فهمند و فقط ما مي‌فهميم؟!

ما با ريشه‌هاي‌ همين دوستاني كه امروز خود را اصولگرا مي‌نامند در مجلس اول بيشترين مشكل را داشتيم حتي بيش از ملي-‌مذهبي‌ها يا ملي‌گراها، تفكرات‌شان ارتجاعي بود

ما در مجلس اول مشكل جدي در زمينه نوع درك از اسلام هم داشتيم اما همه آزاد بودند و حرف مي‌زدند

همين تعدد نگاه‌ها و تضارب آرا و افكار و شنيده شدن همه نظرات سبب مي‌شد كه گويي همه تفكرات در ديگ جوشاني بجوشند و آنكه سالم‌تر بود، جان مي‌گرفت. اتفاقا اين تضارب آرا افراطي‌ها و تفريطي‌ها و ميانه‌روها همديگر را تعديل مي‌كردند و به نقطه مشتركي مي‌رسيدند

ما در مجلس اول اصلا كمونيست يا ماركسيست نداشتيم. اين تهمت را كساني كه امروز به‌ شدت به نظارت استصوابي معتقدند در مورد مجلس اول مطرح كردند

مجلس اول، مجلسي بود كه آراي مختلف و متعددي در آن حضور داشت از ملي‌ها، مذهبي‌ها، ملي- مذهبي‌ها تا كساني كه تيپ روشنفكري داشتند و فقط به كشورشان و نجات مردم كشورشان و حكومت دموكراتيك فكر مي‌كردند

hamdelidail​y.‎​ir
  • 13
  • 5
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
گری هوپر,بیوگرافی گری هوپر,زندگینامه گری هوپر بیوگرافی گری هوپر، مهاجم انگلیسی

نام کامل:گری هوپر

زادروز:۲۶ ژانویهٔ ۱۹۸۸

زادگاه:هارلو، انگلستان

قد:۱٫۷۷ متر

پست:مهاجم

ادامه
مهران مدیری,بیوگرافی مهران مدیری,عکس مهران مدیری بیوگرافی مهران مدیری بازیگر توانمند ایرانی (+ عکس فرزندان)

نام اصلی: مهران مدیری

تولد: ۱۸ فروردین ۱۳۴۶

تهران، ایران

زمینه فعالیت: هنرپیشه، کارگردان، تهیه‌کننده

طراح صحنه و مجری

محل زندگی: تهران

ادامه
هانده ارچل,بیوگرافی هانده ارچل,عکس هانده ارچل بیوگرافی هانده ارچل و علت مشهور شدنش (+عکس)

چکیده ای از بیوگرافی هانده ارچل:

تولد : ۲۴ نوامبر ۱۹۹۳

محل تولد: استانبول (ترکیه)

محل زندگی: استانبول، ترکیه

ملیت: پدر (ترکیه) مادر (آلمان)

پیشه: بازیگر و مجری و مدل (ستاره سینمای ترکیه و بهترین مدل ترکیه)

ادامه
گروه سون,بیوگرافی گروه سون,عکس گروه سون بیوگرافی گروه سون (+ نحوه تشکیل گروه سون)

گزیده ای از بیوگرافی گروه سون:

نام مستعار: سون

سبک‌: پاپ

ساز: گیتار و پیانو

اعضای کنونی:

ادامه
هرویه میلیچ,هروویه میلیچ,بیوگرافی هرویه میلیچ بیوگرافی هروویه میلیچ، مدافع جدید استقلال

نام اصلی:   هروویه میلیچ

زادروز:   ۱۰ مهٔ ۱۹۸۹ ‏

زادگاه:  اوسییک، کرواسی

قد:  ۱٫۸۳ متر (۶ فوت ۰ اینچ)

 وزن:  ۷۴ کیلو

پست:  مدافع چپ / وینگر

ادامه
مانوئل پوکیارلی,بیوگرافی مانوئل پوکیارلی,عکس های مانوئل پوکیارلی بیوگرافی مانوئل پوکیارلی + تصاویر مراسم ازدواجش

بیوگرافی مانوئل پوکیارلی

نام کامل: مانوئل پوکیارلی (manuel pucciarelli)

تاریخ تولد: ۱۷ ژوئن ۱۹۹۱ ‏

زادگاه: پراتو

قد: ۱٫۷۴ متر (۵ فوت ۸ ۱⁄۲ اینچ)

پست : مهاجم دوم/هافبک هجومی

ادامه
مودیبو مایگا,بیوگرافی مودیبو مایگا بیوگرافی مودیبو مایگا، بازیکن جدید پرسپولیس

نام کامل:مودیبو مایگا

تولد:۳ سپتامبر ۱۹۸۷ ‏

زادگاه:باماکو، مالی

قد:۱٫۸۵ متر( ۶ فوت ۱ اینچ)

پست:مهاجم، هافبک

ادامه
فرناندو کانسین,بیوگرافی فرناندو کانسین,عکس های فرناندو کانسین بیوگرافی فرناندو کانسین + عکس همسرش

نام کامل: فرناندو کانسین ماتوس

نام  به انگلیسی: Fernando Canesin Matos

زادروز: ۲۷ فوریهٔ ۱۹۹۲ ‏

زادگاه: ریبرآ پرتو، برزیل

قد: ۱٫۷۶ متر

پست: هافبک

ادامه
شیخ دیاباته,بیوگرافی شیخ دیاباته,بازیکن جدید استقلال بیوگرافی شیخ دیاباته مهاجم جدید استقلال

نام کامل: شیخ تیدیانه دیاباته( فرانسوی:Cheick Tidiane Diabaté)

تاریخ تولد: ۱۹۸۸

محل تولد: باماکو، مالی

قد: ۱٫۹۴ متر

پست: مهاجم

باشگاه سابق: الامارات

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش