پنجشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۲۰۵۰۰۱۵

الیگارشی خطری برای دموکراسی

الیگارشیالیگارشی
در این مقاله از سرپوش الیگارشی، یکی از سیستم‌های حکومتی، به‌عنوان یک نظام متمرکز و قدرتمند برای حکومت و اداره کشور مورد بررسی قرار می‌گیرد. این سیستم سیاسی که توسط نخستین امپراطوران و سلطنت‌های باستانی یونان به کار گرفته می‌شد، مزایا و معایب خاص خود را داشته است.

تعریف الیگارشی

الیگارشی نوعی نظام سیاسی است که در آن قدرت سیاسی در دست گروه کوچکی از افراد قرار دارد. این گروه کوچک ممکن است از طریق ثروت، قدرت نظامی، یا نفوذ سیاسی به قدرت رسیده باشند. قدمت الیگارشی ها به ۶۰۰ سال قبل از میلاد برمی گردد، زمانی که دولت شهرهای یونانی اسپارت و آتن توسط گروهی نخبه از اشراف تحصیل کرده اداره می شدند.

در برخی موادر اصطلاح الیگارشی و پلوتوکراسی باهمدیگر اشتباه گرفته می شوند، اما باید توجه داشت که رهبران در پلوتوکراسی همواره باید ثروتمند باشند این درحالی است که رهبران در الیگارشی برای کنترل دیگران الزما نیاز به ثروت ندارند. پس می توان گفت که پلوتوکراسی ها همیشه الیگارشی هستند، اما الیگارشی ها همیشه پلوتوکراسی نیستند.

ویژگی‌های الیگارشی

الیگارشی دارای ویژگی‌های زیر است:

تمرکز قدرت :

قدرت در دست یک گروه کوچک متمرکز است. این گروه تصمیم‌گیری‌های مهم کشور را انجام می‌دهد.

تسلط اقتصادی :

گروه حاکم بر بخش‌های مهم اقتصاد کشور تسلط دارد و ثروت را در انحصار خود نگه می‌دارد.

سرکوب مخالفان :

مخالفان و منتقدان سیستم به شدت سرکوب می‌شوند. آزادی بیان وجود ندارد.

الیگارشی در یونان باستانالیگارشی در یونان باستان

مزایا و معایب الیگارشی:

جوانب مثبت الیگارشی ها:

الیگارشی ها غالبا کارایی دارند، به طوری که با قدرت گرفتن تعداد معدودی از افراد و با تخصص، آنها قادر هستند تا سریعا تصمیم گرفته و سپس دست به عمل بزنند، همین موضوع سبب می شود الیگارشی ها کارآمد تر از سایر نظام های حکومتی باشند که در آنها بسیاری از افراد باید در همه موارد تصمیم گیری نقش داشته باشند.

الیگارشی ها تحت عنوان نتیجه کارآمد به بیشتر مردم اجازه می دهند تا مسائل مربوط به جامعه را نادیده بگیرند و زمان بیشتری را صرف زندگی روزمره می کنند. با اعتمادی که به خرد الیگارشی ها وجود دارد مردم آزاد خواهند بود تا بر شغل، خانواده و سرگرمی های خودشان تمرکز داشته باشند. به این ترتیب، الیگارشی‌ها می‌توانند زمان بیشتری را برای نوآوری‌های فنی در نظر بگیرند.

یکی از اهداف اصلی الیگارشی ها؛ ثبات اجتماعی است یعنی باید بتواند وضعیت موجود را حفظ کند، تصمیمات در الیگارشی ها دارای ماهیت محافظه کارانه هستند، درنتیجه مردم کمتر از نتایج شدید و بالقوه خطرناک سیاست آسیب می بینند. 

معایب الیگارشی:

الیگارشی ها غالبا نابرابری در درآمد را افزایش می دهند، آنها و شرکای نزدیکشان به سبک زندگی مجلل و ممتاز خود عادت کرده اند به همین دلیل غالبا سهم زیادی از ثروت کشور را تحت تملک خود در می آورند. 

الیگارشی ها توانایی راکد شدن دارند، آنها غالبا تمای دارند قبیله ای باشند و تنها با افرادی معاشرت خواهند کرد که ارزش های یکسان با آنها داشته باشند، این درحالی است که ممکن است ثبات نیز ایجاد کند اما ورود افراد و گروه های جدید با ایده و دیدگاه های به روز به طبقه حاکم در این مورد ممنوع می شود. 

الیگارشی ها با کسب قدرت زیاد می توانند بازار آزاد را محدود و درنتیجه به مردم آسیب وارد کنند، الیگارشی ها می توانند با قدرت نامحدود خود بین اعضا توافق ایجاد کنند تا قیمت ها در یک طیف خاص ثابت بماند. در این صورت مزایای خاصی برای طبقات پایین تر نادیده گرفته می شود و یا مقدار کالاهای در دسترس مردم محدود خواهد شد. این نقض قوانین عرضه و تقاضا می تواند آثار مخربی بر جامعه داشته باشد.

الیگارشی ها می توانند آشفتگی اجتماعی پدید بیاورند، زمانی که مردم متوجه می شوند که هیچ امیدی به پیوستنشان به طبقه حاکم وجود ندارد به ناامیدی دچار خواهند شد و گاهی ممکن است به خشونت متوسل شوند. تلاش برای سرنگونی الیگارشی اقتصاد را مختل می کند و به همه افراد جامعه آسیب می رساند.

اختلاف طبقاتی در الیگارشیمزایا و معایب الیگارشی

انواع اُلیگارشی

انواع اُلیگارشی عبارتند از:

اُلیگارشی نظامی :

قدرت در اختیار فرماندهان نظامی است.

اُلیگارشی مذهبی:

روحانیون قدرت را در اختیار دارند.

اُلیگارشی سیاسی:

یک حزب سیاسی یا گروه سیاسی خاص قدرت را متمرکز کرده‌است.

اُلیگارشی موروثی:

در این نوع اُلیگارشی، قدرت سیاسی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود.

اُلیگارشی اقتدارگرا:

در این نوع اُلیگارشی، قدرت سیاسی در دست گروهی از افراد قرار دارد که از طریق زور و دیکتاتوری به قدرت رسیده‌اند.

پیامدهای اُلیگارشی

پیامدهای منفی اُلیگارشی عبارتند از:

• نابرابری اجتماعی و شکاف طبقاتی

• فساد اقتصادی و سوء استفاده از منابع

• سرکوب آزادی‌های مدنی و سیاسی

• الیگارشی می‌تواند منجر به بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی شود.

• بی‌عدالتی و تبعیض

• الیگارشی می‌تواند منجر به فقر، نابرابری، و فساد شود.

• این نوع نظام سیاسی ممکن است آزادی‌های سیاسی و مدنی را محدود کند.

الیگارشی موروثیانواع مختلف الیگارشی

الیگارشی در ایران

ایران نیز در طول تاریخ خود شاهد اُلیگارشی‌های مختلف بوده است. از جمله می‌توان به اُلیگارشی قاجاری اشاره کرد که در آن قدرت سیاسی در دست خانواده‌های ثروتمند و صاحب نفوذ قرار داشت. این اُلیگارشی منجر به فقر، نابرابری، و فساد گسترده در ایران شد. در حال حاضر نیز برخی از کارشناسان معتقدند که ایران با یک اُلیگارشی جدید روبرو است که در آن قدرت سیاسی در دست گروهی از افراد قرار دارد که از طریق ثروت، قدرت نظامی، و نفوذ سیاسی به قدرت رسیده‌اند. این اُلیگارشی جدید نیز می‌تواند منجر به فقر، نابرابری، و فساد گسترده در ایران شود.

حکومت های الیگارشی

از جمله حکومت هایی که تا کنون درگیر الیگارشی بوده اند می توان به؛ جمهوری روم باستان، امپراتوری روم،روسیه تزاری، یونان باستان، ایران قاجاری اشاره کرد.

الیگارشی در روسیه و آمریکاحکومت های درگیر الیگارشی

راه‌های مقابله با اُلیگارشی

تقویت نهادهای دموکراتیک، مانند انتخابات آزاد و مستقل، مطبوعات آزاد، و قوه قضائیه مستقل، گسترش آگاهی سیاسی مردم و تشویق آنها به مشارکت در سیاست، مبارزه با فساد و ایجاد شفافیت در امور اقتصادی و سیاسی از جمله راه های مبارزه با الیگارشی هستند.

سخن پایانی مقاله اُلیگارشی

اُلیگارشی نوعی نظام سیاسی است که در آن قدرت سیاسی در دست گروه کوچکی از افراد قرار دارد. این نوع نظام سیاسی می‌تواند منجر به فقر، نابرابری، و فساد شود. همچنین ممکن است آزادی‌های سیاسی و مدنی را محدود کند و منجر به بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی شود.

گردآوری: بخش سیاسی سرپوش

  • 17
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
علی عسکری بیوگرافی علی عسکری سیاستمدار ایرانی

تاریخ تولد: ۱۳۳۷

محل تولد: دهق، اصفهان

حرفه: سیاستمدار، نظامی، مدیر ارشد اجرایی، مدیر عامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس

آغاز فعالیت: ۱۳۶۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی مهندسی برق - الکترونیک، کارشناسی ارشد مدیریت، دکتری مهندسی صنایع - سیستم و بهره‌وری

ادامه
عبدالله دوم پادشاه اردن بیوگرافی عبدالله دوم پادشاه اردن به همراه عکس های خانواده اش

تاریخ تولد: ۳۰ ژانویه ۱۹۶۲ (۶۲ ساله)

محل تولد: عمان، اردن

سمت: پادشاه اردن (از سال ۱۹۹۹)

تاجگذاری: ۹ ژوئن ۲۰۰۰

ولیعهد: حسین بن عبدالله دوم

همسر: رانیا عبدالله (ازدواج ۱۹۹۳)

ادامه
زندگینامه امامزاده داوود زندگینامه امامزاده داوود در تهران

عنوان شده است که ایشان همراه با برخی از بستگان خود در همراه با امام رضا به ایران می آیند اما در منطقه شمال غربی تهران به شهادت رسیدند. مرقد ایشان در زمان صفویه ساخته شد و سپس در زمان فتحعلی شاه گسترش پیدا کرد. 

دلیل مرگ این امامزاده را به صورت دقیق نمی دانند اما براساس روایات بومیان آن منطقه مشخص می شود که وی همزمان با بستگان خود به همراه امام رضا به ایران می آیند که همزمان با امام ایشان نیز به شهادت رسیدند و سال شهادت را نیز به سال ۴۸۰ هجری قمری نسبت داده اند، البته باز هم باید اشاره کرد که این تاریخ دقیق نیست و تنها براساس شواهد محاسبه شده است. 

براساس آنچه مردم محلی می گویند، امامزاده داوود در آبادی کیگا که در نزدیکی روستای کن قرار دارد، شهید شده، همجنین برخی می گویند وی با همدستی فردی به اسم نجیم گبر و یکی از درویش های روستا به شهادت رسیده است. ز منظر دیگر قاتل این حضرت شخصی به نام محمود فرح‌زادی می باشد.

ادامه
کاظم نوربخش بیوگرافی کاظم نوربخش بازیگر کمدین ایرانی

تاریخ تولد: ۱ مهر ۱۳۵۵

محل تولد: بیجار، کردستان، ایران

حرفه: بازیگر

آغاز فعالیت: ۱۳۷۰ تاکنون

تحصیلات: دیپلم انسانی

ادامه
جیمی ولز بیوگرافی جیمی ولز نابغه پشت ویکی پدیا

تاریخ تولد: ۷ اوت ۱۹۶۶

محل تولد: هانتسویل، آلاباما، ایالات متحده آمریکا

ملیت: آمریکایی، بریتانیایی

حرفه: موسس بنیاد ویکی مدیا

ثروت: ۱/۵ میلیون دلار

ادامه
مینا ساداتی بیوگرافی مینا ساداتی بازیگر سینما و تلویزیون ایران

تاریخ تولد: ۱۰ آذر ۱۳۶۰

محل تولد: کاشان، ایران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

تحصیلات: فوق لیسانس گرافیک از دانشگاه هنرهای زیبای تهران

آغاز فعالیت: ۱۳۸۶ تاکنون

ادامه
شاه نعمت الله ولی شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه ایرانی

تاریخ تولد: ۱۴ ربیع الاول۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

نام های دیگر: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

پیشه: فلسفه و تصوف

مکتب: عارف و تصوف

آثار: شرح لمعات، رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی

ادامه
محمدرضا احمدی بیوگرافی محمدرضا احمدی؛ مجری و گزارشگری ورزشی تلویزیون

تاریخ تولد: ۵ دی ۱۳۶۱

محل تولد: تهران

حرفه: مجری تلویزیون

شروع فعالیت: سال ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: کارشناسی حسابداری و تحصیل در رشته مدیریت ورزشی 

ادامه
رضا داوودنژاد بیوگرافی مرحوم رضا داوودنژاد

تاریخ تولد: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر

شروع فعالیت: ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۲

تحصیلات: دیپلم علوم انسانی

درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش