پنجشنبه ۰۳ اسفند ۱۴۰۲
کد مقاله: ۱۴۰۲۰۷۰۰۳۳

همه پرسی یا رفراندوم و تصویب های سیاسی

همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم
در این مقاله از سرپوش به شرح همه پرسی یا رفراندوم پرداخته خواهد شد. همه پرسی یا رفراندوم اصطلاحی مهم در علوم اجتماعی و آماری است که در انتخاب تصادفی نمونه‌ها یا اعضا از یک جمعیت برای انجام تصمیم گیری در مورد قوانین اجتماعی صورت می گیرد.

همه پرسی یا رفراندوم

روش تصمیم‌گیری در مواجهه با تعداد زیادی گزینه می‌تواند بسیار چالش‌برانگیز و پیچیده باشد. ممکن است در برخی موارد، ما نیاز داشته باشیم تا نظرات و دیدگاه‌های افراد مختلف را در انتخاب خود در نظر بگیریم. در این حالت، روشی متداول برای جمع‌آوری نظرات و دیدگاه‌ها وجود دارد: همه پرسی و رفراندوم. در این مقاله، به معرفی و توضیح این روش و نکات مهم در انتخاب بین آنها می‌پردازیم.

تعریف همه پرسی و رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم (به فرانسوی: Référendum) رأی‌گیری مستقیم از همهٔ اعضای تشکیل دهندهٔ یک سازمان یا جامعه است؛ برای رد یا تصویب سیاستی که رهبران یا نمایندگان پیشنهاد کرده‌اند.

همه پرسی یا رفراندوم یکی از مهم‌ترین ابزارهای دموکراسی مستقیم است که به مردم این امکان را می‌دهد که مستقیماً در تصمیم‌گیری‌های مهم کشور مشارکت داشته باشند. همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند برای تصویب قوانین جدید، تغییر قانون اساسی، یا حل اختلافات مهم بین دولت و مردم استفاده شود.

تصویب قوانین با همه پرسی یا رفراندومرای گیری همه پرسی یا رفراندوم

تاریخچه همه پرسی یا رفراندوم

زمانی که انسان برای ادامه زندگی به شکار و جمع آوری می پرداخت، دولت یا فرمانروایی برای کنترل جامعه وجود نداشت. رشد جمعیت سبب شکلگیری دولت و شهرهایی شد، درنتیجه مردم به عنوان فرمانروا یا حاکم مشغول سازماندهی امور جامعه شدند و قدرت به دست عده ای از افراد افتاد که از طرف مردم به این مقام دست پیدا کرده بودند. 

یافته های باستانی و مدارک به دست آمده از گذشته نشان می دهد که در بخش هایی از  بین‌النهرین، هندوستان و در بخش‌هایی از ایران، مجالسی وجود داشت که منتخبین و بزرگان شهر در آن جمع می‌شدند تا درباره مسائل مهم به خصوص جنگ ها تصمیم بگیرند. البته باید اشاره شود که هیچ کنترل دقیق و کاملی درباره رفتار حاکمان اعمال نمی شد و خواسته آنها به عنوان یک ماده قانونی تلقی می شد.

بعد از گذشت مدتی نظام حکومتی جدید شکل گرفت که نقش مردم در آن پررنگ تر شد. در سال ۵۰۸ قبل از میلاد، نظام حکومتی جدیدی به نام حکوکن مردم بر مردم شکل گرفت که مبدا آن به شهرهای یونان برمی گردد. نام این نظام حکومتی را دموکراسیا گذاشتند که از دو بخش دموس به معنای مردم و کراسیا به معنی فرمانروایی بود. در نهایت این نظام به معنی مشارکت مستقیم مردم و شهروندان در اداره جامعه بود.

مردم در نشست هایی گرد هم جمع می شدند تا درباره موضوعات مسائل مهم ازجمله مذاکره و مشورت و سپس بین خود رای گیری می کردند تا تصمیم نهایی اتخاذ شود. 

بعد از یونان، روم نیز هم شیوه حکومتی جمهوری را برای اداره کشور اتخاذ کرد: رومی‌های باستان در سال ۵۰۹ پیش از میلاد، حکومت پادشاهی را برانداختند و نظام جمهوری برقرار کردند. درنتیجه برای نخستین بار حکومت های موروثی از بین رفتند و رومی ها نتیجه گرفتند که باید از بین مردم نمایندگان مجلس انتخاب شده و امپراتور توسط نمایندگان مردم به قدرت برسد و توسط همان مجلس تحت کنترل و نظارت باشد. درحقیقت جمهوری به معنای حکومت مردمی از این زمان شکل گرفت و روند تغییر و پیشرفت زیادی را به همراه داشت. 

پاتریستن‌ها که اشراف‌زاده و از طبقات مرفه جامعه بودند، خود را وارثان مادام العمر سنا دانسته و به عوام اجازه ورود به مجلس و شرکت در تصمیم‌گیری‌ها را نمی‌دادند، البته مردم عادی می خواستند که هرچه بیشتر در روند اداره کشور سهیم باشند، درنتیجه با اعتراض مردم مجلس دیگری تحت عنوان عوام شکل گرفت. این مجلس نمی توانست قانون گذاری انجام دهد اما می توانست نمایندگان را به جلسات سنا ارسال کند تا در تصویب قوانین و نظارت بر عموم مردم کمک کنند. این تغییرات در شیوه حکومت به همین نقطه ختم نشد و در سراسر جهان همیشه بحث های زیادی برای شیوه حکومت مطرح بود. گاه حتی مردم برای اجرای حق خود در انتخاب شیوه اداره امور کشور شان انقلاب کرده‌اند مانند انقلاب فرانسه.

آفریقا و همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم در آفریقا

انواع همه پرسی یا رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به دو نوع اصلی تقسیم شود:

همه پرسی یا رفراندوم اختیاری:

در این نوع همه پرسی یا رفراندوم، مردم اختیار دارند که در آن شرکت کنند یا خیر. در همه‌پرسی اختیاری نمایندگان مجلس ممکن است با اکثریّت قاطع مسئله‌ای را به رأی عمومی واگذارند یا دولت، در غیاب مجلس یا به رغم آن، موضوعی را به رأی عمومی بگذارد. امکان دیگر همه‌پرسی با درخواست همگانی است. 

همه پرسی یا رفراندوم اجباری:

در این نوع همه پرسی یا رفراندوم، مردم موظف هستند که در آن شرکت کنند. همه‌پرسی اجباری معمولاً برای تصویب قانون اساسی یا متمّم آن است.

شرکت مردمی در همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم برای همه مردم

مزایا و معایب همه پرسی یا رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم مزایا و معایبی دارد که در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:

مزایای همه پرسی یا رفراندوم

- همه پرسی یا رفراندوم به مردم این امکان را می‌دهد که مستقیماً در تصمیم‌گیری‌های مهم کشور مشارکت داشته باشند.

- همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به حل اختلافات مهم بین دولت و مردم کمک کند.

- همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به افزایش مشروعیت دولت کمک کند.

معایب همه پرسی یا رفراندوم

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است منجر به تصمیم‌گیری‌های احساسی شود.

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است توسط گروه‌های ذی‌نفع خاص دستکاری شود.

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است منجر به اتخاذ تصمیماتی شود که برای کل جامعه زیان‌بار باشد.

ایران در سال ۱۳۵۷ و همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم در سال ۵۷ در ایران

شرایط برگزاری همه پرسی یا رفراندوم

شرایط برگزاری همه پرسی یا رفراندوم در هر کشور متفاوت است. اما به طور کلی، شرایط زیر برای برگزاری همه پرسی یا رفراندوم لازم است:

- وجود یک قانون اساسی که به برگزاری همه پرسی یا رفراندوم اجازه دهد.

- تصویب برگزاری همه پرسی یا رفراندوم توسط مجلس یا نهاد قانون‌گذاری دیگر.

- تعیین موضوع همه پرسی یا رفراندوم به صورت دقیق و شفاف.

- اطلاع‌رسانی کامل و جامع به مردم در مورد موضوع همه پرسی یا رفراندوم.

نکات برگزاری رفراندوم یا همه پرسی

مواردی که باید در همه پرسی یا رفراندوم رعایت شود

- در برگزاری همه پرسی یا رفراندوم باید موارد زیر رعایت شود:

- باید تضمین شود که همه مردم به اندازه کافی در مورد موضوع همه پرسی یا رفراندوم آگاهی داشته باشند.

- باید تضمین شود که مردم آزادانه و بدون هیچ‌گونه فشاری در همه پرسی یا رفراندوم شرکت کنند.

- باید تضمین شود که آرای مردم به درستی و به صورت شفاف شمارش شود.

گردآوری: بخش سیاسی سرپوش

  • 10
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
مارکوس گالپرین بیوگرافی مارکوس گالپرین؛ میلیاردر آرژانتینی

تاریخ تولد: ۳۱ اکتبر ۱۹۷۱

محل تولد: بوینس آیرس، آرژانتین

حرفه: سرمایه گذار، کارآفرین

شناخته شده برای: یکی از بنیانگذاران MercadoLibre

تحصیلات: دانشگاه پنسیلوانیا، دانشگاه استنفورد

دارایی: ۵.۳ میلیارد دلار 

ادامه
اردشیر کاظمی بیوگرافی اردشیر کاظمی؛ پیشکسوت سینمای ایران

تاریخ تولد: ۲۹ آبان ۱۳۱۷

محل تولد: بندرانزلی، ایران

محل زندگی: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون

آغاز فعالیت: سال ۱۳۴۹ تاکنون

همسر: ندارد

ادامه
ژاوی هرناندز بیوگرافی ژاوی هرناندز؛ فوتبالیست افسانه‌ای و مربی آینده‌دار

تاریخ تولد: ۲۵ ژانویه ۱۹۸۰

محل تولد: تراسا، اسپانیا

حرفه: فوتبالیست سابق، مربی فوتبال

پست: هافبک میانی

باشگاه: بارسلونا

قد: ۱ متر ۷۰ سانتی متر

ادامه
یورگن کلوپ بیوگرافی یورگن کلوپ، یکی از برجسته‌ترین مربیان فوتبال جهان

تاریخ تولد: ۱۶ ژوئن ۱۹۶۷

محل تولد: اشتوتگارت، آلمان

پست سابق: مهاجم، دفاع راست، مدافع میانی

حرفه: بازیکن سابق فوتبال، مربی فوتبال

قد: ۱ متر ۹۴ سانتی متر

ادامه
گیلدا ویشکی بیوگرافی گیلدا ویشکی بازیگر جوان سینما ایران

تاریخ تولد: ۱۰ مهر ۱۳۷۰

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، نوازنده

تحصیلات: ارشد بازیگر از مدرسه گارجنیدزه لهستان

شروع فعالیت: سال ۱۳۹۳ تاکنون

ادامه
اردلان سرافراز بیوگرافی اردلان سرافراز؛ شاعر آهنگ های پرخاطره

تاریخ تولد: ۲۴ تیر ۱۳۲۹

محل تولد: داراب، استان فارس، ایران

محل زندگی: فرانکفورت، آلمان

ملیت: ایرانی

حرفه: شاعر و ترانه سرا

زمینه کاری: ادبیات فارسی

ادامه
کارلو آنچلوتی بیوگرافی استاد فوتبال کارلو آنچلوتی و تاکتیک های او

تاریخ تولد: ۱۰ ژوئن ۱۹۵۹

محل تولد: رجیولو، ایتالیا

حرفه: فوتبالیست سابق، سرمربی

پست: هافبک

باشگاه کنونی: رئال مادرید

قد: ۱ متر و ۷۹ سانتی متر

ادامه
آناهیتا افشار بیوگرافی آناهیتا افشار، بازیگر سینما، تلویزون و تئاتر (+ تصاویر)

چکیده بیوگرافی آناهیتا افشار

نام کامل: آناهیتا افشار

تاریخ تولد: ۷ مرداد ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر

شروع فعالیت: ۱۳۸۲ تاکنون

تحصیلات: لیسانس نقاشی

ادامه
غلامرضا تختی زندگینامه جهان پهلوان، غلامرضا تختی و ماجرای مرگ او

تاریخ تولد: ۵ شهریور ۱۳۰۹

محل تولد: تهران

حرفه: ورزشکار، کارمند راه‌آهن

حزب سیاسی: جبهه ملی ایران

درگذشت: ۱۷ دی ۱۳۴۶

آرامگاه: گورستان ابن‌بابویه، شهر ری

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش