شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۳
کد مقاله: ۱۴۰۲۰۷۰۰۳۳

همه پرسی یا رفراندوم و تصویب های سیاسی

همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم
در این مقاله از سرپوش به شرح همه پرسی یا رفراندوم پرداخته خواهد شد. همه پرسی یا رفراندوم اصطلاحی مهم در علوم اجتماعی و آماری است که در انتخاب تصادفی نمونه‌ها یا اعضا از یک جمعیت برای انجام تصمیم گیری در مورد قوانین اجتماعی صورت می گیرد.

همه پرسی یا رفراندوم

روش تصمیم‌گیری در مواجهه با تعداد زیادی گزینه می‌تواند بسیار چالش‌برانگیز و پیچیده باشد. ممکن است در برخی موارد، ما نیاز داشته باشیم تا نظرات و دیدگاه‌های افراد مختلف را در انتخاب خود در نظر بگیریم. در این حالت، روشی متداول برای جمع‌آوری نظرات و دیدگاه‌ها وجود دارد: همه پرسی و رفراندوم. در این مقاله، به معرفی و توضیح این روش و نکات مهم در انتخاب بین آنها می‌پردازیم.

تعریف همه پرسی و رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم (به فرانسوی: Référendum) رأی‌گیری مستقیم از همهٔ اعضای تشکیل دهندهٔ یک سازمان یا جامعه است؛ برای رد یا تصویب سیاستی که رهبران یا نمایندگان پیشنهاد کرده‌اند.

همه پرسی یا رفراندوم یکی از مهم‌ترین ابزارهای دموکراسی مستقیم است که به مردم این امکان را می‌دهد که مستقیماً در تصمیم‌گیری‌های مهم کشور مشارکت داشته باشند. همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند برای تصویب قوانین جدید، تغییر قانون اساسی، یا حل اختلافات مهم بین دولت و مردم استفاده شود.

تصویب قوانین با همه پرسی یا رفراندومرای گیری همه پرسی یا رفراندوم

تاریخچه همه پرسی یا رفراندوم

زمانی که انسان برای ادامه زندگی به شکار و جمع آوری می پرداخت، دولت یا فرمانروایی برای کنترل جامعه وجود نداشت. رشد جمعیت سبب شکلگیری دولت و شهرهایی شد، درنتیجه مردم به عنوان فرمانروا یا حاکم مشغول سازماندهی امور جامعه شدند و قدرت به دست عده ای از افراد افتاد که از طرف مردم به این مقام دست پیدا کرده بودند. 

یافته های باستانی و مدارک به دست آمده از گذشته نشان می دهد که در بخش هایی از  بین‌النهرین، هندوستان و در بخش‌هایی از ایران، مجالسی وجود داشت که منتخبین و بزرگان شهر در آن جمع می‌شدند تا درباره مسائل مهم به خصوص جنگ ها تصمیم بگیرند. البته باید اشاره شود که هیچ کنترل دقیق و کاملی درباره رفتار حاکمان اعمال نمی شد و خواسته آنها به عنوان یک ماده قانونی تلقی می شد.

بعد از گذشت مدتی نظام حکومتی جدید شکل گرفت که نقش مردم در آن پررنگ تر شد. در سال ۵۰۸ قبل از میلاد، نظام حکومتی جدیدی به نام حکوکن مردم بر مردم شکل گرفت که مبدا آن به شهرهای یونان برمی گردد. نام این نظام حکومتی را دموکراسیا گذاشتند که از دو بخش دموس به معنای مردم و کراسیا به معنی فرمانروایی بود. در نهایت این نظام به معنی مشارکت مستقیم مردم و شهروندان در اداره جامعه بود.

مردم در نشست هایی گرد هم جمع می شدند تا درباره موضوعات مسائل مهم ازجمله مذاکره و مشورت و سپس بین خود رای گیری می کردند تا تصمیم نهایی اتخاذ شود. 

بعد از یونان، روم نیز هم شیوه حکومتی جمهوری را برای اداره کشور اتخاذ کرد: رومی‌های باستان در سال ۵۰۹ پیش از میلاد، حکومت پادشاهی را برانداختند و نظام جمهوری برقرار کردند. درنتیجه برای نخستین بار حکومت های موروثی از بین رفتند و رومی ها نتیجه گرفتند که باید از بین مردم نمایندگان مجلس انتخاب شده و امپراتور توسط نمایندگان مردم به قدرت برسد و توسط همان مجلس تحت کنترل و نظارت باشد. درحقیقت جمهوری به معنای حکومت مردمی از این زمان شکل گرفت و روند تغییر و پیشرفت زیادی را به همراه داشت. 

پاتریستن‌ها که اشراف‌زاده و از طبقات مرفه جامعه بودند، خود را وارثان مادام العمر سنا دانسته و به عوام اجازه ورود به مجلس و شرکت در تصمیم‌گیری‌ها را نمی‌دادند، البته مردم عادی می خواستند که هرچه بیشتر در روند اداره کشور سهیم باشند، درنتیجه با اعتراض مردم مجلس دیگری تحت عنوان عوام شکل گرفت. این مجلس نمی توانست قانون گذاری انجام دهد اما می توانست نمایندگان را به جلسات سنا ارسال کند تا در تصویب قوانین و نظارت بر عموم مردم کمک کنند. این تغییرات در شیوه حکومت به همین نقطه ختم نشد و در سراسر جهان همیشه بحث های زیادی برای شیوه حکومت مطرح بود. گاه حتی مردم برای اجرای حق خود در انتخاب شیوه اداره امور کشور شان انقلاب کرده‌اند مانند انقلاب فرانسه.

آفریقا و همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم در آفریقا

انواع همه پرسی یا رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به دو نوع اصلی تقسیم شود:

همه پرسی یا رفراندوم اختیاری:

در این نوع همه پرسی یا رفراندوم، مردم اختیار دارند که در آن شرکت کنند یا خیر. در همه‌پرسی اختیاری نمایندگان مجلس ممکن است با اکثریّت قاطع مسئله‌ای را به رأی عمومی واگذارند یا دولت، در غیاب مجلس یا به رغم آن، موضوعی را به رأی عمومی بگذارد. امکان دیگر همه‌پرسی با درخواست همگانی است. 

همه پرسی یا رفراندوم اجباری:

در این نوع همه پرسی یا رفراندوم، مردم موظف هستند که در آن شرکت کنند. همه‌پرسی اجباری معمولاً برای تصویب قانون اساسی یا متمّم آن است.

شرکت مردمی در همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم برای همه مردم

مزایا و معایب همه پرسی یا رفراندوم

همه پرسی یا رفراندوم مزایا و معایبی دارد که در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:

مزایای همه پرسی یا رفراندوم

- همه پرسی یا رفراندوم به مردم این امکان را می‌دهد که مستقیماً در تصمیم‌گیری‌های مهم کشور مشارکت داشته باشند.

- همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به حل اختلافات مهم بین دولت و مردم کمک کند.

- همه پرسی یا رفراندوم می‌تواند به افزایش مشروعیت دولت کمک کند.

معایب همه پرسی یا رفراندوم

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است منجر به تصمیم‌گیری‌های احساسی شود.

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است توسط گروه‌های ذی‌نفع خاص دستکاری شود.

- همه پرسی یا رفراندوم ممکن است منجر به اتخاذ تصمیماتی شود که برای کل جامعه زیان‌بار باشد.

ایران در سال ۱۳۵۷ و همه پرسی یا رفراندومهمه پرسی یا رفراندوم در سال ۵۷ در ایران

شرایط برگزاری همه پرسی یا رفراندوم

شرایط برگزاری همه پرسی یا رفراندوم در هر کشور متفاوت است. اما به طور کلی، شرایط زیر برای برگزاری همه پرسی یا رفراندوم لازم است:

- وجود یک قانون اساسی که به برگزاری همه پرسی یا رفراندوم اجازه دهد.

- تصویب برگزاری همه پرسی یا رفراندوم توسط مجلس یا نهاد قانون‌گذاری دیگر.

- تعیین موضوع همه پرسی یا رفراندوم به صورت دقیق و شفاف.

- اطلاع‌رسانی کامل و جامع به مردم در مورد موضوع همه پرسی یا رفراندوم.

نکات برگزاری رفراندوم یا همه پرسی

مواردی که باید در همه پرسی یا رفراندوم رعایت شود

- در برگزاری همه پرسی یا رفراندوم باید موارد زیر رعایت شود:

- باید تضمین شود که همه مردم به اندازه کافی در مورد موضوع همه پرسی یا رفراندوم آگاهی داشته باشند.

- باید تضمین شود که مردم آزادانه و بدون هیچ‌گونه فشاری در همه پرسی یا رفراندوم شرکت کنند.

- باید تضمین شود که آرای مردم به درستی و به صورت شفاف شمارش شود.

گردآوری: بخش سیاسی سرپوش

  • 10
  • 1
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش