۱۲:۳۹ - ۲۳ اسفند ۱۳۹۷ کد خبر: ۹۷۱۲۰۶۹۷۹
شهری و روستایی

یک بام و دو هوای قوانین دستفروشی

قوانین دستفروشی,اخبار اجتماعی,خبرهای اجتماعی,شهر و روستا

قانون شهرداری از یک سو مأموران شهرداری‌ها را مکلف کرده است که با هرگونه سد معبر برخورد کنند و از سوی دیگر، در قانون بهبود فضای کسب و کار شهرداری‌ها موظف به ایجاد غرفه‌هایی برای عرضه محصولات توسط فروشندگان کم سرمایه شده‌اند؛ اینها در شرایطی است که دستفروشی و بساط گستری سابقه‌ای تاریخی در کشور دارد و برخورد با آن، از نظر عرف جامعه با اما و اگرهای زیادی روبه‌رو است.

 

بسیاری از حقوقدانان معتقدند که هدف از علم حقوق ایجاد نظم و انتظام در روابط اجتماعی است و همین نگاه باعث شده تا قانونی از نظر مردم، خوب و کارآمد قلمداد شود که با رفع موانع، به تسهیل و بهبود مناسبات اجتماعی بینجامد. البته گاهی در اجرای این هدف نیز، تعارضاتی حاصل می‌شود. برای نمونه، در بحث دستفروشی، از یک طرف، عده‌ای معتقدند که انضباط اجتماعی حکم می‌کند که با هرگونه سد معبر برخورد و مسیر تردد افراد و خودروها خالی از هرگونه مانعی شود و از سوی دیگر، مسئولیت اجتماعی حکم می‌کند تا زمینه برای کسب درآمد توسط اقشار ضعیف نیز فراهم شود. از نظر بسیاری از مردم، دستفروش، فردی نیازمند است که نیاز به حمایت دارد و از سوی دیگر هم واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی مانع از برخوردهای شدید با دستفروشان می‌شود.

 

دستفروشی به عنوان پدیده‌ای تاریخی و گسترده در همه جوامع بشری وجود داشته و دارد؛ در گذشته‌ها برپایی بازارهای هفتگی توسط مردم و عرضه محصولات کشاورزی یا صنایع دستی خودساخته بخشی از داد و ستد عادی مردم را به خود اختصاص می‌داد که مطالعه در پدیده‌های اجتماعی سایر کشورها بخصوص در دهه‌های قبل، حاکی از رواج این پدیده دارد. با رشد شهرها و تصویب قوانین مختلف برای انضباط بخشی به جریان امور در شهرها، دستفروشی‌ها کم کم جای خودشان را به بازارچه‌های ثابت دادند و افزایش عبور و مرور و ترافیک سواره و پیاده در محیط‌های شهری، دیگر جایی برای دستفروشی باقی نمی‌گذاشت.

 

همین فضا باعث شده تا قانونگذار ایرانی در سال ۱۳۴۵ و در جریان تصویب تبصره یک بند ۲ ماده ۵۵ قانون شهرداری مقرر کند که «سد معابر عمومی و اشغال پیاده‌روها و استفاده غیرمجاز آنها و میدان‌ها و پارک‌ها و باغ‌های عمومی برای کسب و یا سکنی و یا هر عنوان دیگری ممنوع است و شهرداری مکلف است از آن جلوگیری و در رفع موانع موجود و آزاد نمودن معابر و اماکن مذکور فوق توسط مأموران خود رأساً اقدام کند.» در این بخش از قانون، به مأموران شهرداری اجازه داده است تا با هرگونه سد معبر ازجمله دستفروشی مقابله کنند و برای مقابله با آن نه نیازی به دستور قضایی است و نه ادعای خسارتی پذیرفته می‌شود. درواقع بر اساس همین قانون، شهرداری‌ها مکلفند که از سد معبر جلوگیری کنند و حالا هرکسی به هر بهانه‌ای، از جمله دستفروشی، مرتکب سد معبر شود، با برخورد قانونی مأموران شهرداری روبه‌رو خواهد شد.

 

اما مسأله به همین‌جا ختم نمی‌شود زیرا این قانون در زمان اجرا، هم با مقاومت دستفروشان و بساط گستران مواجه می‌شود و هم مردم، برخورد شدید در اجرای قانون را برنافته و در بسیاری از موارد به حمایت از دستفروشان قانون‌شکن می‌پردازند. همین مشکلات و حواشی و مواجهه با واقعیت‌های اجتماعی باعث شد تا شورای اسلامی شهر تهران در شهریورماه ۱۳۸۵ با تصویب مصوبه ساماندهی دستفروشان شهر تهران، شهرداری را مکلف به ایجاد غرفه‌ها یا روزبازارهایی برای عرضه محصولات توسط این قشر داشته باشد. مصوبه‌ای که اگرچه تأکید بر برخورد با دستفروشی دارد اما تا حدود زیادی نیز فعالیت این عده را به رسمیت شناخته و شهرداری را مکلف به ساماندهی آنها و ایجاد مسیرها و مکان‌هایی برای بساط گستری آنها کرده است.

 

موضوع دیگری که به عنوان چالش مهم در برخورد با دستفروشی و بساط گستری می‌توان به آن اشاره کرد، موضوع فروشندگان سیاری است که در اتوبوس‌های شهری و مترو، اقدام به فروش محصولات کرده و این در حالی است که قانون شهرداری‌ تنها ناظر به سد معبر از سوی این افراد است و فروش روی دست و به صورت سیار را شامل نمی‌شود. در واقع، برخورد با کسانی که به معنای واقعی دستفروشی می‌کنند تابع هیچ‌یک از قوانین موجود نبوده و می‌توان گفت که از این جهت، خلأ قانونی نیز وجود دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تنها ۳۰ تا ۳۵ درصد دستفروشان به معنای واقعی نیازمند دستفروشی بوده و مابقی این افراد، به صورت شبکه‌ای اقدام به عرضه محصولات کرده و درآمدهای سرشاری را نیز کسب می‌کنند تا جایی که بسیاری از واردکنندگان اجناس خرد و ریز خارجی، با راه‌اندازی این شبکه‌ها در سطح شهر، اجناس وارداتی غیراستاندارد و بی‌کیفیت را عرضه کرده و با توجه به قیمت نازل آن، به راحتی آن را فروخته و سود کلانی نیز کسب می‌کنند. موضوعی که با توجه به خلأ قانونی گفته شده و نبود هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، برای برخورد با این پدیده‌ها، به یکی از معضلات جدی در سطح شهرها بدل شده است.

 

علاوه بر این سوءاستفاده متکدیان و تکدیگری به اسم دستفروشی هم مدل جدید از این نوع کاسبی شده است. بسیاری از متکدیان، با به‌کارگیری کودکان، دست گرفتن اجناس غیرضرور مانند گل، دستمال، آدامس، چسب زخم یا مواردی از این دست، و پوشیدن لباس‌های مندرس، ضمن جلب ترحم عمومی، در پوشش دستفروشی، به تکدیگری حرفه‌ای می‌پردازند؛ این در حالی است که مطابق ماده ۷۱۲ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی، تکدیگری جرم بوده و مرتکب آن به یک تا سه ماه حبس و مصادره اموال حاصله محکوم خواهد شد اما دستفروشی جرم نبوده و از این جهت یک خلأ جدی در قوانین حس می‌شود.

 

مهدی مقسومی

 

 

iran-​newspaper.‎​com
  • 12
  • 6
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم
3.3 stars from 18 votes
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
وب گردی
مارک ویلموتس,بیوگرافی مارک ویلموتس,ویلموتس بیوگرافی مارک ویلموتس (+سوابق فوتبالی)

گزیده‌ای از بیوگرافی مارک ویلموتس

نام کامل: مارک روبر ویلموتس

تاریخ تولد: ۲۲ فوریهٔ ۱۹۶۹ ‏(۵۰ سال)

محل تولد: ژودوآنی، بلژیک

قد: ۱ متر و ۸۳ سانتی متر

 

ادامه
فرهاد مجیدی,بیوگرافی فرهاد مجیدی،اخبار فرهاد مجیدی بیوگرافی فرهاد مجیدی + مصاحبه جدید فرهاد مجیدی (عکس همسر و فرزندانش)

نان کامل: فرهاد مجیدی قادیکلایی

تاریخ تولد: ۱۳ خرداد ۱۳۵۵ (۳ ژوِئن ۱۹۷۷)

محل تولد: تهران

پیشه: فوتبالیست

پست: مهاجم 

باشگاه :استقلال

ادامه
ترلان پروانه,بیوگرافی ترلان پروانه,عکس های ترلان پروانه بیوگرافی ترلان پروانه و حواشی جنجالی ازدواجش + جدیدترین عکس‌های ترلان پروانه

نام کامل: ترلان پروانه

تاریخ تولد: ۱۸ تیر ۱۳۷۷

محل تولد: شیراز

حرفه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تلویزیون و تئاتر

تحصیلات:  لیسانس رشته گرافیک

ادامه
مهرداد صدیقیان,بیوگرافی مهرداد صدیقیان,عکس های مهرداد صدیقیان بیوگرافی مهرداد صدیقیان + عکس‌های جدید و جذاب مهرداد صدیقیان

نام کامل: مهرداد صدیقیان

تاریخ تولد:۳۰ بهمن ماه ۱۳۶۷

محل تولد: شهر تهران

تحصیلات: دیپلم ریاضی

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما، تئاتر و تلویزیون

ادامه
نوید محمدزاده,بیوگرافی نوید محمدزاده,عکس های نوید محمدزاده بیوگرافی نوید محمدزاده + جدیدترین عکس‌ها و مصاحبه جذاب او

نام کامل:نوید محمدزاده

تاریخ تولد: ۱۷ فروردین ۱۳۶۵

محل تولد: ایلام

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تئاتر

مدت فعالیت: ۱۳۸۷ تاکنون

ادامه
شیلا خداداد,بیوگرافی شیلا خداداد,عکس های شیلا خداداد بیوگرافی شیلا خداداد + جدیترین عکسهای خانواده ۴ نفره‌اش

نام کامل: شیلا خداداد

تاریخ تولد: ۱۴ آبان ۱۳۵۹

محل تولد: تهران

مدرک تحصیلی: لیسانس شیمی محض

پیشه: بازیگری

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

ادامه
نیما شعبان نژاد,بیوگرافی نیما شعبان نژاد,عکس های نیما شعبان نژاد بیوگرافی نیما شعبان نژاد (بازیگر و کمدین) + جدیدترین تصاویر

نام کامل: نیما شعبان نژاد

زمینه فعالیت: تئاتر و تلویزیون

تاریخ تولد: ۲۱ اردیبهشت ۱۳۶۶ 

محل تولد: شهر کلن در آلمان

محل زندگی: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

ادامه
سوگل طهماسبی,بیوگرافی سوگل طهماسبی,عکسهای سوگل طهماسبی بیوگرافی سوگل طهماسبی + مصاحبه و علت ازدواج نکردنش

نام کامل: سوگل طهماسبی

تاریخ تولد: ۲۵ بهمن ۱۳۶۴ 

محل تولد: اهواز

پیشه :بازیگر

زمینه فعالیت: تئاتر، سینما و تلویزیون

سال‌های فعالیت: ۱۳۸۱ تا کنون

ادامه
شیدا یوسفی,بیوگرافی شیدا یوسفی,عکس‌های شیدا یوسفی بیوگرافی شیدا یوسفی، بازیگر نقش نگین در 'ممنوعه'

نام کامل: شیدا یوسفی

تاریخ تولد: ۲۰ آذر ۱۳۶۵

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته کارگردانی

فعالیت: بازیگر، دستیار کارگردان و منشی صحنه

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
ویژه سرپوش
شاید از دست داده باشید