یکشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۹
کد مقاله: ۹۹۰۷۰۰۰۰۵

تفاضل دیه چیست؟/ نحوه محاسبه تفاضل دیه

تفاضل دیه,تفاضل دیه یعنی چه,شرایط پرداخت تفاضل دیه در قرآنتفاضل دیه از سوی ولی دم در مواردی که قصاص قاتل را می خواهند پرداخت می گردد
پرداخت تفاضل دیه تنها در اجرای قصاص محاسبه می شود. قانون مجازات اسلامی به پیروی از نظر فقهای شیعه در قصاص نفس میان زن و مرد تفاوت قائل شده است. بر اساس این نظریه، هر موقع مرد مسلمانی عمدا زن مسلمانی را بکشد، اجرای حکم قصاص مشروط به پرداخت مازاد دیه از سوی ، ولی دم زن است.

تفاضل دیه چیست؟

تفاضل دیه، میانگین حداقل و حداکثر دیه قاتل و مقتول یا مقتولین است که در زمان قصاص از سوی خانواده مقتول جهت اجرای قصاص به قاتل یا قاتلین داده می شود.

شرایط پرداخت تفاضل دیه در قرآن

حکم پرداخت تفاضل دیه در قرآن در آیه ۱۷۸ سوره بقره آمده است. از آیه مذکور این معنا مستفاد می شود که قصاص نفس باید در برابر قصاص نفس انجام شود و این قصاص یک حقی است که برای اولیای دم در نظر گرفته شده است و در صورتیکه قتل عمدی باشد اولیاء دم مقتول میتوانند تقاضای قصاص قاتل را کنند و یا این که از قصاص چشم پوشی کرده و تقاضای دیه نمایند ولی همانگونه که در آیه ۱۷۸ سوره بقره با صراحت بیان شده :« ... ای افرادی که ایمان آورده اید، حکم قصاص در خصوص کشتگان، بر شما نوشته شده است: آزاد در برابر آزاد، برده در مقابل برده، زن در برابر زن...»

تفاضل دیه چیست,تفاضل دیه,نحوه محاسبه تفاضل دیهقتل در ماه‌های حرام یا اماکن مقدس موجب تغلیظ تفاضل دیه نمی‌شود

نظر فقهای شیعه و اهل سنت در مورد تفاضل دیه

اهل سنت، برخلاف شیعه، در مورد مردی که زنی را به قتل رسانده است، قصاص را بدون رد تفاضل دیه از طرف اولیای زن مقتول الزامی می‏دانند، در حالیکه اجماع در میان شیعیان این است که اگر اولیای دم زن بخواهند حکم قصاص را بر قاتل جاری کنند، باید نصف دیه کامل مرد را، که همان ما به التفاوت دیه مرد و زن است، به اولیاء دم مرد بپردازند. این حکم مورد اتفاق همه فقهای شیعه بوده و هیچ قول مخالفی در این مورد وجود ندارد و در هیچ یک از کتاب‏ های شیعه، قول مخالفی نقل نشده است.

نحوه محاسبه تفاضل دیه

مواردی که باید خانواده مقتول جهت اجرای حکم قصاص تفاضل دیه پرداخت کنند عبارت است از:

۱. در مواردی که قاتل، مرد باشد و مقتول زن باشد:

نخستین موردی که باید تفاضل دیه به اولیای دم پرداخت گردد، بر اساس قانون مجازات اسلامی هنگامی است که دیه قتل زن، نصف دیه مرد است. بر همین مبنا میتوان گفت زمانی که مردی زنی را به قتل برساند، باید ولی دم مبلغی را تحت عنوان تفاضل دیه بپردازد تا قاتل مرد قصاص گردد.

۲. در مواردی که قاتل متعدد و مقتول واحد باشد (قاتل چند نفر باشد و فرد مقتول یک نفر باشد):

به موجب ماده ۳۷۳ قانون مجازات اسلامی، «در موارد شرکت در جنایات عمدی حسب مورد مجنی علیه یا ولی دم میتوانند یکی از شرکا در جنایت عمدی را قصاص کنند و دیگران باید بلافاصله سهم خود از دیه را به قصاص شونده بپردازند و یا اینکه یکی از شرکا در قتل، یا همه آنان را قصاص کنند. مشروط بر اینکه دیه مازاد بر جنایت پدید آمده را قبل از قصاص به قصاص شوندگان بپردازند.» مانند آنکه دو مرد مرتکب قتل یک مرد شوند و اولیاء دم، خواستار قصاص هر دو باشد که باید تفاضل دیه نسبت به جنایت پیش آمده را به قصاص شوندگان پرداخت کند.

تفاضل دیه یعنی چه,نحوه محاسبه تفاضل دیه,تفاضل دیهپرداخت تفاضل دیه فقط به قصاص در قتل های عمدی اختصاص دارد

۳. در مواردی که برخی اولیا دم خواهان قصاص و برخی دیگر خواهان بخشش یا دریافت دیه باشند:

به موجب ماده ۴۲۳ قانون مجازات اسلامی، هنگامی است که بعضی اولیا دم یا صاحبان حق قصاص، خواهان دیه باشند و یا از قصاص گذشت کرده باشند برخی از اولیای دم که خواهان قصاص هستند باید ابتدا سهم دیه دیگران را در صورت گذشت آنان به مرتکب و در صورتی که تقاضای تفاضل دیه کرده باشند بخود آنان بپردازند.

مواردی که تفاضل دیه از بیت المال پرداخت می شود:

۱. ماده ۴۲۸ قانون مجازات اسلامی در این خصوص مقرر می دارد:« در مواردی که جنایت، نظم و امنیت عمومی را برهم زند یا احساسات عمومی را جریحه دار کند و مصلحت در اجرای قصاص باشد، لیکن خواهان قصاص تمکن از پرداخت تفاضل دیه یا سهم دیگر صاحبان حق قصاص را نداشته باشد، با درخواست دادستان و تایید رئیس قوه قضاییه، میزان مذکور از بیت المال پرداخت می شود.»

۲. در صورتیکه قاتلان و مقتولان بیش از یک نفر باشد، می گوید اگر وقوع قتل های عمد از جانب دو یا چند نفر ثابت بوده، ولی مقتول هر قاتلی مردد باشد مثل اینکه دو نفر، توسط دو نفر به قتل رسیده باشند و اثبات نشود که هر کدام به دست کدام قاتل کشته شده است، در شرایطی که اولیای دم هر دو مقتول، خواهان قصاص باشند، هر دو قاتل قصاص می شوند. حال چنانچه اولیای دم هر دو مجنی علیه، خواستار قصاص باشند و دو مجنی علیه از نظر دیه، برابر نباشند و دیه مرتکبان بیش از دیه مجنی علیه باشد، مانند این که هر دو قاتل، مرد باشند و یکی از دو مقتول، زن باشد، خواهان قصاص از طرف زن باید نصف دیه کامل را بپردازد. در اینصورت، به دلیل مشخص نبودن مرتکب قتل زن، تفاضل دیه مذکور میان مرتکبان به نسبت مساوی تقسیم می شود.

آیا قتل در ماه های حرام یا اماکن مقدس موجب تغلیظ تفاضل دیه نمی شود؟

ماده ۳۸۵ قانون مجازات اسلامی مقرر کرده است «در صورتیکه قتل در یکی از ماه های حرام (محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه) یا در حرم مکه مکرمه واقع شده باشد یا قاتل در زمان یا مکان مذکور، قصاص شود و قصاص مستلزم پرداخت تفاضل دیه از سوی ولی دم به قاتل باشد، تفاضل دیه تغلیظ نمی شود.

تفاضل دیه,شرایط پرداخت تفاضل دیه در قرآن,نحوه محاسبه تفاضل دیهپرداخت تفاضل دیه در اجرای هر حکم قصاصی مصداق ندارد

گردآوری: بخش جامعه سرپوش

  • 11
  • 3
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
آقا محمد خان قاجار,زندگینامه آقا محمد خان قاجار,دلیل بیماری آقا محمد خان قاجار زندگی نامه آقا محمد خان قاجار اولین شاه دودمان قاجار در ایران

زادگاه: ۷ محرم ۱۱۵۵ ه‍.ق  

زاده: استرآباد

درگذشته: ۲۱ ذی‌الحجه ۱۲۱۱ ه‍.ق

آرامگاه: نجف

سلطنت: ۱۷۹۶ تا ۱۷۹۷ میلادی

دین: اسلام

ادامه
سیامک نعمتی,بیوگرافی سیامک نعمتی بازیکن پیکان,عکسهای سیامک نعمتی بیوگرافی سیامک نعمتی بازیکن فوتبال اهل ایران (+ تصاویر)

تاریخ تولد: ۲۸ فروردین ماه ۱۳۷۳

محل تولد: سوادکوه

پست: هافبک دفاعی - مهاجم

ملیت: ایرانی

قد: ۱٫۷۸ متر

ادامه
فریبا نادری,فریبا نادری و مسعود رسام,فریبا نادری بازیگر بیوگرافی فریبا نادری و چگونگی بازیگر شدن او (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد: ۲۳ فروردین ماه ۱۳۶۳

پیشه: بازیگری و مدلینگ

سالهای فعالیت: ۱۳۸۲ تاکنون

همسرها: مسعود رسام (فوت شده)، مهرداد طباطبایی

ملیت: ایرانی

ادامه
کایلی جنر,زندگی نامه کایلی جنر,عکسهای کایلی جنر بیوگرافی کایلی جنر زیباترین دختر ثروتمند جهان + تصاویر خانوادگی

زاده: ۱۰ آگوست ۱۹۹۷

زادگاه: لوس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا 

ملیت: ایالات متحده آمریکا 

پیشه: شخصیت تلویزیونی، شخص طراز اول جامعه، مانکن

علت شهرت: عضو خانواده کارداشیان و جنر

ادامه
بشار رسن,بیوگرافی بشار رسن,بشار رسن فوتبالیست عراقی بیوگرافی بشار رسن فوتبالیست عراقی + تصاویر

ملیت: عراق

باشگاه: پرسپولیس

تاریخ تولد: ۲۲ دسامبر ۱۹۹۶

محل تولد: بغداد

پست: هافبک

قد: ۱۷۵ سانتی متر

ادامه
ریحانه پارسا,ازدواج ریحانه پارسا با مهدی کوشکی,حواشی ریحانه پارسا بیوگرافی ریحانه پارسا بازیگر جوان سینمای ایران+ تصاویر

تاریخ تولد: ۴ اسفند ۱۳۷۷

ملیت: ایرانی 

محل تولد: تهران

پیشه: بازیگر

فعالیت: تئاتر ۱۳۹۶ تاکنون

قد: ۱۷۸ سانتی متر

ادامه
حضرت نوح (ع),حضرت نوح زندگینامه (ع),زندگینامه حضرت نوح (ع) زندگی نامه حضرت نوح (ع) نخستین پیامبر از پیامبران اولو العزم

زادگاه: بین النهرین (کوفه)

آرامگاه: اختلافی (نجف، کوفه، کرک بعلبک،  نخجوان)

نام قوم: کلده و آشور

پیش از: سام

پس از: ادریس

ادامه
صائب تبریزی,شعر صائب تبریزی,مقبره صائب تبریزی زندگی نامه صائب تبریزی (میرزا صائب) یکی از غزلسرای قرن یازدهم هجری

زاده: ۱۰۰۰ (هجری قمری)

زادگاه: تبریز

پیشه: شاعر

ملیت: ایرانی

سبک نوشتاری: سبک اصفهانی

زمینه کاری: شعر

ادامه
پژمان پشتام,بیوگرافی پژمان پشتام,زندگینامه پژمان پشتام زندگینامه پژمان پشتام کشتی گیر فرنگی کار تهرانی (+ تصاویر)

زاده:۲۱ دی ۱۳۷۲

زادگاه: باقرشهر، تهران  

پیشه: ورزش‌کار

ملیت: ایرانی

قد: ۱٫۷۸ متر

ادامه
ویژه سرپوش