بازار خودروی کشور همانند بسیاری دیگر از بازارها از موج نوسانات و ورود دلالان به آن در امان نمانده است. مدت زیادی است که با بالا رفتن های بی حساب قيمت ها در بازار خودرو، نگاه ها به این بازار از مصرفی به سرمایه ای تغییر یافته است. طبق گزارشات در نیمه اول امسال حدود ۶۰درصد از خودروهای تحویل گرفته شده از نمایندگی ها بلافاصله به فروش می رسد. این اقدام افراد مبنی بر اقدام به فروش به جای استفاده مصرفی ریشه در اختلاف فاحش قيمت کارخانه با بازار آزاد خودرو دارد. گرچه شیب فروش خودروهای صفر در نیمه دوم سال کاهش پیدا کرده اما میتوان این رفتار بازار را کمین دلالان برای سود بیشتر تعبیر کرد.
یک سالی می شود که نگاه مردم ایران به خودرو سرمایه ای شده است. منظور از سرمایه ای شدن خودرو ایجاد تقاضای کاذب برای این کالا در جهت حفظ ارزش پول و کسب سود است. اگرچه خودرو ذاتا کالایی مصرفی به شمار می رود ، با این حال در مقاطع مختلف به ویژه سال هایی که اقتصاد ایران نوسانی بوده، نگاه مشتریان ایرانی به آن تغییر کرده و سرمایه ای شده است. زمانی که بین نرخ کارخانه و بازار هر کالایی از جمله خودرو اختلاف پدید آید، نگاه سرمایه ای به آن کالا به وجود می آید و هرچه این اختلاف افزایش پیدا کند، کالای موردنظر بیش از حالت مصرفی به سرمایه ای تغییر خواهد کرد. این اتفاق مدت هاست برای خودرو در بازار ایران رخ داده و تقاضای کاذب برای خرید آن شکل گرفته است و از دید عموم، بازار خودرو محل امنی برای سرمایه گذاری و حفظ ارزش پول به حساب می آید.
نوسانات قیمتی
بهمن ماه اوج افزایش قیمت اتومبیل در بازار داخلی بود. با پیوستن ایران به لیست سیاه FATF و افزایش قیمت ارز، شرایط را برای مانور دلالان در بازار فراهم کرد و افزایش قیمت خودرو به یک باره شیب تندی گرفت. افزایش شدید فاصله قیمتی میان کارخانه و بازار، دارندگان سرمایه های سرگردان را به طرف خودرو کشید. به عبارتی، بهره مندی از سود حاصل از فاصله قیمتی میان کارخانه و بازار باعث شد تا بخشی از دارندگان سرمایه به بازار خودرو ورود کرده و با ایجاد تقاضای کاذب و به دنبال آن سنگین کردن کفه تقاضا به نسبت عرضه، باعث بالا رفتن قیمت خودرو شوند. از نظر کارشناسان و فعالان بازار خودرو نیز بحث FATF کالاهای زیادی را تحتتأثیر خود قرار داد که یکی از آن ها خودرو بوده است که با افزایش نرخ دلار به سرعت افزایش قیمت پیدا کرد.
با این حال از اوایل اسفند ماه بود که وضعیت بازار خودرو به یک باره دگرگون شده و قیمت ها در این بازار رو به کاهش گذاشت. برخی از کارشناسان این کاهش قیمت را نتیجه تعدیل شدن و کاهش قیمت دلار می دانند، چراکه نرخ دلار بر بازار خودرو تاثیر مستقیم دارد. اما بعضی دیگر نیز بر این باورند که با افزایش شیوع کرونا و تعطیل شدن بسیاری از کسب و کارها بازار خودرو مسیری خلاف جهت بازارهای طلا و دلار را در پیش گرفته، به گونه ای که قیمت خودروها روز به روز در حال کاهش است.
به گزارش خبرآنلاین، قیمت سمند ال ایکس طی هفته ای که گذشت کاهش ۳.۵ میلیون تومانی را تجربه کرده است و در حال حاضر قیمت این خودرو به ۱۰۲.۵ میلیون تومان رسیده است، سایر خودروهای گروه سمند نیز از کاهش قیمت ها در امان نمانده اند به گونه ای که قیمت سمند ای اف۷ نزدیک به ۳ میلیون تومان کاهش یافته است و قیمت این خودرو به ۱۱۵میلیون تومان رسیده است. قیمت خودروهای گروه پژو نیز به سرعت در حال کاهش است به گونه ای که قیمت پژو ۲۰۶ تیپ ۲ فول از ۱۱۵ میلیون تومان به ۱۰۴ میلیون تومان رسیده است و قیمت پژو ۲۰۰۸ نسبت به هفته گذشته از ۴۸۰ میلیون تومان به ۴۶۰ میلیون تومان رسیده است.
حسین ساسانی، متخصص بازار خودرو در خصوص نوسانات اخیر بازار به« همدلی» گفت:« در کشور ما عوامل مختلفی دست به دست هم داده تا قیمت خودرو کاهشی شود. طبیعتا موضوع شیوع ویروس کرونا یکی از عواملی بوده که کاهش قیمت را به دنبال داشته، چون مردم کمتر منزل هایشان را ترک می کنند و از همین رو فعالیت های اقتصادی کاهش چشمگیری داشته است. از طرف دیگر درآمد افراد به نسبت تورم هر روز کاهش پیدا کرده و در واقع قدرت خرید مردم کم و کمتر می شود. درآمد کشور هم با وجود مشکلات چند وقت اخیر کاهش پیدا کرده و نتیجه کاهش درآمد ملی، کاهش درآمد مردم است. همین ها در کاهش قیمت خودرو و تعداد معاملات آن تاثیرگذار است».
چشم انداز بازار خودرو در سال جدید
در این بین برخی از متخصصان بازار خودرو معتقدند که شیب نزولی قیمت خودرو تا پایان سال ادامه نخواهد داشت و حتی شاید نزدیک به سال جدید شاهد افزایش قیمت باشیم، چراکه منابع ارزی کشور محدود است و دلیلی برای ادامه کاهش قیمت ها وجود ندارد. از نظر این دسته از آگاهان بازار، بازار خودرو به سویی در حال پیشروی است که دیگر مردم عادی قدرت خرید آن را ندارد و حتی که در آینده ای نزدیک به کالایی لوکس بدل شود. این دست از کارشناسان می گویند که این موضوع این بازار را به رکود تورمی (ایستایی تورمی) بازمی گرداند. در گذشته نیز بازار خودروی ایران تجربه رکود در عین تورم را به خود دیده و زیان بسیاری هم گریبان گیرش شده است.
حسین ساسانی، متخصص بازار خودرو، در مورد آينده قیمتی بازار خودرو، از ادامه روند کاهشی قیمت ها خبرداد و ذکر کرد:« به اعتقاد من اگر ما با همین روند سال آینده را شروع کنیم، شرایط از این هم بدتر خواهد شد و علی رغم پیش بینی های برخی که معتقد هستند روند افزایشی تورم به افزایش قيمت خودرو می انجامد، من اعتقاد دارم که به دلیل کاهش قدرت خرید مردم، افزایش قیمتی به آن شکل نخواهیم داشت» .ساسانی در مورد آينده بازار خودروی ایران، آن را در هاله ای از ابهام دانسته و آینده نامعلوم و سختی را برای آن پیش بینی کرد و گفت:« با توجه به شرایط فعلی کشور که در تحریم به سر می برد و ارتباط بین المللی خوبی هم نداریم و از طرف دیگر ورود کشور به فهرست سیاه FATF، بنظر میرسد که سال آینده، سال روشنی برای بازار خودرو نخواهد بود.
نه خودروسازان همکاري لازم را دارند و نه سیستم بانکی وجود دارد که تامین مالی بکند و نه ما شرایطی داریم که بتوانیم جذب سرمایه از خارج کشور کنیم و شرکای خارجی در این بازار داشته باشیم. از سوی دیگر درامد کشور کاهش پیدا کرده و از همین رو تولیدکنندگان و قطعه سازان در تولید با مشکل رو به رو می شوند. این تولیدکنندگان هم در تامین منابع اولیه و هم در تامین مالی با مشکل رو به رو هستند. همه این ها را که کنار یکدیگر بگذاریم می بینیم که تصویر مبهم و غیرشفافی از آینده بازار خودرو در سال آینده به ما می دهد».
این طور بنظر میرسد که بازار خودرو در سال آينده به دلیل تحریم ها و مشکلات تامین مالی قطعا هم در عرضه محصولات و هم در تامین کیفیت لازم محصولات عرضه شده با مشکل روبرو خواهد شد. آينده بازار خودرو بگونه ای تار و ناواضح است که پحتی فعالان و کارشناسان این بازار در پیشبینی خود از آن اختلاف نظر دارد ولی اینطور که پیداست صنعت خودرو سازی سالی سخت و پر چالش پیشتاز خواهد داشت.
- 18
- 8
