وام مسكن مرد افكن!

وام‌هاي مسكني كه از ديروز پرداخت آنها آزاد شده، در واقع تسهيلات با نرخ سود ۲۳ درصد و بيشتر است كه تنها سه دهك بالاي جامعه مي‌توانند از آن استفاده كنند، به عنوان مثال براي بازپرداخت تسهيلات مسكن ۱۴۰ ميليوني كه در واقع ۱۱۹ ميليون تومان است، تقريباً سه كارگر حداقل‌بگير بايد حقوق خود را به آن اختصاص بدهند.   در عمل، طراحي اين نوع تسهيلات نوعي كسب درآمد از طريق فروش اوراق حق تقدم تسهيلات مسكن ( تسه) است

كه خانه‌دار شدن را براي طبقه متوسط و به رو به پايين از طريق وام مسكن به سراب بدل كرده است زيرا هر مردي كه بخواهد با اين روش خانه‌دار شود عملاً با احتساب حداقل هزينه خانوار مورد تأييد نهادهاي معتبر علاوه بر ۲ ميليون و ۷۰۰ هزار تومان قسط بايد ۲ ميليون و ۴۸۹ هزار تومان نيز براي گذران امور داشته باشد و اين به معناي حداقل درآمد ۵ ميليون و ۱۸۹ هزار توماني براي افرادي است كه قصد استفاده از اين تسهيلات را دارند. 

هم اكنون بر اساس محاسبات رايج و با احتساب حداقل حقوق ۹۳۰ هزار تومان هر فرد براي خانه‌دار شدن بايد حدود ۱۲۰ سال انتظار بكشد تا با پس‌انداز خود بتواند خانه‌دار شود. هرچند كه برخي كارشناسان فقر معتقدند با حداقل حقوق به دليل هزينه‌  سبدهاي خانوارها دهك‌هاي پايين اصلاً قادر به خانه‌دار شدن نيستند! ‌   براي ۷۶ ميليون تسهيلات ۱۱۲ ميليون سود بدهيد! 

سقف تسهيلات مسكن افزايش يافته و پرداخت وام‌هاي ۹۰ و ۱۴۰ ميليون توماني خريد مسكن (به ترتيب ويژه متقاضيان انفرادي و زوجين در تهران) از محل اوراق تسهيلات با استفاده از سه مدل وام مختلف كليد خورده است. 

خبرگزاري مهر در اين باره نوشته است: اگر متوسط نرخ هر برگه تسهيلات ۵۰۰ هزار توماني مسكن (اوراق تسهيلات) را ۷۵ هزار تومان در نظر بگيريم، براي وام ۹۰ ميليون توماني مسكن، متقاضي بايد ۱۸۰ برگه خريداري كند كه در مجموع ۱۳ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان بايد پرداخت كند.

دقت داشته باشيد كه اين ۱۳ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان فقط براي خريد اوراق است. علاوه بر هزينه خريد اوراق، متقاضي بايد بابت وامي كه اسماً ۹۰ ميليون تومان اما عملاً ۷۶ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان است (چرا كه ۱۳ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان از آن صرف خريد اوراق شده است)، بعد از ۱۲ سال ۱۸۸ ميليون و ۳۷۰ هزار تومان به بانك مسكن بازپرداخت كند. به عبارت بهتر براي ۷۶ ميليون تسهيلات ۱۱۲ ميليون سود بدهيد! ‌   وام ۱۴۰ ميليون توماني با ۲ميليون و ۷۰۰ هزار تومان قسط 

به گزارش مهر، بانك مسكن در اقدامي ديگر ۱۴۰ ميليون تومان به زوجين وام خريد مسكن مي‌دهد كه از ديروزاجرايي شده است. زوجين متقاضي دريافت اين تسهيلات بايد جمعاً ۲۸۰ برگه تسهيلات مسكن خريداري كنند كه اگر ميانگين قيمت هر برگه تسهيلات را ۷۵ هزار تومان در نظر بگيريم، مي‌بايست ۲۱ ميليون تومان اوراق تسهيلات مسكن بخرند. دقت داشته باشيد كه اين مبلغ ۲۱ ميليون تومان، فقط براي خريد اوراق است. بنابراين زوجيني كه به صورت اسمي ۱۴۰ ميليون تومان ولي در واقع، ۱۱۹ ميليون تومان وام گرفته اند( چرا كه ۲۱ ميليون تومان را صرف خريد اوراق كرده اند)، بايد تا پايان سال پنجم ماهيانه ۲ ميليون و ۶۷۵ هزار و ۶۰۰ تومان به عنوان اقساط بپردازند كه در مجموع در پايان ۵ سال، ۱۶۰ ميليون و ۵۳۶ هزار تومان خواهد بود. در ادامه نيز طي هفت سال ۱۳۹ ميليون و ۸۹۳ هزار تومان بايد به بانك مسكن بازپرداخت كنند. 

بنابراين زوجين بعد از ۱۲ سال براي يك وام ۱۱۹ ميليون توماني، ۳۰۰ ميليون و ۴۲۹ هزار و ۶۰۰ تومان به بانك مسكن بايد بازپرداخت كنند. ‌   وام گران براي سه دهك بالا در همين ارتباط، يك كارشناس اقتصاد مسكن در گفت‌و گو با خبرنگار مهر درباره ميزان اقساط وام جديد خريد مسكن اظهار داشت: اقساط اين وام به قدري بالاست كه بر اساس جدول درآمدي دهك‌هاي مختلف كه مركز آمار منتشر مي‌كند، عملاً تنها سه دهك بالايي جامعه (دهك‌هاي درآمدي ۸، ۹ و ۱۰) توان بازپرداخت آن را دارند، در حالي كه اين دهك‌ها براي خريد مسكن نيازي به چنين وام‌هايي ندارند. 

وي در مورد وام‌هاي جديد مسكن كه پرداخت آنها توسط بانك مسكن آغاز شده، گفت:

متأسفانه با اين ارقام و ميزان اقساط بالا، اقشار مياني جامعه به هيچ عنوان از عهده بازپرداخت اين وام‌ها برنمي آيند. اين كارشناس اقتصاد مسكن گفت: وام مسكن در تمام دنيا به اين صورت است كه نرخ سود آن پايين، زمان بازپرداخت اقساط آن طولاني‌مدت (مثلاً بايد معادل همان ۱۲ سال وام اصلي باشد) و مبلغ اقساط ماهانه بر اساس توان پرداخت خانوارهاست. ‌  نرخ سود واقعي ۲۳ درصد است وي افزود: از آنجايي كه ۲۰ ميليون توماني را كه اخيراً به وام خريد مسكن براي زوجين افزوده شده بايد از محل خريد اوراق تسهيلات مسكن تأمين كرد و سود آن نيز ۱۸ درصد با بازپرداخت پنج ساله محاسبه مي‌شود، عملاً «نرخ مؤثر» سود اين تسهيلات به ۵درصد مي‌رسد كه نرخ نهايي سود اين وام را به ۲۳ درصد مي‌رساند. 

به اين ترتيب به نظر مي‌رسد وزارت راه و شهرسازي با همكاري بانك مركزي و بانك مسكن در عمل بيش از آنكه در اين طرح به دنبال خانه‌دار كردن متقاضيان واقعي باشند، به فكر محدود كردن پرداخت تسهيلات براي مسكن بوده‌اند زيرا دايره استفاده از اين تسهيلات نه جامعه هدف بلكه جامعه‌اي است كه اساساً نياز به اين تسهيلات ندارند. بنابراين پيشنهاد مي‌شود در كنار اين طرح‌ها برنامه‌اي هم براي خانه‌دار كردن طبقه متوسط به پايين ارائه و آن را عملياتي كنند.

مهران ابراهیمیان