در سالهای اخیر آمار مرگ و میر بر اثر مصرف مشروبات الکلی در ایران افزایش یافته است، این در حالی است که مصرف مشروبات الکلی در ایران غیرقانونی است. شاید همین مساله زیرزمینیبودن این رفتار باعث شده که مصرفکنندگان از موادی استفاده کنند که موجب مرگشان شود.
همه انسانها در جامعه مانند هم نیستند و همین تنوع است که جامعه را پویا نگه میدارد، برخی در اثر سختیها و فشارهای زندگی بهدنبال دقایقی راحتی و آرامش هستند و راه رسیدن به آرامش را در مصرف مواد مخدر، مواد الکلی یا هرگونه روانگردان پیدا میکنند.
در این رابطه اخبار زیاد است، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی اسفند ۹۷ از مسمومیت الکلی سه بوکانی خبر داد که آنها را به کام مرگ کشاند. ابراهیم حسنی توضیح داد: ۱۶ نفر با علایم مشکوک به مسمومیت الکلی به بیمارستان شهید قلیپور شهرستان بوکان مراجعه کردند که تمامی آنها بهدلیل وخامت حال به مرکز مسمومیت بیمارستان طالقانی ارومیه اعزام شدند.
حسنی با بیان اینکه سه نفر از این افراد جان خود را از دست دادهاند، تصریح کرد: چهار نفر در بخش ICU بیمارستان طالقانی تحت مراقبت ویژه هستند و شرایط حال یک نفر هم وخیم است. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی، رده سنی این افراد را ۲۳ تا ۶۰ سال اعلام کرد و مشکلات کبد، کلیه ، چشم و... را از جمله عوارض مصرف مشروبات الکلی ذکر کرد. پیش از این دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی اعلام کرده بود، طی ۲۴ساعت گذشته ۱۶ نفر بهدلیل مسمومیت با الکل به بیمارستان دکتر قلیپور بوکان در آذربایجان غربی مراجعه و تحت درمان قرار گرفتند. مسمومیت با مواد الکلی محدود به یک و دو استان نیست، اسفند ۹۷رئیس مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی استان اردبیل آخرین آمار مسمومیت با مشروبات الکلی دستساز را در مشگینشهر ۵۷ نفر اعلام کرد.
مجید غریبانی با اشاره به آخرین وضعیت مسمومیت مشروبات الکلی در شهرستان مشگین شهر افزود: تلفات فوتی این واقعه به سه نفر رسیده که یک مورد آن مشکوک بوده و در دست بررسی است .همچنین در همین ماه معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تبریز گفت: تعداد مراجعهکنندگان مسمومیت با الکل در شهرستان اهر به ۷۱ نفر رسید. حجت پورفتحی گفت: تعداد مراجعان مسمومیت با الکل در شهرستان اهر از ۱۱ نفر آغاز شده و این تعداد ۶۱ نفر بود با افزایش ۱۰ نفری به ۷۱ نفر رسیده است. اواخر دی ۹۷ بود که مدیر شبکه بهداشت و درمان کاشمر از مرگ دومین فرد از هفت نفر که بهعلت مصرف مشروبات الکلی مسموم شده بودند، خبرداد.
محمدجواد یزدانی گفت: با مراجعه هفت نفر به دو بیمارستان حضرت ابوالفضل(ع) و شهید مدرس بهعلت مسمومیت بر اثر مشروبات الکلی بلافاصله اقدامات اولیه انجام شد و افراد بستری شدند. در همان ساعتهای اولیه پنج نفر از این افراد بهعلت وخامت حالشان به بیمارستان امام رضا در مشهد اعزام شدند. یکی از این افراد با ۲۵ سال سن در بیمارستان مشهد فوت کرد. با وجود تلاشهای کادر درمانی و پزشکی دومین نفر از مسمومشدگان مشروبات الکلی نیز با ۲۸ سال سن در بیمارستان حضرت ابوالفضل(ع) کاشمر جان خود را از دست داد. اخبار از این دست بسیار است، انسانها جان خود را به راحتی از دست میدهند، ارزشمندترین دارایی خود را برای دقایقی شادمان بودن.
همواره عدهای دنبال مصرف مشروبات الکلی میروند
در جامعه امروز با چندین برابر شدن قیمتها، فشار روی مردم چندین برابر شد. یک روانشناس درباره چرایی اینکه مردم به سمت مصرف الکل کشیده میشوند، به «آرمان» توضیح میدهد: افراد به همان دلیل که به سمت شادبودن تمایل پیدا میکنند یا به همان دلیلی که به سمت مصرف تریاک تمایل پیدا میکنند، به سمت مصرف الکل میروند. امیرهوشنگ مهریار میگوید: در کشورهای اسلامی مصرف مشروبات الکلی حرام و ممنوع است، دولت هم جزایی برای مصرفکنندگان مشروبات الکلی در نظر گرفته است.
البته این منع هم موثر نبود و عدهای بودند که از این ماده استفاده میکردند. همواره عدهای هستند که به دلایل خاص خود دنبال مصرف مواد الکلی، مخدر و دیگر مواد میروند. غیرقانونیبودن مصرف مشروبات الکلی باعث شده عدهای این ماده را بهصورت زیرزمینی و به دور از استانداردهای بهداشت تولید کنند. مصرفکنندگانی که توانایی پرداخت هزینههای سنگین برای استفاده از این ماده را ندارند، مشتری مشروبات دستساز میشوند و اینجاست که مشکلات شروع میشود. مهریار توضیح میدهد: چون مصرف مشروبات الکلی در ایران غیرقانونی است، مشروباتی به دست مصرفکنندگان میرسد که به سلامت آسیب بیشتری میزند و عدهای به این دلیل جان خود را از دست میدهند. این روند از مشکل بهداشتی و طبی محسوب میشود.
این روانشناس با طرح این سوال که آیا اگر نگاه قانونی به مصرف مشروبات الکلی تغییر کنداین مساله حل خواهد شد؟ ادامه میدهد: بهنظر نمیرسد که اینگونه باشد چون حتی اگر مصرف مشروبات الکلی آزاد باشد افرادی هستند که به دلایل دیگر به سمت مصرف مواد تقلبی روند و از این منظر آسیب ببینند.
بیمارستانهای خاص برای درمان الکلیها
فقط ایران نیست که با مشکل مصرف مشروبات الکلی دست و پنجه نرم میکند حتی در کشورهای غربی که مصرف این ماده آزاد است، عدهای به مصرف الکل معتاد میشوند. مهریار با بیان اینکه در اغلب کشورهای اروپایی و آمریکایی که مصرف مشروبات الکلی مجاز است، مساله الکلیسم وجود دارد و قبل از اینکه مسائل سوء استفاده از مواد مطرح شود، مساله استفاده بیش از حد از الکل مطرح بود، توضیح میدهد: حتی بیمارستان خاصی برای درمان افراد الکلی دایر میشد.
در ایران هم اگر مصرف این مواد را آزاد کنند طبعا عوارض طبی خاص خود را خواهد داشت، اما به آن صورتی که در این سالها برخی از افراد بهدلیل مصرف مشروبات الکلی جان خود را از دست میدهند، نخواهد بود. اگر مصرف مشروبات الکلی ضرری داشته باشد، ضرر درازمدت و تدریجی خواهد بود بنابراین دولت باید تصمیم بگیرد که آیا ضرر درازمدت را برای جلوگیری از ضررهای آنی قبول میکند؟ او با بیان اینکه بهطور کلی اغلب حکومتها نمیخواهند مردم به سمت مصرف مواد الکلی یا مواد مخدر بروند، میگوید: چراکه از این راه به جان، سلامت و روابط خانوادگی خود آسیب میزنند اما میدانند که امر و نهیها همواره مورد توجه قرار نمیگیرد و در تمام جوامع افرادی هستند که دنبال اعمالی میروند که جامعه نمیپسندد و تایید نمیکند و از آن طریق هم هزینههای زیادی بر خود و خانواده و جامعه تحمیل میکنند. در کشورهایی که مصرف مواد الکلی آزاد است از روشهایی برای اطلاع دادن درباره مضرات و خطرات این ماده استفاده و سعی میکنند از این خطرات جلوگیری کنند.
اقدامات بازدارنده برای جلوگیری از الکلیسم
مهریار با بیان اینکه انسانها وقتی از مسالهای منع شوند، تمایل بیشتری برای انجام آن پیدا میکنند، توضیح میدهد: در واقع نمیدانیم که اگر مصرف الکل آزاد شود این مسائل از بین خواهد رفت یا نه چون در جوامع غربی که مصرف این مواد آزاد است و اطلاعرسانی خوبی هم در این زمینه انجام شده است، الکلیسم از بین نرفته است و یکی از مشکلات بهداشتی و اجتماعی به شمار میرود اما وقتی منع قانونی در کار نباشد افرادی که میخواهند مصرف این مواد را کنار بگذارند، راحتتر به ترک این ماده رو میآورند و اگر اجبار باشد راه برای بازگشت سختتر خواهد بود و ممکن است به راه اشتباه خود ادامه دهند.
او با اشاره به اینکه در ایران برای مبارزه با مواد مخدر و الکلیسم همواره اقدامات بازدارنده انجام شده است و این شکل از برخورد موجب شده که این رفتار از بین نرود و فقط به زیر زمین منتقل شده است هنوز هم بروز میکند و این بازمیگردد به اینکه دولت و حکومت چگونه تصمیم میگیرد، آیا میخواهد این مسائل را با جوانان در میان بگذارد، از نظرات آنها استفاده کند و درباره این مسأله به آنها اطلاعرسانی کند و مثلا موادی به جامعه معرفی کند که ضرر کمتری داشته باشد؟ بهنظر میرسد فلسفه برخورد با این مسائل زور و اجبار است. پزشکان، افراد متخصص در امور بهداشتی و اجتماعی معمولا پیشنهاد میکنند که به جای زور و اجبار از اقناع و آموزش استفاده شود.
آیدین پورخامنه
- 16
- 2
