فاضل میبدی: در روسیه هم اعتراضات شود برخی آقایان می گویند تقصیر فتنه ۸۸ است | جنتی:  مردم ناراضی چاره‌ای نداشتند که به خیابان آمدند

به گزارش فرارو، با ادامه دار شدن ناآرامی ها در برخی شهرهای کشور، واکنش ها به این موضوع نیز ادامه دارد. یکی از چهره هایی که اخیرا نسبت به این موضوع واکنش نشان داده، حسین شریعتمداری است که در یادداشتی در روزنامه کیهان نوشت: «شاید بدبینانه باشد، ولی با توجه به برخی از شواهد موجود، سختی معیشت مردم و افزایش روز به روز قیمت‌ها، طبیعی به نظر نمی‌رسد. این احتمال  به‌گونه‌ای جدی پیش کشیده می شود که سختی معیشت و گرانی‌های افسارگسیخته، توطئه‌ای زیرپوستی با هدف به استیصال کشاندن ملت، تخریب انسجام ملی و نهایتاً قطعه‌ای از پازل دشمن بوده و هست.»

شریعتمداری در بخش دیگری از یادداشت خود نوشته است:«شماری از زاویه‌دارها و دست‌اندرکاران فتنه آمریکائی- اسرائیلی ۸۸ و حامیان فتنه اسرائیلی ۱۴۰۱ در برخی از مدیریت‌ها به کار گرفته شده‌اند.» این دیدگاه با پرسشهایی همراه است از جمله این که چنین روایتی چقدر قابل اتکاء است و اساسا درست ندیدن واقعیت و به موقع ندیدن آن چه تاثیری در شرایط امروز دارد؟محمدتقی فاضل میبدی،فعال سیاسی و عضو حوزه علمیه قم به این پرسشها پاسخ داده است:

در روسیه هم اعتراضات شود برخی آقایان می گویند تقصیر فتنه ۸۸ است

محمدتقی فاضل میبدی به فرارو گفت: «برخی رسانه ها خودشان نقشی مخرب در رخدادهای اعتراضی در جامعه دارند. به این دلیل که آن ها با مخفی کردن حقیقت، تغییر آن یا وارونه جلوه دادن آن ، گویی روی وقایعی که در جامعه در حال انجام است، خاک میپاشند تا درست منعکش نشود و مسئولین نبینند. اتفاقا تحریف واقعیت ها بزرگ ترین ضربه ای است که به جامعه ما وارد می شود. مدت هاست که فرهیختگان، اندیشمندان، متخصصان و فعالان حوزه های مختلف به مسئولان مختلف تذکر می دهند که این مسیر به سمت ترکستان می رود. به هم ریختگی بازار اقتصادی، یک موضوع ساده نیست و مردم نیز نمی توانند این شرایط را تحمل کنند. من واقعا متوجه نمی شوم مسئله اقتصادی و معیشت مردم چه ربطی به ماجرای سال ۸۸ دارد؟»

وی افزود: «فکر می کنم افکار برخی آقایان اینگونه است که اگر روزی در روسیه هم عده ای علیه پوتین اعتراض کنند، این آقایان و یک رسانه خاص می گوید این ماجرا زیر سر فتنه ۸۸ است. این عبارت فتنه ۸۸ شده اسم رمز برخی از افراد. آخر این چه حرفی است. شاید آن ها که مشکلات اقتصادی امروز را به سال ۸۸ ربط می دهند مشکل مادی ندارند اما حقیقت این است که جامعه گرفتار تورم و تحت فشار است. بله شکی نیست که در هر اعتراضی، ممکن است در کنار مردم عادی عده ای هم باشند که از جایی هدایت شوند یا نیت ناصواب داشته باشند. اما روی هم رفته از سال ۹۶ تا کنون، هر از چندگاهی که مردم به یک موضوع معترض شده اند، با این اتهام ها رو به رو شده اند که همه چیز به فتنه ۸۸ مرتبط است.»

گفتگویی که مشکلات را حل نکند به چه دردی می خورد؟

این فعال سیاسی در ادامه گفت: «آقایانی که صحبت از سال ۸۸ می کنند، چرا نتوانستند به قول خودشان آن فتنه را رفع کنند؟ مگر از سال ۸۸ تا کنون، کم اعتراض و جنبش اجتماعی رخ داده است؟ این که هر مشکلی به خاطر بی تدبیری ها رخ می دهد گردن فتنه ۸۸ بیندازیم، بزرگ ترین جفایی است که این آقایان در حق کشورمان قائل می شوند. این دولت نیز بی تقصیر نیست. همان زمانی که ۶ ماه از دولت آقای پزشکیان گذشته بود و ایشان متوجه شد به هر دلیلی، نمی تواند مشکل و باری از دوش مردم بردارد، تحریم ها بدتر شد، فیلترینگ رفع نشد و مذاکره ای هم شکل نگرفت باید صریح و صادقانه به مردم اعلام می کرد که من به این دلایل نمی توانم کاری انجام دهم. بالاخره مردم هم یا از دولت راضی می شدند و یا نارضی. اما این که مردم ماههامنتظر بمانند و با وعده سرگرم باشند و در نهایت هم تورم به این شدت را تجربه کنند، درست نیست.»

وی افزود: «اگر وزارت خارجه در اختیار یا زیر نظر دولت عمل نمی کند، دولت صادقانه اعلام کند. اگر مسائل اجتماعی تحت کنترل دولت نیست رک بگوید. مردم حق دارند مشکلات موجود را به پای آقای پزشکیان بنویسند. دولت باید بتواند از خود دفاع کند. سالروز ۲۲ بهمن نزدیک است. خوب است که دولت در مصاحبه ای تلویزیونی صادقانه خود را نقد کند . بگوید چرا کارهایی که مردم انتظار داشند را انجام نداده است. مادامی که بخواهیم کارهای بد خود را توجیه کنیم و فقط به لفاظی پناه ببریم، مردم هم روز به روز از ما دورتر می شوند. آقای پزشکیان صحبت از گفتگو با معترضان می کند. گفتگو برای چیست؟ گفتگویی که نتواند مشکلات مردم را حل کند به چه دردی می خورد؟ »

بی توجهی به خواست های مردم شعارها را رادیکال می‌کند

وی افزود: «بین گوش دادن به حرف مردم تا حل کردن مشکلات مردم، فاصله زیادی وجود دارد. دولت باید گامی برای حل مسئله ارز، سقوط ارزش پول ملی و مشکلات دیگر کشور بردارد و بعد بنشیند و سایر مشکلات مردم را بشنود. در حال حاضر کشور با فرار گسترده سرمایه مواجه است و کارخانه ها،  به خاطر مشکلات تورمی کم رونق شده اند. این که به جای برخوردهای ناخوشایند، با مردم گفتگو شود، کار بسیار درستی است اما اگر فقط گفتگو شود و فعلا هم قائله به هر شکلی آرام شود ولی ریشه ای حل نشود، سال دیگر همین موقع یا حتی چند ماه دیگر مجددا اعتراضاتی جدید شکل خواهد گرفت و به بهانه ای دیگر سر باز می کند. نباید به این دلیل که فکر می کنیم یا می دانیم در این شرایط، برخی کشورهای خارجی ورود می کنند، کلا توجهی به مطالبات مردم نکنیم، باز هم خیلی زود با چنین وضعیتی مواجهیم. حاکمیت باید بی رودروایسی این سوال را مورد بررسی قرار دهد که چرا به فواصل نسبتا کوتاه، اعتراضاتی در سطح خیابان ها شکل می گیرد. بی توجهی به همین موضوع است که باعث می شود شعارها رادیکال شوند. »

***

جنتی:  مردم ناراضی چاره‌ای نداشتند که به خیابان آمدند | مردم می‌پرسند فردی مثل بابک زنجانی که محکوم به اعدام شده بود، چگونه آزاد شد؟

اعتراضات مردم به افزایش شدید قیمت ارز و سکه شدت پیدا کرده است؛ اعتراضاتی که دولت چهاردهم آن را به رسمیت شناخت و مسعود پزشکیان در اقدامی بی سابقه به وزیر کشور دستور داد تا به مذاکره با نمایندگان معترضان بپردازد. رئیس جمهوری در توئیتی نوشت: «معیشت مردم، دغدغه هر روز من است. اقدامات اساسی برای اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم در دستور کار داریم. به وزیر کشور مأموریت دادم از مسیر گفت‌وگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آن‌ها را بشنود تا دولت با تمام توان برای رفع مشکلات و پاسخگویی مسئولانه عمل کند.»

در این میان، برخی از چهره های سیاسی اعتراضات اخیر را با اعتراضات دی ماه سال ۹۶ مقایسه کرده و آن را به نوعی سازماندهی شده قلمداد می کنند. مانند حمیدرضا جلایی پور، فعال سیاسی اصلاح طلب، در گفت و گویی با خبرگزاری خبرآنلاین به آن اشاره و تاکید کرد که؛ « اعتراض دی ٩۶ و دی ١۴٠۴ در دو موضوع شبیه هم بودند.»

این در حالی است که علی جنتی، وزیر ارشاد دولت یازدهم، این تحلیل را رد می‌کند و می گوید: « شرایط فعلی با حوادث سال ۹۶ متفاوت است. در آن زمان مشخص بود چه کسانی آغاز کننده بودند و چه کسانی از داخل شروع کردند و موضوع از کنترل آنان خارج شد و به اعتراضات سراسری انجامید. مسئله امروز معیشت و نارضایتی‌های اقتصادی است که بسیاری از مردم روزانه با آن برخورد دارند.»

وی درباره اعتراضات اخیر بیان می‌کند: «بخشی از  نارضایتی‌ها هم نارضایتی‌های اجتماعی است. دولت آقای پزشکیان با شعار رفع فیلترینگ بر سر کار آمده و هنوز بعد از دوسال نتوانسته است، یک کار بسیار ساده رفع فیلتر را انجام بدهد. ممانعت دولت از اجرای قانون عفاف و حجاب قابل تقدیر است ولی هنوز هم گروهی هستند که با سر و صدا دولت را تحت فشار قرار می‌دهند. »

در ادامه مشروح گفت‌وگوی علی جنتی، وزیر ارشاد دولت یازدهم را با خبرآنلاین می‌خوانید؛

* آقای جنتی! ارزیابی شما از اتفاقات اخیر و اعتراضات مردم چیست؟ به نظر شما وظیفه حاکمیت و دولت نسبت به اعتراضات مردم چیست و چگونه باید مطالبات مردم را اجرایی کند؟

ریشه های حوادث اخیر روشن است. در طول دو دهه گذشته کشور با تحریم‌های ظالمانه‌ای مواجه بوده و وضعیت اقتصادی کشور به‌تدریج به سمت بحران رفته است. اکنون در شرایطی هستیم که در فروش نفت، به‌خصوص پس از روی کار آمدن ترامپ در دوره دوم، به‌شدت دچار تنگنا شده‌ایم. مشتریان نفت محدود شده‌اند و به دلیل عدم ارتباط با سیستم بانکی جهانی، نمی‌توانیم پول آن را نیز به ‌راحتی دریافت کنیم.

بخشی از آن را باید از کشورهای دریافت کننده نفت به ‌صورت کالا تأمین کنیم و بخش دیگر آن از طریق صرافی‌ها، تراستی‌ها و شرکت‌های پوششی دریافت می‌شود. در واقع هم نفت را ارزان می‌فروشیم و هم تا زمانی که پول نفت دریافت شود چند دست می‌چرخد و هر کدام بابت کارشان مبالغی را برداشت می‌کنند. لذا درآمد نفتی کشور به ‌شدت کاهش یافته است. بخش عمده‌ای از مشکلات ناشی از تحریم، عدم فروش نفت و طبیعتا نداشتن منابع ارزی است و محدودیت های ارزی موجب  کاهش سایر درآمدها از جمله درآمدهای مالیاتی شده است؛ چون وقتی کالا کمتر وارد کشور شود و نرخ ارز هم بالا برود کسب‌وکارها دچار مشکل می‌شوند و مالیات و عوارض گمرکی نیز کاهش می‌یابد.

از سوی دیگر هزینه‌ها به‌طور مرتب در حال افزایش است؛ سالانه حداقل ۲۰ درصد حقوق کارکنان دولت، بازنشستگان و مستمری‌بگیران افزایش می‌یابد و هزینه‌های جاری کشور، دستگاه‌های اجرایی و هزینه طرح‌های عمرانی هم وجود دارد. اکنون هزاران پروژه نیمه‌تمام در کشور وجود دارد که از سوی دولت با اولویت اجرا می‌شود. بنابراین، هزینه‌ها هم نسبت به درآمدها به شدت افزایش پیدا کرده است. در نتیجه این شرایط دولت به استقراض از بانک مرکزی روی آورده است؛ یعنی پول بدون پشتوانه چاپ می‌کند و به بازار می‌آید و ارزش پول ملی به طور مرتب پایین می‌آید. در نتیجه قیمت همه‌کالاها بالا می‌رود و قدرت خرید مردم کاهش می‌یابد و برای خرید کالا باید بیشتر هزینه کنند.

اعتراضات برخی از بازاریان عموماً به حق است

بدیهی است تورم بیشترین فشار را براقشار آسیب‌پذیر وارد کرده است. متأسفانه در حال حاضر حتی قشر متوسط هم سفره‌هایش کوچک‌تر شده و به‌تدریج به زیر خط فقر می‌رود. فشارهای اقتصادی و معیشتی باعث شده است عده‌ای به ‌عنوان اعتراض به خیابان‌ها بیایند. از طرف دیگر، صاحبان کسب ‌وکار تکلیف خودشان را  نمی‌دانند که کالای خود را به چه قیمتی بفروشند، چون اگر روز بعد بخواهند همان کالا را تهیه کنند، باید به دلیل افزایش قیمت ارز، با قیمت بالاتری خریداری کنند و کسب ‌وکارها به ‌دلیل کاهش قدرت خرید مردم دچار کسادی شده‌اند.

اعتراضات برخی از بازاریان عموماً به حق است. جمعی از آنان به‌ صورت مسالمت‌آمیز به خیابان‌ آمده‌اند و اعتراض دارند. از طرف دیگر عوامل خارجی هم دست به کار شده‌اند؛ عناصری که در خارج از کشور به ‌دنبال فرصتی بودند که از آب گل آلود ماهی بگیرند و به اعتراضات دامن بزنند. شبکه‌های تلویزیونی خارجی مثل اینترنشنال و بی‌بی‌سی و برخی از شبکه‌های اجتماعی که در دسترس همه هست، تلاش می‌کنند به این اعتراضات دامن بزنند. در مواردی کلیپ‌هایی که از اعتراضات در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، که کاملا ساختگی بوده و با دستکاری منتشر شده است. مثلا  تظاهراتی بوده که مردم به طرفداری از نظام به خیابان آمده‌اند، با صداگذاری و تغییر محتوا، آن را طوری نشان داده‌اند که گویا علیه نظام شعارهای ساختار شکن می‌دهند. لذا مردم باید مراقب باشند و فریب افرادی را که تلاش می‌کنند اعتراضات را به سمت دیگری هدایت کنند نخورند؛ افراد فریب خورده‌ای هستند که از خارج از کشور پول می‌گیرند تا به ناآرامی‌ها دامن بزنند.

بخشی از  نارضایتی‌ها هم نارضایتی‌های اجتماعی است

از سوی دیگر، دولت باید با تدبیر مشکلات را حل کند؛ دولت هم از نظر ارزی دچار مشکل است و نمی‌تواند ارز به بازار تزریق کند و نرخ ارز را کاهش دهد و هم از نظر ریالی با مشکل مواجه است. بحث یکسان‌سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان بیش از دو سال است که تصویب شده و دولت نتوانسته است آن را اجرا کند، چون منابع کافی در اختیار ندارد. به هر حال، باید برای تامین رضایت نسبی جامعه اقدامات حداقلی صورت گیرد. بخشی از  نارضایتی‌ها هم نارضایتی‌های اجتماعی است. دولت آقای پزشکیان با شعار رفع فیلترینگ بر سر کار آمده و هنوز بعد از دوسال نتوانسته است، یک کار بسیار ساده رفع فیلتر را انجام بدهد. ممانعت دولت از اجرای قانون عفاف و حجاب قابل تقدیر است ولی هنوز هم گروهی هستند که با سر و صدا دولت را تحت فشار قرار می‌دهند. 

 مبارزه با فساد باید به‌طور جدی دنبال شود. بخشی از نارضایتی مردم به این دلیل است که در دستگاه‌های مختلف، از شهرداری‌ها گرفته تا سایر دستگاه‌های اجرایی، فساد نهادینه شده است. مردم روزانه با آنها سر و کار دارند و بسیاری از کارهای آنان بدون رشوه انجام نمی‌شود. و همین امر نارضایتی گسترده‌ای ایجاد کرده است. به نظر من، گرچه برای انجام اصلاحات خیلی دیر شده ولی هنوز هم فرصت‌هایی برای مبارزه با فساد باقی است. مردم می‌پرسند فردی مثل بابک زنجانی که محکوم به اعدام شده بود، چگونه آزاد شد؟ تکلیف دست اندرکاران ۸/۲ میلیارد دلار اختلاس در قضیه چای دبش که دستگیر شدند، چه شد؟ دو نفر از وزیران که در این پرونده محکوم به زندان شدند، اکنون کجا هستند؟ این‌ها مسائلی است که برای مردم سوال ایجاد کرده و اگر دولت و نظام با شفافیت با آن‌ها برخورد کنند، می‌تواند تا حدی از نارضایتی‌ها بکاهد. البته دولت در حوادث اخیر با مردم برخورد مناسبی داشته و اعتقاد دارد که با مردم باید گفت‌وگو  و صحبت کند و نیروهای امنیتی با معترضان با نرمش برخورد کرده اند و دولت حق اعتراض مسالمت‌آمیز مردم را به رسمیت شناخت.

 مردم ناراضی چاره‌ای نداشتند که به خیابان آمدند

* با توجه به این‌که کشور در شرایط ویژه‌ای قرار دارد و زمزمه‌هایی درباره شروع جنگ هم شنیده می‌شود، وظیفه مردم نسبت به حاکمیت چیست؟

 مردم ناراضی چاره‌ای نداشتند که به خیابان آمدند، بخش عمده‌ای از آنان به ‌اصطلاح کارد به استخوانشان رسیده است و انتظار دارند نظام به مطالبات آنان رسیدگی کند.

شرایط فعلی با حوادث سال ۹۶ متفاوت است

* تحلیل‌هایی وجود دارد که اعتراضات اخیر را با اعتراضات دی‌ماه ۹۶ مقایسه می‌کنند و آن را سازمان‌دهی‌شده برای تخریب دولت می‌دانند. تحلیل شما چیست؟

من چنین تحلیلی ندارم. شرایط فعلی با حوادث سال ۹۶ متفاوت است. در آن زمان مشخص بود چه کسانی آغاز کننده بودند و چه کسانی از داخل شروع کردند و موضوع از کنترل آنان خارج شد و به اعتراضات سراسری انجامید. مسئله امروز معیشت و نارضایتی‌های اقتصادی است که بسیاری از مردم روزانه با آن برخورد دارند.

* پیش‌بینی شما چیست؟ دولت واکنشی نسبتاً مثبت و بی‌سابقه نشان داده و با نمایندگان معترضان صحبت کرده است. آیا این می‌تواند به معنی تغییر رویکرد باشد؟

البته این رویکرد در نحوه برخورد با مردم بسیار مثبت است ولی باید اقداماتی که به آن اشاره شد انجام شود، در غیر اینصورت ممکن است اعتراضات گسترش پیدا کرده و به دیگر شهرهای کشور سرایت کند.