حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در مناظره با کوروش احمدی از حذف قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ ایران و شوروی از کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر انتقاد کرد و آن را یک شکست در روند مذاکرات دانست.
فلاحتپیشه خطاب به احمدی گفت: «از نظر شما پس احتمالاً ایران خودش به خواست خودش قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ را حذف کرده است. چون شما عضو تیم مذاکرهکننده نبودید، نمیخواهم مسئولیت این موضوع را متوجه شما کنم، اما مذاکرهکنندگان میگفتند این قراردادها چه منفعتی برای ما دارد که در کنوانسیون آورده شود. وقتی تلاش شد این دو قرارداد در متن کنوانسیون گنجانده شود و به دلیل مخالفت طرف مقابل کنار گذاشته شد، این یعنی یک شکست در مذاکره.»
وی افزود: «این دو قرارداد یک بنیان اساسی برای حقوق ایران بودند. اگر در آینده شرایط منطقه تغییر کند و دوباره کشوری مشابه شوروی سابق در سواحل خزر شکل بگیرد، ایران بر چه مبنای حقوقی میتواند از منافع خود دفاع کند؟»
رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی مجلس تأکید کرد: «مهمترین ویژگی قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ این بود که دولت شوروی در آنها اذعان کرده بود روابط گذشته با ایران، روابطی استعماری بوده و آن را کنار گذاشته است. از دل همین اصل میتوان بسیاری از حقوق ایران را استخراج کرد؛ از حقوق مربوط به آبهای خزر گرفته تا موضوع نیروی دریایی و سایر مسائل.»
فلاحتپیشه همچنین حذف این دو قرارداد از مقدمه کنوانسیون خزر را «نقصی جدی» خواند و گفت: «اینکه در متن کنوانسیون فقط گفته شود شرایط برخی کشورها مانند ایران مدنظر قرار بگیرد، نمیتواند جایگزین یک حق قانونی باشد. مدنظر قرار گرفتن با داشتن یک مبنای حقوقی تفاوت دارد. برای یک کشور، بنیان اصلی باید حق باشد، نه صرفاً وعده توجه به شرایط آن.»
- 10
- 2
