دوشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۱
کد مقاله: ۱۴۰۱۰۳۰۰۰۴

قانون اساسی چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

قانون اساسی,قانون اساسی چیست,تاریخچه قانون اساسیهمه کشورهای جهان، بر مبنای قانون اساسی مخصوص به خودشان اداره می‌شوند
سلسله مراتب خاصی برای قوانین و مقررات کشور وجود دارد که قانون اساسی در رأس شان است. موضوعات مختلف قانون اساسی باعث شده تا شیوه حکومت، مملکت داری، ازادی های مشروع افراد و اداره امور کشور با نظم ویژه ای انجام شود. در این مطلب از سرپوش درباره قانون اساسی توضیحاتی داده شده است، با ما همراه باشید.

قانون اساسی

قانون اساسی بعنوان عالی ترین سند حقوقی یک کشور به شمار میرود و علاوه‌براین نوعی راهنمایی برای تنظیم قوانین دیگر می باشد. قانون اساسی، تعيين و تضمین کنندهٔ حقوق شهروندان کشور میباشد و به تعریف اصول سیاسی، ساختار، سلسله مراتب، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت یک کشور می پردازد. هیچ قانونی، مخالف قانون اساسی نیست.

به عبارت دیگر، قانون اساسی وظیفه دارد که نظام حاکم را تعيين کند؛ علاوه‌براین ، از مضامین قابل توجه قانون اساسی می توان به پرچم ملی،   نشان ملی،  سرود ملی،  پایتخت کشور و اصول حاکم بر سیاست های اقتصادی، برنامه های فرهنگی و روابط خارجی کشور اشاره کرد. در سال ۱۶۰۰ میلادی قدیمی ترین قانون اساسی ملی نوشته شد و به جمهوری سان مارینو در جنوب اروپا تعلق گرفت.

تاریخچه قانون اساسی

واژه انگلیسی( constitutional law) به معنی قانون اساسی می باشد. رهبران مشروطه، این ترجمه را در آغاز انقلاب مشروطه  عرضه کردند و از آن به بعد در زبان فارسی، رواج پیدا کرد.

اغلب کشورهای آسیایی در طول قرن بیستم، سیستم حکومت استبدادی را در اثر تحوّلات داخلی، کنار زدند و موفق به تأسیس حکومت پارلمانی و نظام قانونی شدند. یک قانون بنیادی و تعداد فراوانی قوانین عادی در همه ی این کشورها وجود دارد. تهیّه و تصویب قانون اساسی در همۀ کشورها برعهده ی مجلس منتخب خاصّی میباشد و یا اینکه برای تصویب نهایی، وقتی که قوانین در آن مجلس به تصویب رسید؛ توسط ملّت به آراء عمومی گذاشته می شود.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

نخستین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸ ایجاد شد. این قانون که با رأی اکثریت مردم انتخاب شد؛ شامل موضوعات مرتبط با حقوق ملت، حکومت داری و غیره می باشد. جمعیت بسیاری در آن سال به قانون اساسی، رأی مثبت دادند و در سال ۱۳۶۸ قانون اساسی با انجام اصلاحات و بازنگری هایی تکامل یافت.

قانون اساسی در همه پرسی سال ۱۳۵۸ به تصویب رسید و ۱۰ سال بعد، مورد بازنگری قرار گرفت. به این ترتیب قانون اساسی برای تنظیم و تعیین وظایف و اختیارات حکومتی در قبال شهروندان و حقوق آنها ، ۱۷۷ اصل را دربر گرفت. این قانون به عنوان مادر تمامی قوانین کشور شناخته میشود، بدین دلیل که اعمال قانون درخصوص موارد گوناگون در تمامی بندها و اصول آن مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین وظایف دیگر قانون اساسی، شامل نحوه تشکیل قوای حاکمیت، حقوق آحاد ملت و سایر موارد می باشد.

قانون اساسی چیست,قانون اساسی,مشخصات قانون اساسیقانون اساسی دارای بحث‌های مهم حکومتی است

همچنین شما قادر به بررسی موضوعات قانون اساسی نظیر طرز تشکیل قوای سه گانه هستید. بطور کلی اغلب کشورهای جهان از قرن هجدهم میلادی، قانون اساسی را برای خود تنظیم نموده اند تا حاکمیت، توانایی اداره ی کشور با استفاده از این قانون اساسی را داشته باشد.

بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

در سال ۱۳۶۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد بازنگری قرار گرفت. رهبر انقلاب اسلامی در قانون اساسی، مجوز صدور فرمان تجدیدنظر یا بازنگری را دارد. بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصل ۱۷۷ قانون اساسی، در موارد ضروری زیر انجام می شود و وقتی که مقام رهبری با مجمع تشخیص مصلحت نظام، مشورت کرد؛ موارد اصلاح قانون اساسی را طی حکمی خطاب به رییس جمهور به شورای بازنگری قانون اساسی که از گروه‌های زیر، تشکیل شده؛ پیشنهاد می کند.

- اعضای شورای نگهبان

- روسای قوای سه گانه

- اعضای ثابت مجمع تشخیص مصلحت نظام

- پنج نفر از اعضای مجلس خبرگان رهبری

- ده نفر به انتخاب مقام رهبری

- سه نفر از هیئت وزیران

- سه نفر از قوه قضاییه

- ده نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی

- سه نفر از دانشگاهیان

مشخصات قانون اساسی

مشخصات قانون اساسی به شرح زیر میباشد:

> وظیفه ی قانون اساسی هر مملكت، بیان موضوعات كلی است درحالیکه وظیفه ی قانون عادی، تشریح جزئیات مسائل است.

>  همخوانی قانون اساسی با مبانی اعتقادی یك جامعه از دومین ویژگی این قانون به شمار می رود. درصورت عدم تطابق قانون اساسی با مبانی اعتقادی مردم، جنبه ی عملی پیدا نمی كند. بنابراین حقوقدان باید آشنا به مبانی اعتقادی مردم باشد و به آن احترام بگذارد. قانونگذار ، قانونی را با توجه به این مطلب، وضع كند كه با اعتقاد و باورهای مردم، هماهنگ باشد.

>  از سومین ویژگی قانون اساسی می توان به قابلیت اجراء اشاره کرد. قانون باید قابلیت اجراء را داشته باشد. قابلیت اجرا به این منظور است كه اولا باید هماهنگ با منافع ملی باشد و ثانیا موجب به چالش کشیدن باورهای مردم نشود. درصورت وضع قانون در راستای منافع ملی، بدون تردید اجرا میشود و مردم آن را تطبیق می كنند.

> از دیگر مشخصات قانون اساسی می توان به تطابق این قانون با اصول حقوقی اشاره کرد؛ اگر چنین نباشد قابلیت اجرا را پیدا نمی كند.

> یكی دیگر از ویژگیهای قانون اساسی، تحت عنوان عدم تعارض شناخته میشود. مواد قانون اساسی باید با هم هماهنگ باشند و با هم متفاوت نباشند. درصورت نبود این ویژگی در هر قانون اساسی، قابل اعتبار نیست. در صورتی که یك ماده از مواد قانون اساسی، نقض کننده ی ماده ی دیگر باشد؛ باعث تردید و دودلی در مردم میشود و دیگر قابلیت اجرا ندارد.

>  از دیگر ویژگیهای قانون اساسی می توان فصل بندی منظم را نام برد. در هر كشوری كه قانون اساسی مدون، وجود داشته باشد؛ فصل بندی منظم دارد. این ویژگی در قانون اساسی افغانستان نیز وجود دارد که دوازده فصل و یكصد و شصت و دو ماده را شامل میشود. هر فصل مشخص در یك موضوع است. دولت، به عنوان فصل اول این قانون محسوب میشود.

مشخصات قانون اساسی,تاریخچه قانون اساسی,قانون اساسی چند اصل داردقانون اساسی در دوره قاجاریه به تصویب رسید

>  هفتمین ویژگی قانون اساسی، وضوح و قاطعیت، نام دارد. هر ماده ی قانون اساسی باید به گونه ای باشد که در آن ابهام نباشد بلکه واضح و روشن باشد. همچنان به منظور عدم وجود مشکل در تفسیر و تبیین قانون اساسی نباید از كاربرد واژه هایی استفاده کرد كه بیانگر چندین معنی و تعبیرات گوناگون هستند.

>  مباحث مربوط به رهبری در فصل هشتم قانون اساسی شرح داده شده است. مردم موظفند رهبر خود را انتخاب کنند.

>  بررسی قوه مجریه و مسائل مربوط به آن، نهمین فصل قانون اساسی میباشد که عالیترین مقام رسمی کشور، پس از مقام رهبری رییس جمهور است و وظیفه ی آن اجرای قانون اساسی و ریاست قوه مجریه میباشد.

>  فصل دهم قانون اساسی به سیاست خارجی کشور مربوط میشود. عواملی که باعث پایداری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران شده است؛ نظیر حفظ استقلال همه جانبه و تمامیت ارضی کشور، نفی هر گونه سلطه جویی و سلطه پذیریدفاع از حقوق همه مسلمانان و عدم تعهد دربرابر قدرت های سلطه گر و روابط صلح آمیز متقابل با دول غیر محارب می باشد.

>  قوه قضاییه، یازدهم فصل قانون اساسی را تشکیل می دهد. قوه ای که به صورت مستقل، مسئول تحقق بخشیدن به عدالت و پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی است؛ قوه قضاییه می گویند.

>  در فصل دوازدهم قانون اساسی به مباحثی از جمله صدا و سیما و چگونگی اداره آن اشاره کرده است. مواردی همچون ازادی بیان و نشر افکار با رعایت موازین اسلامی و مصالح کشور در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، باید تأمین گردد. مقام رهبری، وظیفه ی نصب و عزل رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را بر عهده دارد و این سازمان توسط شورایی مرکب از نمایندگان رییس جمهور و رئیس قوه قضاییه و مجلس شورای اسلامی( هر کدام دو نفر) نظارت میشود. قانون نیز موظف به تعيين خط مشی و ترتیب اداره سازمان و نظارت بر آن می باشد.

>  شورای عالی امنیت ملی در فصل سیزدهم قانون اساسی مورد پیش بینی قرار گرفته است. شورای عالی امنیت ملی، تشکیل دهنده ی شوراهای فرعی به تناسب وظایف خود میباشد که یکی از این شوراها، شورای دفاع و شورای امنیت کشور نام دارد. رئیس جمهور یا یکی از اعضای شورای عالی، ریاست هر یک از شوراهای فرعی را برعهده دارد که از طرف رییس جمهور تعيين می شود. قانون باید حدود اختیارات و وظایف شوراهای فرعی را تعیین کند؛ سپس تشکیلات آن ها به تصویب شورای عالی می رسد. وقتی که مقام رهبری، مصوبات شورای عالی امنیت ملی را تائید کرد؛ قابل اجراست.

>  نحوه بازنگری در قانون اساسی را فصل چهاردهم قانون اساسی تشکیل می دهد. وقتی که مقام رهبری با مجمع تشخیص مصلحت نظام، مشورت کرد؛ موارد اصلاح یا تتمیم قانون اساسی برطبق حکمی خطاب به رئیس جمهور به شورای بازنگری قانون اساسی پیشنهاد می شود.

تاریخچه قانون اساسی,بازنگری قانون اساسی در ایران,قانون اساسی ایرانقانون اساسی اصلاح شده در سال ۱۳۶۸ به رسمیت شناخته شد

گردآوری: بخش سیاسی سرپوش

  • 13
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
گروه بی تی اس,گروه BTS,بیوگرافی گروه بی تی اس بیوگرافی اعضای گروه بی تی اس (BTS)، گروه موسیقی کره ای

تعداد اعضا: هفت نفر

نام اعضا: شوگا، جین، جی-هوپ، آراِم، جیمین، وی، جونگ‌کوک

خواستگاه: کره جنوبی، سئول

تاریخ تشکیل گروه: ۲۰۱۰

تاریخ آغاز فعالیت: ۲۰۱۳

زمینه فعالیت: کی-پاپ،  پاپ ، هیپ هاپ، آراندبی، ئی‌دی‌ام

ادامه
پارسا پیروزفر,بیوگرافی پارسا پیروزفر,عکس های پارسا پیروزفر بیوگرافی و عکس های پارسا پیروزفر

تاریخ تولد: ۲۲ شهریور ۱۳۵۱

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر ،کارگردان نمایش، نقاش، نمایشنامه نویس و مترجم

تحصیلات: کارشناسی در رشته نقاشی

وضعیت تاهل: مجرد

ادامه
خشایار اعتمادی,زندگینامه خشایار اعتمادی,بیوگرافی خشایار اعتمادی بیوگرافی خشایار اعتمادی خواننده سبک‌ موسیقی پاپ کلاسیک (+ آثار)

نام مستعار : خشایار

تولد : ۱۱ فروردین ۱۳۵۰

ملیت : ایرانی

سبک‌ : موسیقی پاپ کلاسیک

ساز : پیانو، آكاردئون

سال‌های فعالیت : ۱۳۷۴ تا کنون

ادامه
شهره لرستانی,بیوگرافی شهره لرستانی,تغییر جنسیت شهره لرستانی بیوگرافی شهره لرستانی بازیگر سینما و تلویزیون و ماجرای تغییر جنسیت او(+ تصاویر)

نام خانوادگی:صالحی لرستانی

تاریخ تولد:۳۱ خرداد ۱۳۴۵

تحصیلات:فوق لیسانس فیلمنامه نویسی

سالهای فعالیت:از ۱۳۶۴ تاکنون

ملیت:ایرانی

وضعیت تاهل:مجرد

ادامه
عکس های امیرحسین اسفندیار,امیرحسین اسفندیار والیبالیست,امیرحسین اسفندیار در پاریس بیوگرافی امیرحسین اسفندیار؛ بازیکنن حرفه ای والیبال ایران

تاریخ تولد: ۴ بهمن ۱۳۷۷

محل تولد: ایران، آمل

حرفه: بازیکن حرفه ای والیبال

قد: دو متر و ۹ سانتی متر

وزن: ۱۱۰ کیلوگرم

ادامه
ریکاردو ساپینتو,بیوگرافی ریکاردو ساپینتو,تصاویر ریکاردو ساپینتو بیوگرافی ریکاردو ساپینتو، بازیکن سابق و مربی فوتبال (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۰ اکتبر ۱۹۷۲( ۱۸ مهر ۱۳۵۱)

محل تولد:پرتغال

حرفه:بازیکن و مربی فوتبال

وضعیت تاهل:متاهل

قد:۱٫۷۸ متر

ادامه
امین اسماعیل نژاد,بیوگرافی امین اسماعیل نژاد,زندگینامه امین اسماعیل نژاد بیوگرافی امین اسماعیل نژاد، فوق ستاره جدید والیبال آسیا و دنیا (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۲۷ آذر ۱۳۷۵

محل تولد:ملکان تبریز

قد:۲۰٣ سانتیمتر

پیشه:ورزشکار( والیبالیست)

پست:پشت خط زن

ادامه
سها نیاستی,سها نیاستی در فیلم سال دوم دانشکده من,سال دوم دانشکده من بیوگرافی و عکس های سها نیاستی بازیگر نوظهور سینما

تاریخ تولد: ۱۳۷۳

محل تولد: تهران

حرفه: بازیگر 

سال فعالیت: ۱۳۹۷ تا به حال

مدرک تحصیلی: مهندسی معماری از دانشگاه تهران

ادامه
عکس آرامگاه باباافضل کاشانی,بابا افضل الدین کاشانی,زندگی نامه افضل الدین کاشانی زندگی نامه افضل الدین کاشانی؛شاعر، حکیم و فیلسوف بزرگ ایرانی

شهرت: بابا افضل

تاریخ تولد: نیمۀ اول قرن شش

محل تولد: کاشان 

وفات: حدود سال ۶۱۰

محل دفن: کوه ‌های مَرَق از قراء کاشان

ادامه

مجلس

دولت

ویژه سرپوش