به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه فیز در گزارشی آورده است:
درست بعد از شکلگیری ماه، سیارکهای زیادی به آن برخورد و سطحش را پر از گودال و حفره کردند. نزدیک قطبهای ماه، دهها گودال عمیق وجود دارد که کف بعضی از آنها حدود ۴ میلیارد سال است که نور مستقیم خورشید را به خود ندیده است.
این گودالها که به چالههای سرمای ابدی معروفند، دمایی پایینتر از ۱۱۰ درجه کلوین (منفی ۱۶۳ درجه سانتیگراد) دارند؛ به همین دلیل به تلههای سرد تبدیل شدهاند؛ یعنی آب یخبسته درون آنها حتی در خلأ سطح ماه هم تصعید نمیشود و در طول یک میلیارد سال، فقط یک میلیمتر از آن کم میشود. جالب اینجاست که این آب را همان سیارکها میلیاردها سال پیش با خود به ماه آوردهاند.
این گودالها در قطبهای ماه به اندازهای عمیق هستند که دیوارههای بلندشان هیچوقت اجازه نمیدهد نور خورشید به کفشان برسد. به همین دلیل دمای بعضی از آنها به منفی ۲۴۰ درجه سانتیگراد هم میرسد و مولکولهای آب میلیاردها سال است در این سرما یخزده باقی ماندهاند.
چقدر آب در ماه وجود دارد؟
از سال ۲۰۱۳ میلادی تاکنون، چندین مأموریت فضایی مدارگرد ماه نقشههای دقیقی از این مناطق تهیه کردهاند. مأموریتهایی مثل مدارگرد شناسایی ماه ناسا (LRO) و چاندرایان-۱ هند با رادارهای پیشرفته خود موفق شدند نشانههای واضحی از آب یخزده را در این دهانهها شناسایی کنند.
مأموریت اِلکراس (LCROSS) ناسا هم با برخورد یک موشک به یکی از این دهانهها، وجود آب را به طور قطعی تأیید کرد. اکنون تخمین زده میشود حدود ۱ میلیارد تُن آب در قطبهای ماه ذخیره شده باشد.
آب در ماه چه معنایی برای انسان دارد؟
کشف آب در قطبهای ماه، معادلات سفر انسان به این جرم آسمانی را تغییر داده است. پیش از این، همه ملزومات فضانوردان باید با هزینهای سرسامآور از زمین حمل میشد؛ اما اکنون ایده دهکده قمری با ساکنانی تا حدی خودکفا، عملی بهنظر میرسد.
با وجود آب میتوان در ماه، گلخانه برپا کرد و سبزیجات و گیاهانی مثل کاهو، گوجه، تربچه و حتی گندم پرورش داد. همچنین میتوان دوش گرفت و از توالت معمولی استفاده کرد؛ این امکانات در حال حاضر حتی در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) نیز در دسترس نیست.
اما استخراج این آب کار سادهای نیست. دمای فوقالعاده پایین و دسترسی دشوار به کف این گودالها، کار را برای رباتهای حفار سخت میکند. همچنین حمل تجهیزات لازم برای حفاری و تصفیه آب از زمین، خود هزینه سنگینی دارد که هنوز راه حل مقرونبهصرفهای برایش پیدا نشده است.
چه کسانی رویای شهرهای قمری را در سر دارند؟
این چشمانداز وسوسهانگیز باعث شده برخی چهرههای سرشناس رویای شهرهای قمری را در سر بپرورانند؛ برای مثال جِف بِزوس (Jeff Bezos)، بنیانگذار شرکت آمازون، معتقد است باید صنایع سنگین و آلاینده را از زمین به ماه منتقل کرد تا کره زمین پاکیزه بماند. ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت اسپِیسایکس، نیز رویای ساخت شهرهایی در ماه را دارد که خودشان رشد میکنند و توسعه پیدا میکنند.
اما سؤال اصلی اینجاست: آیا این تصورات بلندپروازانه واقعاً دستیافتنی هستند؟ با وجود همه هیجانی که به راه افتاده، هنوز موانع فنی و اقتصادی بزرگی بر سر راه این رویاها وجود دارد.
این مطالعه در مجله مرزهای فناوریهای فضایی / Frontiers in Space Technologies منتشر شده است.
- 17
- 2
