از 'رحمان گلزار' سازنده بزرگ‌ترين شهرک مسکوني ايران نماد 'نه به پول و مقام دولتی' تا حسین عبدالباقی مالک متروپل آبادان

رحمان گلزار شبستري، سازنده بزرگ‌ترين شهرک مسکوني ايران و خاورميانه در سال ۱۳۰۸ متولد شد. در پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در رشته معماري درس خواند. ساخت شهرک اکباتان را از سال ۱۳۴۵ شروع کرد. در رزومه شهرک اکباتان آمده است در مقابل زمين لرزه تا ۹ درجه ريشتر مقاوم است. ساختمان‌هايي با نور کافي براي اولين بار تعبيه شد. راهروهاي اختصاصي، پله‌هاي ويژه فرار و فضاي سبز کافي، عمر مفيد بناهاي اين شهرک ۳۰۰ سال است. البته طرح نهايي شهرک اکباتان بسيار وسيع و پردامنه بوده که در آينده درصدد بود درياچه‌اي مسکوني و مجموعه‌اي فرهنگي بسازد که علاوه بر ساکنان شهرک، مردم تهران نيز بتوانند از آن فضا استفاده کنند. هرچند با پيروزي انقلاب سال ۵۷، کار شهرک ناتمام ماند. البته نخستين واحدهاي شهرک در سال ۱۳۵۶ به کارمندان دولت و پس از انقلاب توسط شرکت عمران و نوسازي به خريداران اوليه و خريداران بعدي واگذار شد.

تخمين زده مي‌شود جمعيت ساکنان شهرک اکباتان نزديک به يکصدهزار نفر باشد هرچند در سرشماري سال ۹۷ حدود ۴۵هزار نفر نوشته‌اند. معماري برجسته شهرک اکباتان اين شهرک را در ميان شهرک‌هاي خاورميانه بعد از ۵۵سال از ساخت اوليه آن مي‌گذرد تا هنوز قابل توجه مي‌دانند. حال ببينيم مرحوم گلزار چگونه شهرک غرب را ساخت. به خاطرات آن مرحوم رجوع مي‌کنيم. در مورد مالکيت زمين‌ها مي‌گويند آن زمين‌ها متعلق به نظام‌السلطنه مافي بود که در پاريس زندگي مي‌کرد. نظام سلطنه پيشکاري در ايران داشت که به کارهايش رسيدگي مي‌کرد و قرار شد اين پيشکار اجازه فروش زمين را به ما از نظام‌السلطنه بگيرد و در ادامه مي‌نويسد: دوستي داشتم به نام مسفروش، يک چک پنج ميليوني به من داد و گفت با تو شريکم و من همين پول را فقط داشتم. وقتي پيش نظام‌السلطنه در پاريس رفتم فقط همين پنج ميليون را داشتم. زماني که طرح خود را براي نظام‌السلطنه بازگو کردم و توضيح دادم. نظام‌السلطنه از جا بلند شد، من را بوسيد و گفت اين زمين براي تو. به پيشکارم مي‌گويم که اين کار را انجام بدهد. چقدر مي‌خواهي پول بدهي؟ گفتم پنج ميليون و او هم قبول کرد و زمين را مي‌خرد. حال مي‌پردازم به حسين عبدالباقي، مالک متروپل آبادان و دهها پروژه ديگر. حسين عبدالباقي تا ريزش برج‌هاي دوقلوي متروپل در کشور کمتر شناخته شده بود. او که متولد دهه ۶۰ است اما در خوزستان خصوصا آبادان بيلبوردهاي تبليغاتي گروه ساختماني عبدالباقي، هلدينگ عبدالباقي بر پيشاني دهها برج و شهرک ساخته شده و نشده چشم آباداني‌ها را آزار مي‌داد. او نشست و برخاست با سياستمداران و شهرداران شهر و استان داشت. کساني که با او نشست و برخاست داشتند و او از توان و امکانات آنان سود مي‌برد.

آنچه اين روزها از نقش او در استان خوزستان مي‌شنويم، نفوذ او و خانواده‌اش در انتخابات اعضاي شوراي شهر، شهرداران و ديگر دست‌اندرکاران اداره استان خوزستان بود که جملگي در عکس گرفتن با او گوي سبقت را از يکديگر مي‌ربودند. مردي که دوست داشت هميشه در صحنه باشد اگر فرصت عکس انداختن با مسئولي را به دست نمي‌آورد، ويدئويي از خودش و پروژه‌هايش ضبط و در فضاي مجازي پخش مي‌کرد. ويدئوي نوروز ۱۴۰۱ و گفته‌هاي او ديدني و شنيدني و حسرت خوردني است. مي‌گويد در سالي که گذشت توانستيم فاز اول مگاپروژه متروپل که مغازه‌هاي بر خيابان و کوچه متروپل بوده را به بهره‌برداري برسانيم و در ادامه از دورنماي کوچه و خيابان‌هاي اطراف متروپل که قرار بود پياده راه شود با گلکاري‌ها، فضاي سبز زيبا، نيمکت و صندلي‌ها و نورپردازي‌هاي خاص که نويدگر شب‌هاي خاطره‌انگيزي براي مردم آبادان باشد. پايان بخش ويدئوي او تصويري رويايي از نماي بالايي بزرگ‌ترين برج خيابان اميريه آبادان بود.

بلندترين برج آبادان با روياپردازي سازنده‌اش در دوم خرداد ۱۴۰۱ فرو ريخت و دهها خانواده را عزادار کرد. فاصله سال ۱۳۴۵ سال آغازين ساخت شهرک اکباتان ساخته شده به همت مهندس رحمان گلزار که تا به امروز باقي مانده و تا سال‌ها باقي خواهد ماند، تا آوار بلندترين برج رويايي آبادان چه اتفاقي افتاد؟ چه بر نسل سازنده ما مرداني مانند رحمان گلزار و حسين عبدالباقي رفت؟ هرچند در سايت هلدينگ عبدالباقي در معرفي شرکتش آمده است که اين هلدينگ از سال ۱۳۳۶ در شهرستان آبادان و در قالب گروه ساختماني مسکن شروع به فعاليت کرده که در پروژه‌هاي مختلفي در حوزه طراحي و احداث ساختمان‌هاي مسکوني، مراکز اداري، تجاري، رفاهي، انبوه‌سازي، مراکز درماني و شهرک سازي فعاليت دارد اما مردم آبادان از اواخر دهه ۷۰ نام اين شرکت را شنيده‌اند و از ۴۵ سال گذشته اين شرکت بي‌خبر بودند. نگاهي به آنچه اين شرکت ساخته به نقل از سايتش بيندازيم. اگر مرحوم گلزار در کلنگ‌زني شهرک اکباتان به اراده خودش و زميني که از مرحوم نظام‌السلطنه خريده بود، متکي بود اما حسين عبدالباقي بنا به آنچه در فضاي مجازي از روابط او باقي مانده...

اين فرد ارتباطات نزديکي با برخي مسئولان استاني داشت. در همه کلنگ‌زني‌هاي افتتاح پروژه مسئولان رده بالاي استان حضور دارند. کلنگ متروپل هم در کنار استاندار وقت خوزستان به زمين زده شد. ظرف اين سال‌ها چه بر سر کارآفرين‌هاي ما و سازندگاني که روزي روزگاري رحمان گلزار شبستري نماينده آنان بود تا اين روزها که آيينه شهرک‌سازان ما حسين عبدالباقي‌هاست، رفته است. واکاوي روند حمايت مسئولان از افرادي مانند عبدالباقي‌ها حکايت پرغصه دو نسل است. نسلي که به خود متکي و دورنماي ۳۰۰ ساله در ساخت و ساز با مقاومت ۹ ريشتري را مي‌ديد تا نسلي که هنوز پروژه‌اش به گفته فرماندار آبادان خاتمه نيافته بود مشغول بهره‌برداري بود. حال که کاسه رسوايي اين دست از سازندگان از بام افتاده و داغ مردمي که عزيزانشان را از دست داده‌اند، تازه است و مسئولان عاليرتبه نظام برخورد با اين نوع ساخت و سازها را از مقامات قضائي خواسته‌اند، بسم‌ا.... پرونده پروژه‌هاي هلدينگ عبدالباقي را پيش روي ملت بگشايند تا ببينيم چه کساني فاصله اين دو نسل را اينگونه رقم زدند.