بازار خودرو این روزها حال آشفتهای دارد و راکدترین دوره عمر خود را طی میکند. در روزهای اخیر بود که قیمت خودرو شوک عظیمی را به مصرفکنندگان و دارندگان اتومبیل وارد و این بازار را بیش از پیش متشنج کرد. این در حالی بود که صاحبنظران به دنبال راهکارهایی برای کنترل بازار و کوتاه کردن دست دلالان بودند.
نوسان در بازار خودرو آنقدر سریع رخ میدهد که حتی برخی از سایتهای آنلاین از اطلاعرسانی قیمتها جا میمانند. در این شرایط وقتی پای دلایل افزایش قیمت در بازار خودرو به میان میآید، نظرهای متفاوتی بیان میشود. محدودیت در عرضه خودرو از سوی شرکتهای خودروساز عمدهترین دلیلی است که از سوی فعالان بازار در ارتباط با افزایش قیمتها عنوان میشود. این در شرایطی است که عدهای دیگر معتقدند قبضه شدن بازار خودرو در دست دلالان دلیل آشفتگیهای بازار است. از سویی دیگر برخی از مسئولان معتقدند که قیمتگذاریهای کاذب در برخی از سایتها مجازی موجب شد، بازار به این نقطه از بیسامانی برسد، در نتیجه با همراهی برخی از نهادها سایتهای اینترنتی در پیامهایی از حذف موقت نمایش قیمت در آگهیهای خودروی خود خبر دادند. در این شرایط مسئولان راهکارهایی را برای برونرفت از مشکلات موجود ارائه داده تا این وضعیت عجیب و غریب بهگونهای سروسامان داده شود.
اخیرا حمید بعیدینژاد، سفیر ایران در انگلیس برای کنترل قیمت و سامان دادن به بازار خودرو پیشنهادی را مطرح کرد و در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «سالهاست بسیاری از کشورها حتی کشورهایی مانند روسیه، چین و هند که خود دارای صنایع داخلی تولید خودرو هم هستند برای رفاه مردم، مدیریت بازار، کاهش قیمت و افزایش استانداردهای محیط زیست، واردات خودروهای دست دوم کمپانیهای مهم اتومبیلسازی را با تعرفه و تضمین کیفیت تسهیل کردهاند. اگر تحریم صنایع خارجی خودرو مانند رنو و پژو و دیگران صورت نگرفته بود امروز شرایط صنعت خودرو در ایران متفاوت بود. اما در شرایط تحریم و محدودیتهای متعدد دیگر، موضوع واردات خودروهای دست دوم باکیفیت که میتواند قیمت خودروهای مناسب را تا حد زیادی کاهش دهد، در ایران نیز شایسته بررسی جدیتری است».
پس از مطرح شدن این پیشنهاد از سوی بعیدینژاد کاربران زیادی به آن واکنش نشان دادند و سیل عظیم نظرات موافق و مخالف روانه شد. عدهای چنین پیشنهادی را داروی درمان بیماری صنعت خودرو میدانستند و در مقابل عدهای دیگر چنین راهحلهایی را موقتی دانسته و معتقدند که باید به دنبال سیاستهای جامعتری بود. امیرحسن کاکایی، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت، اجرای چنین طرحهایی را راهکاری موقتی در بازار میداند و دراینباره به «ابتکار» میگوید: مطرح شدن چنین پیشنهادی جای تعجب دارد، اگر برخی از بازاریها و یا واردکنندگان خودرو چنین پیشنهادی را بیان میکردند بیشتر قابل قبول بود. اگر قرار باشد این مسئله را به دیدگاه یک فرد بازاری ساده نگاه کنیم باید بگویم که واردات خودرو بهطور کلی اگر آزاد شود به ظاهر برای مدت کوتاهی بازار را مدیریت کرده و قیمتها پایین خواهد آمد.
وی در ادامه میافزاید: در آن شرایط عدهای هستند که از وضعیت پیش آمده استقبال خواهند کرد و باید بدانیم که قطعا این افراد، عامه مردم نیستند. نکته دیگری که درخصوص خودروهای دست دوم وجود دارد این است که اینگونه خودروها مسئله و مشکلات بسیاری دارند و اینکه آیا در چنین شرایطی واردات به مصلحت بازار و اقتصاد است، جای سوال دارد. البته باید بگویم که تمام این مسائل در مورد خودروهای سواری صدق میکند و داستان خودروهای سنگین کمی متفاوتتر است.
کاکایی با اشاره به اینکه ما در دنیا به دنبال استقلالطلبی هستیم، میگوید: ما میدانیم که در دنیا تحریم هستیم و با مشکلات متعدد دست و پنجه نرم میکنیم، از طرفی دیگر یک حرف سیاسی میزنیم و استقلالطلبی میکنیم و آمریکا برای اینکه ما را شکست دهد جنگ اقتصادی را به راه میاندازد، این مسئلهای است که نمیتوان منکر آن شد.
این کارشناس صنعت خودرو در ادامه میگوید: با واردات خودروی دست دوم به ظاهر تنش بازار کم میشود و قیمت تا حدودی پایین میآید، اما بعد از آن اتفاقی که رخ میدهد این است که تقاضای ارز بالا میرود، به دنبال آن تنش اجتماعی شکل میگیرد و مشکلات به همین شکل ادامه پیدا میکند. این روش حداقل در میانمدت معنیای جز تایید رفتار آمریکا ندارد.
کاکایی تاثیر واردات خودروی دست دوم را حداکثر تا ۳ ماه میداند و دراینباره میگوید: به نظر میرسد اگر چنین طرحی اجرا شود، از لحاظ اقتصادی رفاه موقتی به وجود خواهد آمد اما باید بدانیم که همین راهکار حداکثر میتواند ۳ ماه مشکلات را کم کند، آرامشی را در بازار به وجود بیاورد و قیمتها به شکلی حبابی پایین بیاید. اما نکتهای که وجود دارد این است که بعد از اجرا کردن این طرح تقاضا ارز بالا میرود و ما نمیتوانیم پاسخگوی این تقاضا باشیم. پس قطعا در این زمان قیمت ارز بالا میرود که نتیجه آن افزایش قیمت کالاهای دیگر خواهد شد. من معتقدم که نه تنها بازار خودرو بلکه بازارهای دیگر هم درگیر مشکلات خواهند شد. همانطور که گفتم این پیشنهاد میتواند یک درمان موقت برای بازار خودرو باشد هرچند که در درازمدت این درمان موقت ضد خودش را بروز خواهد داد.
وی خودروهای دست دوم را فاقد حسابوکتاب میداند و میگوید: وقتی وارد جزئیات اینگونه طرحها شویم مشکلات بیشتری نمایان خواهد شد. خودروهای دست دوم فاقد حسابوکتاب هستند و بعد از وارد شدنشان دردسرهای بیشماری را به دنبال میآورند. در پی این دردسرها عدهای مدعی میشوند که چرا دولت همچین اقدامی را انجام داده است.
کاکایی با اشاره به سودجویی عدهای از شرایط نابسامان اقتصادی میگوید: از سویی دیگر خودرویی که وارد هر مملکتی شود دستکم تا ده سال در آن کشور وابستگی به خودروساز را به وجود میآورد. اگر قرار است که برای اقتصاد کاری کنیم و آن را سروسامان دهیم باید جامع و در راستای سیاستها باشد. ما باید بدانیم که در این شرایط افرادی هستند که از فرصتهای لحظهای به نفع خودشان استفاده میکنند و این روشها در وضعیت فعلی اقتصاد کشور خطرناک است.
- 14
- 8
