به گزارش رکنا، افزایش مداوم قیمت لبنیات در ماه های اخیر بار دیگر به یکی از دغدغه های اصلی خانوارها تبدیل شده است؛ روندی که به گفته فعالان بازار، نه تنها متوقف نشده بلکه با فواصل زمانی کوتاه تر ادامه دارد و اقلام پایه ای این گروه غذایی را نیز دربر گرفته است.
بررسی های میدانی از سطح خرده فروشی ها نشان می دهد قیمت شیر نایلونی ۸۰۰ سی سی که از آن به عنوان یکی از ارزان ترین و کم کیفیت ترین محصولات لبنی بازار یاد می شود، از حدود ۴۱ هزار تومان به نزدیک ۶۱ هزار تومان رسیده است. همچنین ارزان ترین شیر بطری موجود در مغازه ها، بالای صد هزار تومان است و ماست ۴۵۰ گرمی نیز به حدود ۷۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ ارقامی که فشار مضاعفی بر سبد مصرفی خانوارها به ویژه دهک های پایین درآمدی وارد کرده است.
قیمت شیر طی چند روز ۵۰ درصد گران شد
یکی از فروشندگان مواد غذایی در توضیح دلایل این افزایش قیمت می گوید: «این روند تقریبا دائمی شده و هر بار با افزایش نرخ دلار، قیمت ها هم رشد می کند.»
یک مغازه دار در این خصوص گفت: «قیمت شیر طی چند روز ۵۰ درصد گران شده است. این درحالی است که در طول سال نیز این قیمت ها باز هم بالا رفته است و اگر بخواهیم همه افزایش قیمت ها را در طول سال مبنا قرار دهیم، بیش از صد درصد گران شده است."
قیمت شیر یک لیتری بطری پگاه از ۷۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ۱۰۷ هزار و ۹۰۰ تومان، قیمت شیر رامک از ۸۴ هزار و ۹۰۰ تومان به ۱۰۹ هزار و ۹۰۰ تومان و قیمت شیر کاله از ۸۴ هزار و ۹۰۰ تومان به ۱۰۹ هزار و ۹۰۰ تومان رسیده است.
در همین حال، یکی از مصرفکنندگان نیز معتقد است: «وقتی ارزان ترین و کم کیفیت ترین شیر که اغلب اقشار ضعیف جامعه آن را خریداری می کنند، چنین افزایش قیمتی را تجربه می کند، طبیعی است سایر محصولات لبنی نیز گران تر شوند. ادامه این وضعیت باعث می شود همین محصولات حداقلی هم از سفره بسیاری از خانوارها حذف شود.»
رشد قابل توجه تورم لبنیات
بر اساس تازه ترین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه گروه «لبنیات و تخم مرغ» در دی ماه به ۸۷.۲ درصد رسیده است؛ آماری که نشان دهنده افزایش شدید قیمت این گروه کالایی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
افزایش قیمت لبنیات در شرایطی رخ می دهد که بازار برخی اقلام پروتئینی مانند مرغ و تخم مرغ طی ماه های اخیر با کاهش یا ثبات نسبی قیمت همراه بوده است. این موضوع این پرسش را مطرح می کند که چرا در شرایطی که برخی محصولات غذایی آن هم با حذف ارز ترجیحی، روند نزولی یا باثبات را تجربه می کنند، قیمت لبنیات همچنان در مسیر افزایشی قرار دارد.
از سوی دیگر، طبق اعلام انجمن صنایع لبنی، کاهش قدرت خرید مردم موجب افت مصرف و حتی بازگشت برخی محصولات از فروشگاه ها شده است. با این حال، استمرار افزایش قیمت ها این شائبه را تقویت کرده که بازار لبنیات نیز همانند برخی بازارهای دیگر از جمله خودرو، عملا از کنترل نهادهای نظارتی خارج شده و سازوکار مؤثری برای تنظیم قیمت ها وجود ندارد.
نقش کمرنگ نهادهای نظارتی
در شرایط کنونی، برخی فعالان بازار معتقدند وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و همچنین دستگاه های نظارتی از جمله سازمان تعزیرات حکومتی، نقش مؤثری در کنترل قیمت ها ایفا نکرده اند و عملا نظاره گر روند صعودی بازار هستند. نبود نظارت مؤثر و سیاست گذاری شفاف، موجب شده تولیدکنندگان و توزیع کنندگان در بسیاری موارد قیمت ها را متناسب با شرایط بازار و هزینه های تولید افزایش دهند.
ادامه روند افزایشی قیمت لبنیات می تواند پیامدهای گستردها ی برای اقتصاد خانوارها به همراه داشته باشد. کاهش مصرف لبنیات یکی از نخستین نتایج این افزایش قیمت ها است که به ویژه در میان اقشار کم درآمد بیشتر مشاهده می شود. کاهش مصرف این گروه غذایی علاوه بر کوچک تر شدن سفره خانوار، می تواند منجر به تغییر الگوی تغذیه ای جامعه و افزایش وابستگی به مواد غذایی کم ارزش تر شود.
کارشناسان حوزه سلامت هشدار می دهند کاهش مصرف لبنیات می تواند تبعات جدی برای سلامت عمومی داشته باشد. لبنیات یکی از منابع اصلی تأمین کلسیم، پروتئین و ویتامین های ضروری بدن محسوب می شود و حذف یا کاهش مصرف آن می تواند خطر ابتلا به پوکی استخوان، مشکلات رشد در کودکان، ضعف سیستم ایمنی و بیماری های متابولیک را افزایش دهد. این مسئله به ویژه برای کودکان، سالمندان و زنان باردار نگران کننده تر است و در بلندمدت میتواند هزینه های درمانی کشور را افزایش دهد.
کارشناسان معتقدند برای جلوگیری از تشدید بحران در بازار لبنیات، لازم است سیاست های حمایتی و نظارتی با جدیت بیشتری اجرا شود. در غیر این صورت، تداوم روند فعلی نه تنها فشار اقتصادی بیشتری بر خانوارها وارد می کند، بلکه می تواند در آینده نزدیک به بحرانی جدی در حوزه سلامت و امنیت غذایی جامعه منجر شود.
- 15
- 2
