آسانسورها فارغ از ترس و اضطرابی که در گروهی از افراد ایجاد میکنند، زندگی بشر را بسیار سادهتر کردهاند، اما برای طراحان و مهندسان، دستیابی به این موفقیت کافی نبوده و نخواهد بود.
بشر به استفاده از خلاقیت در طراحی و ساخت این سازههای کاربردی ادامه میدهد تا آنها را از اتاقکهای فلزی ساده به سازههایی بینظیر تبدیل کند که خود به جاذبهای برای شهروندان و توریستها تبدیل خواهند شد.
این روند طراحی خلاقانه باعث شده است که امروزه نیز در گوشه و کنار جهان آسانسورهایی استثنایی خلق شوند تا فرایند سفر از پایین به بالای ساختمانهای بلند درون اتاقکهای فلزی خستهکننده را به سفری هیجانانگیز و جذاب تبدیل کنند؛ آسانسوری در میان یک آکواریوم بزرگ، تنها آسانسور دوچرخه جهان و تنها آسانسور قایق جهان از جمله این طراحیهای خلاقانه هستند.
چرخ فالکرک
تنها بالابر قایق چرخان در جهان است که قایقها و کشتیهای کوچک را در میان کانال یونیون و کانال فورت و کلاید در فالکرک اسکاتلند جابهجا میکند. این آسانسور در سال ۲۰۰۲ بنا شده و دارای ۱۰ موتور هیدرولیک است و به کمک این موتورها، هر ۸ دقیقه یک دور چرخش را کامل میکند و در هر دور، ۲ قایق در دو طرف بازوهای چرخ حمل میشوند.
همتچواند
مرتفعترین آسانسور بیرونی یا فضای باز در اروپاست که در سال ۱۹۰۵ در سوئیس ساخته شده است و مسافرانش را تا ارتفاع ۱۱۲۷ متر بیشتر از سطح دریا بالا میبرد.
قطعات این آسانسور ابتدا از چوب و صفحات فلزی ساخته شده بود، اما بهتازگی با استفاده از شیشه و فلز بازسازی شدهاست. سرعت آسانسور نیز نسبت به قبل افزایش یافته و در عرض یک دقیقه مسافران را به ارتفاع ۱۱۲۷ متری از سطح دریا میرساند تا چشماندازی خیرهکننده از رشتهکوههای آلپ را در برابر دیدگان توریستها قرار دهد.
طاق دروازه
سازهای ۱۹۲ متری است که در سال ۱۹۴۷ طراحی و ساخته شده است. درون آن اتاقکهایی تخممرغی با گنجایش ۸ نفر وجود دارد که بهصورت قطاری به یکدیگر متصل هستند و حین حرکت و بهترتیب ۵ درجه تغییر درجه میدهند تا در مسیر منحنی درست حرکت کنند.
در مرتفعترین نقطه این طاقی که در واقع پایهای برای حرکت آسانسور به شمار میرود، پنجرههایی تعبیه شده است تا منظره شهر میسوری از میان آنها دیده شود.
بیلانگ
صد اژدها در استان ژانگجیاجیه چین در کنار صخرهای غولپیکر ساخته شدهاست که بهعنوان مرتفعترین آسانسور بیرونی جهان شناخته میشود. اتاقک شیشهای این آسانسور گنجایش ۵۰ مسافر را دارد و مشابه دیگر نمونهها، چشماندازی زیبا از طبیعت منطقه را در اختیار توریستها قرار میدهد.
موزه BMW
در اشتوتگارت آلمان ازجمله جالبترین و آیندهنگرانهترین طراحیهای آسانسور در جهان به شمار میروند. این سازهها اتاقکهایی کپسولمانند و فلزی متصل به ریلهای عمودی هستند که طبقه همکف را به آخرین طبقه موزه وصل میکنند و حین حرکت، صدای خودروهای مسابقه از آنها پخش میشود.
سانتاخوستا
از طراحی و ساخت این آسانسور ۴۵ متری که ابتدا با بخار کار میکرد و در سال ۱۹۰۷ به برقی تغییر وضعیت داد، ۱۱۹ سال میگذرد. این آسانسور از بالکنی برخوردار است که چشماندازی عالی از شهر را در اختیار توریستها میگذارد. آنچه این سازه را منحصر به فرد کرده، طراحی نئوگوتیک آن است که الگوهای آن در هر طبقه متفاوت میشود.
تورندهایم
نخستین و تنها بالابر دوچرخه در جهان، بالابر تریمپ، در تورندهایم نروژ بنا شده است و هیچ شباهتی به آسانسورهای معمولی ندارد. این سازه که در سال ۱۹۹۳ با هدف تشویق شهروندان برای استفاده از دوچرخه روی تپهای به نام بارباکن بنا شده از یک ریل و چندین تیغه مثلثی تشکیل شده است که دوچرخهسوار، پای راست خود را روی تیغه قرار داده و پای دیگر در رکاب دوچرخه، به بالا کشیده میشود.
هتل رادیسون بلو
آسانسوری است که در مرکز حیات آبی برلین در هتل رادیسون بلو برلین آلمان واقع شده است. این سازه، متشکل از اتاقکی شیشهای در میان آکواریومی به ارتفاع ۲۴ متر است که بیش از ۱۵۰۰ ماهی از ۹۷ گونه متفاوت در آن زندگی میکنند. روزانه چندین غواص ۳ تا ۴ بار به این ماهیها غذارسانی میکنند. آکوادام همچنین بزرگترین مخزن استوانهای از جنس شیشه آکریلیک در جهان است که وزن بیش از ۲۶۰ هزار گالن آب را درون خود تحمل میکند.
طبقه خلاقیت
آسانسورها فارغ از ترس و اضطرابی که در گروهی از افراد ایجاد میکنند، زندگی بشر را بسیار سادهتر کردهاند، اما برای طراحان و مهندسان، دستیابی به این موفقیت کافی نبوده و نخواهد بود.
بشر به استفاده از خلاقیت در طراحی و ساخت این سازههای کاربردی ادامه میدهد تا آنها را از اتاقکهای فلزی ساده به سازههایی بینظیر تبدیل کند که خود به جاذبهای برای شهروندان و توریستها تبدیل خواهند شد.
سمیرا رحیمی
- 19
- 6
