سرفه‌های خشک که تکرار می‌شوند به کرونا مربوطند

مسعود مردانی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درپاسخ یه سوالی مبنی بر اینکه سرفه‌های خشکی که هر ۱۰ الی ۱۵ دقیقه یکبار انجام می‌شوند، مربوط به ویروس کرونا هستند؟ اظهار کرد: پاسخ این سوال را با سوال می‌گویم، "آیا ماه‌ها و سال گذشته که ویروس کرونا وجود نداشت، این سرفه‌های خشک بخاطر سرماخوردگی‌های فصلی، انجام نمی‌شد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی  تاکید کرد: بار‌ها گفته ایم که هر سرماخوردگی، کرونا نیست و این موارد فقط به خاطر نگرانی و حساسیت‌های بیش از حد مردم است.در ادامه با انواع مختلف سرفه، دلایل بروز آنها، چگونگی درمان و این که چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد بیشتر آشنا می‌شویم.

سرفه خشک

سرفه‌های خشک معمولا پیرو بیماری‌های تنفسی، مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا، شکل می‌گیرند. این نوع سرفه‌ها زمانی رخ می‌دهند که مخاط کمی در گلو وجود دارد یا هیچ مخاطی وجود ندارد. فرد ممکن است با احساس خارش در گلوی خود مواجه شده و قادر به متوقف کردن سرفه نباشد.در بیشتر موارد، سرفه خشک بی نیاز از دخالتی خاص بهبود می‌یابد. اما اگر سرفه حالت مزمن به خود گرفته است، دلایل دیگری می‌توانند موجب بروز آن شده باشند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

آسم: از علائم دیگر این بیماری می‌توان به احساس تنگی در سینه، تنگی نفس و خس خس سینه اشاره کرد.

بیماری بازگشت اسید معده به مری (GERD): این شرایط زمانی رخ می‌دهد که اسید معده از مری بالا آمده و به گلو راه می‌یابد که می‌تواند موجب سرفه شود.

سرطان ریه: سرفه مرتبط با سرطان ریه ممکن است با خروج خون و مخاط همراه باشد. به ندرت پیش می‌آید که سرفه نشانه‌ای از سرطان ریه باشد، اما اگر فردی نگران این مساله است باید برای بررسی دقیق شرایط به پزشک مراجعه کند.

درمان

فرد می‌تواند با نوشیدن آب، مصرف یک شربت یا قطره سرفه به تسکین احساس خارش یک سرفه خشک کمک کند.

سرفه مرطوب

سرفه مرطوب زمانی رخ می‌دهد که سرفه با خروج خون یا خلط همراه است. سرفه‌های مرطوب معمولا به واسطه یک عفونت، مانند آنفلوآنزا، سرماخوردگی یا یک عفونت سینه شکل می‌گیرند.فرد مبتلا به یک عفونت سینه ممکن است سرفه همراه با خلط که حاوی مقادیر کم خون قرمز روشن است را تجربه کند. این خون از ریه‌ها سرچشمه می‌گیرد و معمولا مساله نگران کننده‌ای نیست.اگر سرفه با خروج خون تیره و مواد غذایی همراه باشد یا چیزی شبیه پودر قهوه به نظر برسد، فرد باید برای بررسی دقیق شرایط بلافاصله به پزشک مراجعه کند.

برخی سرفه‌های مرطوب می‌توانند مزمن باشند و ممکن است به واسطه موارد زیر شکل بگیرند:

برونشکتازی: شرایطی است که به واسطه جمع شدن مخاط در کیسه‌های کوچک موجود در ریه‌ها که بدن قادر به پاک کردن آن‌ها نیست، شکل می‌گیرد.

سینه پهلو: این شرایط به واسطه یک عفونت باکتریایی شکل می‌گیرد که بافت ریه‌ها را ملتهب می‌سازد.

عفونت مایکوباکتریا غیر سل: این یک بیماری غیر واگیردار است و می‌تواند موجب علائمی مانند خستگی، احساس ناخوشی، و کاهش وزن شود.

بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD): این نوع بیماری ریه با علائمی مانند تنگی نفس و خس خس سینه همراه است.

درمان

تامین آب مورد نیاز بدن می‌تواند به بهبود یک سرفه مرطوب و تسکین علائم سرماخوردگی کمک کند. مصرف دارو‌های بدون نسخه سرفه، مانند قطره‌های سرفه، و دارو‌های مسکن نیز ممکن است به تسکین سرفه کمک کنند.اگر یک عفونت باکتریایی دلیل سرفه مرطوب باشد، فرد نیازمند مصرف آنتی بیوتیک برای درمان این شرایط است.

سیاه سرفه

سیاه سرفه یا پرتوسیس یک عفونت باکتریایی به شدت واگیردار است. نوزادان و افرادی که واکسن نزده اند، ممکن است به این بیماری مبتلا شوند.فرد مبتلا به سیاه سرفه معمولا با علائم خفیف شبه سرماخوردگی یا آنفلوآنزا مواجه است که با سرفه شدید و دردناک همراهی می‌شود. افرادی با سیستم ایمنی ضعیف مانند نوزادان ممکن است در مبارزه با عفونت با دشواری مواجه شوند یا دشواری در تنفس را تجربه کنند.احتمال انتقال بیماری به افراد دیگر طی دو هفته از زمانی که سرفه آغاز می‌شود، بسیار زیاد است. بهترین محافظت در برابر سیاه سرفه انجام واکسیناسیون است.

درمان

مصرف زودهنگام آنتی بیوتیک می‌تواند شدت سیاه سرفه را کاهش دهد، از این رو، فردی که واکسن نزده است باید به محض مواجهه با علائم به پزشک مراجعه کند.

سرفه مزمن

سرفه مزمن سرفه‌ای است که بیشتر از مدت زمان یک بیماری عادی، معمولا ۸ هفته یا بیشتر، ادامه دارد. این سرفه‌ها گاهی اوقات به یک بیماری زمینه‌ای اشاره دارند. فرد باید برای بررسی دقیق شرایط و دریافت درمان مناسب به پزشک مراجعه کند.

از دلایل بالقوه سرفه بلند مدت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

یک عفونت درمان نشده یا یک ویروس تنفسی که بیشتر از حد معمول دوام آورده است

آلرژی‌ها

سیگار کشیدن

قرار گرفتن در معرض محرک‌هایی مانند کپک قارچی یا گرد و غبار در خانه یا محل کار

سینه پهلو یا دیگر بیماری‌های ریوی

سرطان گلو یا دهان

اختلالات بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل

سرفه در کودکان

اگرچه کودکان می‌توانند سرفه‌هایی مشابه با بزرگسالان را تجربه کنند، برخی از آن‌ها سرفه‌ای با صدایی شبیه به صدای فک را تجربه می‌کنند.سرفه‌ای دردناک و شبیه صدای فک معمولا به معنای ابتلای کودک به خروسک (Croup) است. یک ویروس آنفلوآنزا یا سرماخوردگی موجب خروسک می‌شود که بین کودکان کوچکتر از پنج سال شایع است.

در صورتی که کودک با شرایط زیر مواجه است باید کمک پزشکی فوری دریافت کند:

دشواری در تنفس

آبی شدن رنگ پوست

سینه درد شدید

تب بیشتر از ۱۰۴ درجه فارنهایت (۴۰ درجه سلسیوس)

سرفه با صدای خس خس

علائم خروسک معمولا هنگام شب تشدید می‌شوند و از درمان‌های خانگی آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

استفاده از یک دستگاه مرطوب کننده هوا

نوشیدن مایعات گرم فراوان

استراحت فراوان

مصرف دارو‌های بدون نسخه مانند استامینوفن

فردی که مراقبت از کودک را بر عهده دارد نباید به وی آسپرین بدهد، زیرا ممکن است به بروز سندرم ری (Reyes Syndrome) منجر شود. همچنین، کودکان کوچکتر از ۱۴ سال نباید داروی سرفه بدون نسخه مصرف کنند، زیرا می‌تواند برای آن‌ها مضر باشد.خروسک معمولا پنج تا شش روز ادامه دارد، اما سرفه می‌تواند برای حدود دو هفته ادامه داشته باشد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

سرفه‌ها علامتی شایع، به ویژه طی فصل سرماخوردگی، آنفلوآنزا و آلرژی هستند. بیشتر سرفه‌ها جدی نیستند، اما برخی این گونه هستند. در صورت مواجه با شرایط زیر مراجعه به پزشک توصیه شده است:

فردی که سرفه می‌کند نمی‌تواند به درستی تنفس کند.سرفه مزمن که چند هفته ادامه داشته است.

فردی مبتلا به یک بیماری مزمن، مانند بیماری مزمن انسدادی ریه که با استفاده از روش‌های معمول درمان سرفه تسکین نمی‌یابد.فردی که سرفه خونی را تجربه می‌کند.

در صورت مواجه با شرایط زیر دریافت کمک پزشکی فوری لازم است:

سرفه‌ای که طی گذشت چند روز وخیم‌تر شده است.

نوزادی که سرفه می‌کند و نشانه‌های دیسترس تنفسی را نشان می‌دهد.

از نشانه‌های دیسترس تنفسی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تنفس بسیار سخت

خفگی

آبی شدن رنگ پوست

استفاده از عضلات دنده‌ها برای تنفس