پس از انتخابات ارديبهشت سال جاري و پيروزي حسن روحاني و جريان موسوم به اعتدال، جريانهاي سياسي حاضر در سپهر سياسي کشور، سر در گريبان خودانتقادي فرو بردند و به نقد درونگفتماني روي آورند؛ فضايي که کمتر در اين سالها شاهدش بوديم. اصلاحطلبان که سهم برجستهاي در پيروزي دولت دوم حسن روحاني داشتند هم فضاي موجود را براي ترميم نقاط ضعف و تقويت نقاط قوت خود مغتنم دانستند و بيش و کم، خودانتقادي اصلاحطلبانه را کليد زدهاند.
هرچند نقدهاي جناحين سياسي به يکديگر همچنان به قوت خود باقي است اما پرواضح است که توفيق در انتخابات مجلس آتي و پس از آن انتخابات ۱۴۰۰ هر يک از دو جريان اصولگرا و اصلاحطلب را بر آن داشته تا بازگشت به خويشتن خويش را بيش از گذشته مورد توجه قرار دهند؛ ازهمينرو گاهی با ادبياتي صريح و کمسابقه همکيشان سياسي خود را به باد نقد گرفتهاند که در ادامه، بخشي از نقدهاي مطرحشده از سوي فعالان سياسي اصلاحطلب را ميخوانيم.
هيچکدام از جناحين سياسي کشور حذفشدني نيستند
در همين خصوص، چندي پيش، محمدعلي ابطحي در گفتوگو با ايسنا در ارزيابي خود از عملکرد فعلي دو جريان اصلاحطلب و اصولگرا در کشور، گفت: درحالحاضر در شرايطي قرار داريم که بيشتر از هميشه بهويژه در دو دهه اخير اصلاحطلبان و اصولگرايان به اين نتيجه رسيدند که طرف مقابل قابل حذف نيست. وي ادامه داد: بهويژه بعد از سال ۸۸ جريان اصولگرا تلاش کرد تا اصلاحطلبان را از ريشه نابود کند اما انتخاباتهای اخير نشان داد که آنها همچنان پايگاه مردمي خود را دارند. درعينحال اصولگرايان نيز از پشتوانه قوي حاکميتي برخوردار هستند؛ بنابراين امکان حذف آنها وجود ندارد و درست هم نيست که حذف شوند.
اين فعال سياسي اصلاحطلب خاطرنشان کرد: اصولگرايان و اصلاحطلبان در سپهر سياسي کشور باقي هستند و نه بعد از سال ۷۶ امکان حذف اصولگرايان بود و نه بعد از سال ۸۸ اصلاحطلبان حذف شدند. ابطحي تصريح کرد: هر دو جريان به اين نتيجه منطقي رسيدند که چون نميتوان طرف مقابل را حذف کرد بايد به اصول مشترکي رسيد و ميبينيم که جريانهاي افراطي هر دو طيف، ادبيات خشونتآميز خود را کنار گذاشتهاند؛ البته هنوز بهويژه بعد از انتخابات تندروهاي اصولگرايي نپذيرفتند که بايد آرام باشند و افراطي ماندهاند اما هر دو جناح تلاش ميکنند بپذيرند که يک طيف پشتوانه مردمي و ديگري از قدرت برخوردار است. اين عضو مجمع روحانيون مبارز تأکيد کرد: در اين بين، جرياناتي مثل جريان اعتدالي از جبهه اصلاحطلبان و دولت بهار از طيف اصولگرايان بهوجود آمد اما در نهايت جريانهاي اصلي همان اصلاحات و اصولگرايي است.
نقد دروني جريان اصلاحات آغاز شده است
حسين کاشفي، يکي ديگر از فعالان سياسي اصلاحطلب در گفتوگو با ايسنا درباره عملکرد اصلاحطلبان در سالهاي اخير و نقشآفريني در انتخابات چند دوره گذشته اظهار کرد: اصلاحطلبان با انسجام و وحدتي که داشتند در انتخابات سال ۹۲، ۹۴ و ۹۶ دستاوردهاي خوبي بهدست آوردند اما بايد دائما عملکرد اين جريان براي بهترشدن مورد نقد قرار بگيرد. وي با تأکيد بر اينکه در فعاليت سياسي بايد اخلاقمداري و پايبندي به تصميمات جمعي مدنظر باشد، گفت: در انتخابات اخير شوراها در جريان اصلاحات، عهدشکنيهايي انجام شد ولي در آن حد نبود که بر کل فعاليتهاي اين جريان اثر منفي بگذارد.
در تهران ليستهاي ديگري مطرح شد اما ليست اصلي اصلاحطلبان مورد اقبال مردم قرار گرفت و خود مردم تشخيص دادند کدام ليست مورد اجماع اصلاحطلبان است. بههرحال اشکالاتي بهوجود آمد اما بايد با نقد سازنده بهدنبال رفع آن اشکالات باشيم. اکنون نقد دروني عملکرد جريان اصلاحات در انتخابات اخير و مذاکره و رايزني با کساني که به هر دليل، اخلاق تشکيلاتي را رعايت نکرده و راه ديگري رفتهاند، آغاز شده است. کاشفي اظهار کرد: ما بايد در فعاليت همواره صداقت و اخلاق را سرلوحه کار خود قرار دهيم و بدانيم اگر صادق نبوده و اخلاق نداشته باشيم موفق نميشويم. جريان اصلاحات نبايد فريب جايگاههايي که در نهادهاي حاکميتي و در اين چندساله بهدست آورده بخورد و بايد دائما بهدنبال نقد عملکرد خود براي بهترشدن باشد.
اين فعال سياسي اصلاحطلب همچنين در پاسخ به اين پرسش که چه اتفاقي افتاده که جريان اصلاحات به اعتدال در چند سال گذشته نزديک شده است، اظهار کرد: به اعتقاد من اصلاحطلبي و اعتدالگرايي از يکديگر جدايي ندارند. اصلاحطلبي گفتماني است که در آن اعتدال، منطق، قانونمداري و اخلاقگرايي وجود دارد. اعتدال در درون گفتمان اصلاحات است و اين بحث مطرح نيست که اعتدال و اصلاحات به هم نزديک شدهاند، اين دو از يکديگر جدا نيستند.
وي تأکيد کرد: پيشازاين گفته ميشد که ما اصلا به حزب در کشور نياز نداريم اما درحالحاضر همه بر لزوم کار و خرد جمعي و کارشناسي و استفاده از احزاب تأکيد دارند. چه اصلاحطلب و چه اصولگرا به اين سطح از رشد فکري رسيدهاند که بايد با کار جمعي بهدنبال دستيابي به اهداف خود بود. اين فعال سياسي اصلاحطلب تصريح کرد: جريان اصلاحات با نقد عملکرد گذشته خود، روشهاي جديد متناسب با شرايط امروز کشور را در پيش گرفته و در قالب يک جبهه سياسي فعاليت ميکند که شورايعالي سياستگذاري، نماد اين فعاليت جبههاي است؛ البته جريان اصلاحات همواره به نقد دروني خود نياز دارد.
حزب فراگير؛ آرمان مطلوب اصلاحطلبان
همچنين عبدالله ناصري در گفتوگو با ايسنا در ارزيابي از عملکرد جريان اصلاحطلبي در چند سال اخير با بيان اينکه عملکرد شوراي سياستگذاري را در مجموع موفق ميدانم، اظهار کرد: عملکرد اين شورا موجب موفقيت کامل اصلاحطلبان در انتخابات شوراها و مجلس شد. وي در ادامه افزود: شوراي سياستگذاري، نهادي نوپاست که براي انتخابات ۹۴ با تقاضاي احزاب و شخصيتهاي اصلاحطلب از رهبر جريان اصلاحات شکل گرفت. بههرحال شوراي سياستگذاري همانند هر تشکيلاتي داراي نقاط قوت و ضعف است که بايد نقاط قوت تقويت شده و نقاط ضعف آسيبشناسي شود که البته اين آسيبشناسي آغاز شده است. برخي انتقاداتي که به شوراي سياستگذاري مطرح ميشود مبالغهآميز است اما برخي انتقادها بر روش تنظيم ليستهاي انتخاباتي وارد است که البته خروجي اين ليستها در انتخابات مجلس و شوراها موفقيت صددرصدي بوده است.
اين فعال سياسي اصلاحطلب همچنين با اشاره به اينکه نقاط ضعفي که توسط اعضاي شوراي سياستگذاري مطرح ميشود بايد بررسي شود، خاطرنشان کرد: جريان اصلاحات و اصولگرايان معتدل که از جريان عمومي خود منشعب شدهاند و از سال ۹۲ در کنار جريان اصلاحات، موجب شکلگرفتن دولت تدبير و اميد شدهاند، براساس شرايط کشور در مطالبات خود بازنگري کردهاند. هر دو جريان واقعبين شدهاند و يک ائتلاف فراگير را براساس واقعيات کشور ايجاد کردند.
ناصري درباره ضعفهاي جريان اصلاحات نيز تصريح کرد: من نقاط ضعف را همان نقاط ضعف تاريخي ميدانم که اصلاحطلبان نتوانستند بهسمت آرمان مطلوب خود که تشکيل حزب فراگير است، حرکت کنند. اميدوارم هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا به اين جهت حرکت کنند و دو حزب فراگير در کشور تشکيل شود. وي ادامه داد: تکثر احزاب، واقعيتي است که در درون جريان اصلاحات وجود دارد. اين احزاب متناسب با دامنه فعاليت و تأثيرگذاري خود مطالبات خود را در زماني که جبهههاي فراگير شکل ميگيرد، مطرح ميکنند.
- 15
- 5
