یکشنبه ۰۳ مرداد ۱۴۰۰
کد مقاله: ۹۵۰۹۰۰۰۰۵

شرائط نیابت در حج چیست؟

نیابت در حج
اگر فردی استطاعت مالی دارد اما استطاعت بدنی ندارد بنا بر احتیاط واجب باید نایب بگیرد

هر مکلف عاقل و بالغ پس از اینکه برای رفتن به حج، مستطیع شد، حج بر او مستقر می شود. یعنی باید مقدمات سفر حج را فراهم نماید. مثلا اگر رفتن به حج با ثبت نام امکان پذیر است باید در اولین فرصت ثبت نام نماید.  

سوال: شرائط نیابت در حج چیست و آیا فردی که خود به حج نرفته، می تواند نایب قرار گیرد؟

مراجع عظام تقلید برای شخصی که نایب در اعمال حج واجب یا عمره‌ی مستحبی می‌شود، امورى را شرط کرده‌اند:

۱ـ بلوغ؛[۱] (بنابر احتیاط واجب‌)

۲ـ عقل؛

۳ـ ایمان؛ (یعنى اعتقاد به امامت دوازده امام داشته باشد).[۲]

۴ـ فردی ثقه و قابل اعتماد باشد؛ به طوری‌که از انجام عمل توسط او اطمینان حاصل شود.[۳] اما بعد از عمل، اطمینان به صحت عمل او لازم نیست.

۵ـ آشنایى نایب با اعمال و احکام حج؛ هرچند با فراگیرى در حال عمل و با راهنمایی شخصی دیگر باشد.

۶ـ در آن سال حج واجب دیگری [چه از طرف خود و یا شخصی دیگر] بر گردن نایب نباشد.

۷ـ نایب در ترک بعضی از افعال حج معذور[۴] نباشد؛ ولى عذرهایى که در خود حج پیش مى‌آید مانعى ندارد.[۵] مثل اینکه نایب، زنی باشد که قبل از احرام، خون حیض ببیند و این امر موجب تغییراتی در اعمال او شود.[۶] (بیشتر بخوانید:آشنایی با احکام حیض)

توجه به این نکته نیز ضروری است که اگر نایب، خود به حج نرفته باشد، این موضوع مانع از صحت نیابت او نبوده و هر فردی که دارای شرایط فوق باشد می‌تواند نایب در حج واجب یا عمره مفرده شود.

سئوال: اگر زنی مهریه‌اش را از شوهر خود وصول نماید آیا حج بر او واجب می‌شود؟ البته ناگفته نماند كه شوهر استطاعت بر پرداخت مهریه را دارد.

 جواب: بلی در این صورت زن مستطیع است. (مناسک با حاشیه ۸ مرجع، ص۴۱، م۴۷)

سئوال: رجوع به كفایت در مسأله حج به چه معنا است؟

 جواب: یعنی پس از برگشتن از حج بتواند زندگی خود را به طور معمول اداره كند و دچار قرض و مشكل مالی نشود. (مناسک محشی ۹ مرجع، ص۳۷، م۴۰)

سئوال: اگر شخصی از نظر مالی استطاعت دارد، ولی مجبور به ثبت نام می‌باشد و شاید مدتی در نوبت بماند اگر قبل از اینكه نوبتش برسد پولش را در راه دیگری خرج كند باز مستطیع می‌باشد؟

 جواب: اگر قبل از استقرار حج بر او، پول را در مصارف شرعی خرج كند و از استطاعت خارج شود حج بر او واجب نیست. (با توجه به مسئله۲۳ مناسک محشی)

سئوال: اگر شخصی برای ادای حج ثبت نام كند و قبل از رسیدن نوبت او از دنیا برود آیا واجب است به نیابت او حج بجا آورده شود؟

 جواب: اگر قبلاً حج بر او مستقر نشده است انجام حج نیابتی برای او واجب نیست. (استفتائات امام خمینی(ره)، ج۱، ص۴۳۴، س۱)

سئوال: اگر كسی مستطیع شود و به مكه نرود و بعد در اثر فقر هم نتواند حج خود را ادا كند چه حكمی متوجه اوست؟

 جواب: اگر كسی مستطیع شود و مكه نرود و فقیر شود، باید اگر چه به زحمت باشد بعداً حج كند. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ج۲، م۲۰۴۶)

سوال: اگر کسی حج واجب بر ذمه اش باشد و الان که نوبت رفتنش رسیده مریض است و سکته کرده آیا می شود این حج واجب را تبدیل به عمره کرد و چند نفر بروند یا نه؟ آیا باید فرزند بزرگتر برود به حج واجب تا حجه الاسلام ساقط شود؟

هر مکلف عاقل و بالغ پس از اینکه برای رفتن به حج، مستطیع (اعم از  استطاعت مالی (خرج سفر را داشته باشد) و بدنی (توانایی جسمی داشته باشد) و طریقی (راه باز باشد) شد، حج بر او مستقر می شود. یعنی باید مقدمات سفر حج را فراهم نماید. (محمودى، محمد رضا، مناسک حج (محشّٰى)، ص۱۶) مثلا اگر رفتن به حج با ثبت نام امکان پذیر است باید در اولین فرصت ثبت نام نماید.  

اما سوال فوق از دفاتر مراجع عظام تقلید استفتاء شد که پاسخ ایشان به این شرح می باشد:

 دفتر حضرت آیة الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):

اگر قبلاً حج بر او مستقر بوده، چنانچه نمی‌تواند حج را خودش انجام دهد و امید خوب شدن هم نداشته باشد، باید نائب بگیرد تا براى او حج انجام دهند ولى اگر قبلاً حج بر او مستقر نشده در فرض مرقوم حج بر او واجب نیست و اختیار مال با خود اوست.

 دفتر حضرت آیة الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

نیابت در حج واجب از طرف انسان زنده صحیح نیست مگر در صورتی که شخص از جهت پیری یا بیماری به حج نرود و از توانایی و خوب شدن وی تا آخر عمرش مایوس باشد.  

 دفتر حضرت آیة الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

اگر استطاعت مالی دارد اما استطاعت بدنی ندارد بنا بر احتیاط واجب باید نایب بگیرد تا از طرف او حج انجام دهد و لازم نیست نایب پسر بزرگ باشد.  

  دفتر حضرت آیة الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):    

چنانچه از نظر بدنى مستطیع نباشد و از حصول استطاعت تا آخر عمر مأیوس باشد، باید نایب بگیرد.  

==================================

پی نوشتها:

(۱) حضرات آیات خویی، تبریزی، مکارم شیرازی و سیستانی: (در حج یا عمره‌ی واجب، اما در مستحبی، عمل غیر بالغی که ممیز باشد با اذن ولىّ صحیح است)؛ آیة‌اللّٰه بهجت ره: (اگر بچه ممیّز باشد، خالى از رجحان نیست که نیابت وى صحیح باشد.)

(۲) آیةاللّٰه خامنه‌اى دام ظله: (بنابر احتیاط واجب، نیابت غیر مومن کفایت نمى‌کند.)

(۳) آیات عظام تبریزى و خویى: (و اگر نایب ثقه باشد خبر دادن او کافى است)؛ آیة اللّٰه سیستانى دام ظله: (اگر خبر داد که از طرف او انجام داده و از خبرش وثوق و اطمینان حاصل نشد، در این صورت اکتفا به خبر دادن او اشکال دارد)

(۴) «معذور» کسى است که نتواند اعمال اختیارى حج را انجام دهد، ولى انجام قربانی توسط خود فرد، حتى در حال اختیار هم لزومی ندارد.

(۵) امام خمینى ره: (در این فرض نیز نیابت صحیح نیست)؛ آیة اللّٰه خامنه‌اى دام ظله: (در صورتى که عذر منجرّ به نقص در اعمال شود نیابت صحیح نیست)

(۶) محمودى، محمد رضا، مناسک حج (محشّٰى)، ص ۷۲ - ۸۰ ؛ شاهرودى، سید مرتضى موسوى، جامع الفتاوى (مناسک حج)، ص ۴۵

tebyan.net
  • 18
  • 3
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
مطالب پیشنهادی,وبگردی
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
جواد عزتی,بیوگرافی جواد عزتی,عکس جواد عزتی بیوگرافی جواد عزتی بازیگر سینما و تلویزیون (+ تصاویر همسرش)

تاریخ تولد: ۲۰ دی ۱۳۶۰

تحصیلات:فارغ التحصیل تئاتر از هنرستان سوره

زمینه فعالیت:بازیگر

همسر:مه لقا باقری

ملیت:ایرانی

ادامه
دارا خسروشاهی کیست,بیوگرافی دارا خسروشاهی,عکس دارا خسرو شاهی بیوگرافی دارا خسروشاهی مدیر عامل اجرایی اوبر (+ تصاویر)

زاده:۷ خرداد ۱۳۴۸

زادگاه:تهران

ملیت:ایرانی

پیشه:بیزینس ایرانی آمریکایی و مدیر عامل اجرایی اوبر و  مدیر عامل اجرایی سابق اکسپیدیا 

وضعیت تاهل:متاهل

ادامه
 ناصر خسرو,بیوگرافی ناصر خسرو,ناصر خسرو قبادیانی زندگینامه ناصر خسرو یکی از شاعران و فیلسوفان خراسان

زمینه فعالیت:شاعر، فیلسوف، حکیم، جهانگرد و مبلغ ۹ذیقعده ۳۹۴ قمری مذهب اسماعیلی

تولد:۹ ذیقعده ۳۹۴ قمری

وفات:۴۶۷ شمسی

محل زندگی:شهر قبادیان و شهر بدخشان در افغانستان

زمان حکومت:غزنویان و سلجوقیان

ادامه
 مهرداد جم,بیوگرافی مهرداد جم,عکس های مهرداد جم بیوگرافی مهراد جم از کودکی تا به شهرت رسیدنش (+ تصاویر)

متولد:۱۳۷۶/۰۵/۱۴ آبادان

ملیت:ایرانی

حرفه:خواننده، ترانه سرا، آهنگساز 

سال های فعالیت: ۱۳۹۷ تا کنون

بیوگرافی مهراد جم

محسن سعیدی کیا متولد ۱۴ مرداد سال ۱۳۷۶ در شهر آبادان است که نام هنری او مهراد جم میباشد.

ادامه
سرنا ویلیامز,بیوگرافی سرنا ویلیامز,سرنا ویلیامز تنیسور بیوگرافی سرنا ویلیامز تنیسور مشهور آمریکایی (+ تصاویر)

زاده:۲۶ سپتامبر ۱۹۸۱ ‏

زادگاه:سگینو، میشیگان،  ایالات متحده آمریکا

ملیت:آمریکایی

پیشه:تنیسور  آمریکایی

قد:۱٫۷۵ متر

ادامه
گرشا رضایی,بیوگرافی گرشا رضایی,عکس های گرشا رضایی بیوگرافی گرشا رضایی (خواننده) بهمراه تصاویرش

متولد:۲۲ اردیبهشت ۱۳۶۳

زمینه فعالیت: موسیقی پاپ

پیشه:خواننده، آهنگساز و نوازنده

سالهای فعالیت:۱۳۹۱ تاکنون

ساز تخصصی: گیتار الکترونیک

قد:۱۹۰ سانتیمتر

ادامه
گلاره عباسی,عکس جدید گلاره عباسی,تصاویر جدید گلاره عباسی بیوگرافی گلاره عباسی بازیگر سینمای ایران (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد: ۲۹ تیر ماه ۱۳۶۲

محل تولد: تهران

تحصیلات: فارغ التحصیل رشته تئاتر 

همسر: ادیب راد

ملیت:ایرانی

ادامه
سیما تیرانداز,بیوگرافی سیما تیرانداز,سیما تیرانداز و همسرش بیوگرافی سیما تیرانداز بازیگر سینما و تلویزیون (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۹ شهریور ۱۳۴۹

محل تولد:تهران

تحصیلات:کارشناسی در رشته ادبیات نمایشی از دانشگاه آزاد و کارشناسی ارشد کارگردانی و بازیگری از دانشکدهٔ سینما و تئاتر

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

سالهای فعالیت:۱۳۶۶ تاکنون

ملیت:ایرانی

ادامه
ویشکا آسایش,بیوگرافی ویشکا آسایش,زندگینامه ویشکا آسایش زندگینامه ویشکا آسایش بازیگر و طراح صحنه و لباس در سینما (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد:۱۳۵۱/۸/۱۶

محل تولد:تهران

قد: ۱.۷۶ m

تحصیلات:فارغ التحصیل طراحی صحنه از انگلستان

همسر:رضا قبادی

فرزند: گیو

ادامه
ویژه سرپوش