به گزارش زومیت، رصدخانه نیل گرلز سوئیفت ناسا چهارشنبه ۴ نوامبر ۲۰۲۶ پس از نزدیک به ۲۲ سال حضور در مدار به جو زمین بازگشت. نیروی فضایی آمریکا زمان ورود را ۷:۳۹ صبح به وقت استاندارد شرق آمریکا اعلام کرد که برابر با ۱۶:۰۹ به وقت ایران است. طبق اعلام ناسا، فضاپیما بر فراز شمال سوماترا در اندونزی، در حدود عرض جغرافیایی ۳٫۴ درجه شمالی و طول ۹۸٫۶ درجه شرقی وارد جو شد.
ناسا پیش‌بینی کرده بود بخش عمده ساختار فضاپیما در مسیر عبور از جو بسوزد و احتمال باقی ماندن برخی اجزا وجود داشت. برآورد نقل‌شده در گزارش، خطر سقوط بقایای احتمالی در محدوده مسکونی را یک به ۲۱۰۰ اعلام کرده بود. تا زمان انتشار گزارشی از خسارت یا مصدومیت منتشر نشده بود.
رصدخانه‌ای برای واکنش سریع به فوران‌ها
سوئیفت حدود ۱۴۵۰ کیلوگرم وزن داشت و در نوامبر ۲۰۰۴ برای مأموریت اصلی دوساله به فضا پرتاب شد. هدف نخست شناسایی فوران‌های پرتو گاما بود، انفجارهای پرانرژی که در نقاط دوردست کیهان رخ می‌دهند. سه تلسکوپ رصدخانه به اخترشناسان اجازه می‌داد رویدادها را در نور مرئی، پرتو فرابنفش و پرتو ایکس بررسی کنند. سوئیفت می‌توانست در چند دقیقه جهت خود را عوض کند و هدف تازه‌ای را زیر نظر بگیرد. به همین دلیل پیگیری رویدادهای گذرا مانند انفجار ابرنواخترها به‌سرعت ممکن بود.
در بیش از دو دهه، دامنه استفاده از رصدخانه به مطالعه ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌ها و پدیده‌های کیهانی دیگر رسید. برآورد نقل‌شده از ناسا می‌گوید داده‌های سوئیفت به انتشار حدود هفت هزار مقاله پژوهشی کمک کرده‌اند. حجم داده‌هایی که رصدخانه به جا گذاشته به پژوهشگران اجازه می‌دهد مطالعه این مشاهدات را در سال‌های آینده ادامه دهند.
افت ارتفاع مدار و طرح نجات
مقاومت لایه‌های جو سرعت حرکت فضاپیما را به‌تدریج کاهش داد و مدار آن پایین آمد. افزایش فعالیت خورشیدی با تشدید مقاومت جو به افت سریع‌تر ارتفاع کمک کرد. ناسا در اوایل ۲۰۲۶ طرحی برای بالا بردن مدار و تمدید عمر عملیاتی رصدخانه بررسی کرد. قرار بود فضاپیمای رباتیک شرکت کاتالیست اسپیس تکنولوژیز در اوت ۲۰۲۶ به سوئیفت نزدیک شود و ارتفاع مدار آن را بالا ببرد. تلاش برای نجات پس از پرتاب به نتیجه نرسید و سوئیفت در مسیر ورود دوباره به جو باقی ماند.
ناسا در ۲۰ اکتبر، برابر با ۲۸ مهر، فعالیت علمی رصدخانه را رسماً پایان داد، زیرا افت ارتفاع انجام مشاهده را بسیار دشوار کرده بود. تجربه سوئیفت برای ناسا و جامعه اخترشناسی نشان داد مأموریتی که با عمر برنامه‌ریزی‌شده کوتاه آغاز شده بود، چگونه می‌تواند در بیش از دو دهه دامنه شناخت پژوهشگران از کیهان را تغییر دهد.
ویژگی مهم سوئیفت این بود که یک فوران کوتاه را می‌دید و می‌توانست جهت رصدخانه را به‌سرعت تغییر دهد تا چند ابزار همان رویداد را بررسی کنند. ناسا همچنین به ارسال هشدار برای رصدخانه‌های دیگر اشاره کرده است. این هشدارها پیگیری هماهنگ رویدادهایی را ممکن می‌کردند که فرصت مشاهده آن‌ها کوتاه بود. داده‌های باقی‌مانده فقط مربوط به فوران‌ها نیستند و مشاهداتی از اجرام فعال کیهانی و پدیده‌های دیگر نیز در مجموعه این مأموریت ثبت شده است.
- 12
- 2
