پنجشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۱
کد مقاله: ۱۴۰۱۰۷۰۰۱۵

نظریه آشوب به زبانی ساده

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,ویژگی های عمده تئوری آشوبنظریه آشوب
با پیشرفت علم و نگاه ایجاد دیدگاهی جدید نسبت به وقایع علمی؛ انقلابی عظیم در مورد علوم طبیعی ایجاد شده است، یکی از نظریه هایی که مورد بررسی قرار گرفته مربوط به تئوری آشوب است، بدین صورت که می گوید درون بی نظمی ها الگویی از نظم وجود دارد و به طور شگفت انگیزی زیباست.

نظریه آشوب چیست؟

نظریه آشوب در حقیقت شاخه ای از ریاضیات محسوب می شود که به بررسی سامانه های پویای آشوبناک تمرکز دارد. حالت بی نظم و ترتیب این سامانه ها که ظاهری تصادفی دارند، در حقیق از الگو و قوانین قطعی اما پنهانی تبعیت می کنند که به شدت نسبت به شرایط اولیه حساس هستند. 

نظریه آشوب را می توان شاخه ای بین رشته هم درنظر گرفت که بیان می کند؛ در یک سامانه پیچیده با وجود تصادفی بودن ظاهری، الگوها، درون پیوستگی ها، حلقه‌های بازخوردی، تکرار، خودهمانندی، فراکتال‌ها سازماندهی وجود دارد.

اصل زیربنایی نظریه آشوب اثر پروانه ای است که این پدیده را توصیف کرده و توضیح می دهد که چگونه تغییرات کوچک در یک سامانه قطعی و غیرخطی می تواند منجر به اختلافات بزرگی در یکی از حالات بعدی شود، این عبارت در حقیقت به معنی وابستگی حساس بر روی شرایط آغازین است. استفاده این رفتار پروانه را نشان می دهد که در تگزاس بال می زند اما در چین طوفان ایجاد می کند.

با وجود تغییرات کوچک در شرایط اولیه؛ مانند تغییرات بعد از خطاهای اندازه گیری از گرد کردن اعداد در محاسبات می تواند منجر به واگرایی گسترده خروجی‌های چنین سامانه‌هایی شود، به طوری که پیش بینی طولانی مدت رفتار را در حالت کلی غیرممکن می کند. 

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,اهمیت نظریه آشوبنظریه آشوب درباره چیست

با وجود قطعی بودن سامانه ها امکان وقوع چنین اتفاقی وجود دارد. قطعی بودن به معنای تبعیت کردن رفتار آینده اشان از سیر تکاملی منحصر بفردی می باشد و کاملا از طریق شرایط اولیه تعیین شده اند، از هیچ نوع عنصر تصادفی هم در تعیین آنها استفاده نمی شود، به عبارتی می توان گفت طبیعت قطعی که در این سامانه ها وجود دارد منجر به پیش بینی ناپذیری آنها نشده است، به اینگونه رفتارها آشوب قطعی یا صرفا آشوب گفته می شود. 

این نظریه توسط ادوارد لورنتس به صورت خلاصه اینگونه خلاصه شده است:

آشوب: هنگامی که حال، آینده را تعیین می‌کند، اما حالِ تقریبی نتواند به‌طور تقریبی آینده را تعیین کند.

در بسیاری از سامانه های طبیعی مانند؛ جریان سیال، بی‌نظمی‌های تپش قلب، آب و هوا و اقلیم می توان رفتار آشوبناک را مشاهده کرد، همچنین این پدیده به صورت طبیعی در برخی از سامانه ها با مولفه های مصنوعی مانند؛ بازار سهام و ترافیک جاده‌ها هم دیده می شود. 

رفتار آشوبناک را می توان با استفاده از تحلیل مدل ریاضیاتی، با کمک فنون تحلیلی چون نمودارهای بازگشتی و نگاشت‌های پوانکاره مطالعه کرد. در شاخه های متنوعی از قبیل؛ هواشناسی، انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی،علوم محیطی، علوم رایانه، مهندسی، اقتصاد، بوم‌شناسی، مدیریت بحران همه‌گیری جهانی،و فلسفه می توان از نظریه آشوب استفاده کرد. 

ویژگی های عمده تئوری آشوب:

به طورکلی می توان تئوری آشوب را پارادایمی جدید معرفی کرد که کاربردهای زیادی در علوم مختلف داشته است. در ادامه علاوه بر توصیف ۴ ویژگی عمده تئوری آشوب به بازتاب آنها در مدیریت بیان می کنیم:

اثر پروانه ای و تاثیر آن در مدیریت:

اثر پروانه توجه عقلایی و کامل از رفتارها و تصمیم های مدیران کارآفرین و خلّاق و موفق را توضیح می دهد که توانسته اند با انجام یک حرکت مناسب و صرف انرژی کم؛ تحولات شگرفی برای سازمان خود ایجاد کنند. وجود یک اندیشه خلاق مانند بال زدن پروانه فعالیت می کند به طوری که اگر در مسیری درست باشد می تواند آنچنان کارساز و موثر باشد که طوفان و تحول ایجاد کند. 

از طرفی مدیرانی هم هستند که با در اختیار داشتن سرمایه های بیکران و اختیارات گسترده درون سازمان همچنان ناکارآمد و بیهوده عمل می کنند، به طوری که از آنها تاثیرات جزئی نصیب سازمان و جامعه خواهد شد. 

بر اساس همین موارد اصلی ترین شعار نظریه آشوب شکل گرفت که می گوید: " پروانه ای در آفریقا بال می زند و گردبادی در آمریکای جنوبی شکل می گیرد.".

بر اساس این خصوصیت یک تغییر کوچک در شرایط اولیه می تواند تغییرات بنیادی و اساسی در کار ایجاد کند، برای مثال سازمانی که می تواند از یک نقطه کلیدی مانند تمایل و مشارکت مردم استفاده کند و آنها را برای مشارکت در فعالیت های خود فرابخواند می تواند با استفاده از این اهرم حرکات بزرگی را انجام دهد. 

براساس ویژگی پروانه ای تئوری آشوب مدیران موفق کسانی هستند که نمادهای تولید را به خوبی می شناسند و می توانند مانند ذره ای که از آن انرژی حاصل می شود استفاده به موقع و به جا داشته باشند. 

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,ویژگی اثر پروانه ای نظریه آشوبویژگی اثر پروانه ای نظریه آشوب

خاصیت سازگاری پویا و تاثیر آن در مدیریت:

سیستم های بی نظم در ارتباط با محیط خود مثل موجودات زنده فعالیت می کنند، در حقیقت نوعی تطابق و سازگاری پویا بین این موجودات و محیط پیرامونشان ایجاد می شود. این خصوصیت در ارتباط با مسائل سازمان و مدیریت، کارساز و روشن گر و توجه به آن مهم است.

این سامانه ها توسط والد راپ سامانه های پیچیدة سازگار نام گرفته اند و این خصوصیت در ارتباط با این سامانه ها می باشند، به طوری که در طبیعت بسیار موفق هستند و می توانند از طریق سازگاری پویا بقای خود را در طول زمان حفظ می کنند.

در سازماندهی سازمان های امروزی که محیط پرآشوبی دارند، با نگرش بی نظمی، باید ارتباط اجزا با یکدیگر به گونه باشد که هر جزء بتواند ضمن انجام وظیفه خود به طور مستقل با اجزای دیگر هم ارتباطی سازنده و پویا داشته باشد. 

آرمان و رسالت های هر جزء باید یک نگرش مشابه با سایر اجزا داشته باشد درست مانند آنچه در میان نورون های مغزی اتفاق می افتد. برای رفتارهای عملیاتی هم هر کدام از اجزای این مجموعه باید به سمت هدف های متفاوتی حرکت کنند و با همدیگر تفاوت داشته باشند.

محیط امروز درحال تغییر است و سامانه های بی نظم در ارتباط با محیط خود مانند موجودات زنده عمل می کنند، زمانی که سامانه به تعادل سازگار نزدیک می شود، برای حفاظت از پویایی خود به تغییرات اساسی نیاز خواهد داشت. این تغییرات به جای اینکه با محیط سازگاری پیدا کرده و تطبیق یابند، سازگاری پویا را ایجاد می کنند که در نتیجه می تواند منجر به دگرگونی روابط پایدار بین افراد، الگوهای رفتاری، الگوهای کار، نگرش‌ها و طرز تلقی‌ها و فرهنگ‌هاست.

بعضی از دانشمندان مانند مورگان عقیده دارند که آشفتگی، سازگاری‌ و انطباق را تخریب می کند، مورگان معتقد است خاصیت خودنظمی در یک سازمان تابع چهار اصل می باشد، اول؛ سامانه باید توان احساس و درک محیط و جذب اطلاعات از محیط را داشته باشد. 

دوم، سامانه باید قادر به برقراری ارتباط بین این اطلاعات و عملیات باشد.

سوم آگاهی از انحرافات وجود داشته باشد.

چهارم توانایی اجرای عملیات اصلاحی را داشته باشد.

در صورتی که سازگاری با محیط های پرآشوب ایجاد شود نیاز به سازمان‌های منعطف و تخصص‌های انعطاف پذیر وجود دارد، این موضوع به عنوان یک اصل اساسی در سازمان‌های امروزی محسوب می شود. در خصوص سازماندهی سازمان ها ارتباط اجزاء با یکدیگر باید به گونه ای باشد که بتوانند علاوه بر انجام وظایف خود ارتباطی هم افزا و پوینده را داشته باشند. به علاوه از جهت آرمانی دارای نگرشی مشابه با سایر اجزا باشند.

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,خاصیت سازگار پویا در نظریه آشوبخاصیت سازگار پویا در نظریه آشوب

خاصیت خودمانایی و تاثیر آن در مدیریت:

در تئوری آشوب و معادلات آن شباهتی میان اجزاء و کل مشاهده می شود، به این صورت که هر جزئی از یک الگو مانند کل می باشد، به این خصوصیت ویژگی خودمانایی یا هولوگرافیک گفته می شود. از این ویژگی برای سازماندهی های جدید می توان استفاده های بسیاری کرد، به طوری که سازمان هایی را طراحی کرد که هرواحد آنها به طور خودکفا می توانند وظایف سازمانی خود را انجام دهند.

از جمله تدابیری که در سازمانی با خاصیت هولوگرافیک به وجود می آید می توان به تعیین وظایف مضاعف و چند گانه برای واحدهای سازمانی، پرهیز از تخصص گرایی واحدها برای عملکرد  مستقل در شرایط خاص، ایجاد انعطاف پذیری در سازمان و واحدهای آن به طوری که عملکردها از انعطاف کافی برخوردار باشند، اشاره کرد. 

سازمانی که می تواند به صورت پویا با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کند، می تواند در شرایط حساس هم به حیات خود ادامه دهد. این ویژگی خواهد بود نوعی وحدت میان رفتار اعضای سازمان ایجاد کند، به طوری که همه اعضا یک سو و یک جهت و هدف واحد برای خود درنظر بگیرند. 

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,خاصیت خودمانایی در نظریه آشوبخاصیت خودمانایی در نظریه آشوب

خاصیت جاذبه‌های غریب و تاثیر آن در مدیریت:

جاذبه های عجیبی در همه جا وجود دارند، همه آنچه در نگاه اول بی نظم و پرآشوب به نظر می رسد در دراز مدت می تواند الگویی منظم از خود نشان دهد. پدیده های مختلف با پرآشوب نشان دادن رفتار صرفا معنی بی نظمی غایی نخواهند داشت، پر آشوب بودن به معنی تصادفی بودن نیست، بلکه نظمی درون بی نظمی و قاعده در بی قاعدگی دیده می شود. 

هنر یک مدیر در این است که نظم را از داخل بی نظمی ها بیرون بکشد تا اهداف سازمان را محقق کند. 

نظریه آشوب,نظریه آشوب چیست,خاصیت جاذبه های غریب در نظریه آشوبخاصیت جاذبه های غریب در نظریه آشوب

اهمیت نظریه آشوب:

دو دلیل برای جذب دانشمندان و مهندسان به سمت نظریه آشوب وجود دارد که شامل موارد زیر می باشد:

برای دسته‌بندی و درک رفتار پیچیده‌؛ ابزارهای نظری و تجربی را ارائه می دهد به طوری که سایر نظریه‌ها در آن‌ها کارایی ندارند.

این آشوب در نوسان‌سازهای مکانیکی، مدارهای الکتریکی، واکنش‌های شیمیایی، سیستم‌های اپتیکی، سلول‌های عصبی، لیزرها قابلیت کاربرد دارد.

ویژگی‌های جهانی کمی و کیفی باورنکردنی با استفاده از رفتارهای آشوبی نمایش داده می شوند، این ویژگی جهانی مستقل از جزئیات سیستم می باشند، جهانی بودن به این معنی می باشد که آنچه را از مطالعه رفتار آشوبی یک نوسان‌ساز مکانیکی در می‌یابیم، می‌توانیم سریعاً برای درک رفتار آشوبی سایر سیستم‌ها به کار ببریم.

گردآوری: بخش علمی سرپوش

  • 11
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
الناز ملک,بیوگرافی الناز ملک,زندگینامه الناز ملک پور بیوگرافی الناز ملک، بازیگر سریال سقوط (+ تصاویر)

متولد:۱۹ آذر ۱۳۷۴ تهران

زمینه فعالیت:سینما، تئاتر و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک تحصیلی:دانش آموخته موسسه آزاد بازیگری

سالهای فعالیت:۱۴۰۱ تاکنون

قد:۱۷۴ سانتیمتر

ادامه
روبرتو تورس,بیوگرافی روبروتو تورس,روبرتو تورس بازیکن فولاد خوزستان بیوگرافی روبروتو تورس، بازیکن فوتبال اسپانیایی (+ تصاویر)

زاده:۱۶ اسفند ۱۳۶۷

زادگاه:پامپلونا

ملیت:اسپانیایی

پست:هافبک هجومی

پیشه:بازیکن فوتبال

ادامه
سپیده معافی,بیوگرافی سپیده معافی,عکس سپیده معافی بیوگرافی سپیده معافی بازیگر ایرانی- آمریکایی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۸ سپتامبر ۱۹۸۵

محل تولد:رگنسبورگ، بایرن، آلمان غربی

ملیت:ایرانی- آمریکایی

شهروندی:ایالات متحده آمریکا

حرفه:بازیگر سینما و تلویزیون

ادامه
محمد دلاوری,بیوگرافی محمد دلاوری,عکس های محمد دلاوری بیوگرافی محمد دلاوری + تصاویر و حواشی زندگی اش

تاریخ تولد: ۱۳۵۲

محل تولد: تهران

حرفه: روزنامه‌نگار، خبرنگار، مجری، نویسنده و مستندساز

تحصیلات: فوق لیسانس علوم سیاسی

شناخته شده برای: خبرنگاری واحد مرکزی خبر صدا و سیمای ایران

ادامه
سلطان محمود غزنوی,زندگینامه سلطان محمود غزنوی,بیوگرافی سلطان محمود غزنوی سلطان محمود غزنوی پادشاه قدرتمند غزنوی

تاریخ تولد: دهم محرم ۳۶۱ هجری قمری

محل تولد: شهر غزنی در منطقه زابلستان

پدر: سبکتگین

همسر: کوثر جهان

فرزندان: جلال داوود محمد ،سلطان مسعود غزنوی، عبدالرشید غزنوی، سلیمان ،شجاع

دین و مذهب: اسلام، سنی

ادامه
ذوالقرنین,زندگینامه ذوالقرنین,ذوالقرنین چه کسی است ذوالقرنین در حقیقت چه کسی بوده است؟

معنای اسم: صاحب دو شاخ

تکرار نام در قرآن: در سوره کهف

بیوگرافی ذوالقرنین:

ذوالقرنین یکی از شخصیت های قرآن و کتاب های مقدس می باشد که صاحب قدرت می شود تا دیواری را بین نوع بشر و قوم یاجوج و ماجوج ایجاد کند. این قوم تجسمی از آشوب بوده اند و رهاسازی آنها از پشت دیوار نشانه ای برای پایان دنیا خواهد بود. این قوم توسط خداوند در یک شب از روزهای قیامت نابود خواهند شد. این داستان از طریق رمانس اسکندر که نسخه ای افسانه ای از پیشه و زندگی اسکندر است در قرآن وارد شده است. 

براساس داستان قرآنی ذوالقرنین دارای سه لشکرکشی مهم بوده است که ابتدا به غرب، سپس به شرق و در نهایت به یک تنگه کوهستانی بوده است. وی انسانی یکتاپرست و البته مهربان بوده است که در راه عدالت به بیراهه کشیده نمی شده، به همین دلیل لطف خداوند مشمول حالش می شود. وی یار نیکوکاران و دشمن ستمگران محسوب می شده و به مال و ثروت دنیا علاقه نداشته، همچنین به سبب ایمانی که به خداوند و روز قیامت داشته خداوند او را مامور ساخت سدی می کند که از جنس آجر و سنگ از آهن و مس است و هدف از ساختن آن کمک به گروهی مستضعف در مقابل ظلم و ستم قوم یاجوج و ماجوج بوده‌ است. 

ادامه
ساتوشی ناکاموتو,بیوگرافی ساتوشی ناکاموتو هویت ناشناس ساتوشی ناکاموتو؛ خالق اصلی بیت کویین کیست؟

تاریخ تولد: اطلاعی در دست نیست

محل تولد: اطلاعی در دست نیست

حرفه: خالق بیت کوین

تاریخ شروع فعالیت: از دسامبر ۲۰۱۰

ساتوشی ناکاموتو,خالق اصلی بیت کویینبیوگرافی ساتوشی ناکاموتو

ادامه
آلفرد نوبل,زندگینامه آلفرد نوبل,آلفرد برنهادر نوبل زندگینامه آلفرد برنهادر نوبل؛ مخترع دینامیت و پایه گذار جایزه نوبل

تاریخ تولد: ۲۱ اکتبر ۱۸۳۳

محل تولد: استکهلم، سوئد

حرفه: شیمی ‌شناس، مهندس، مخترع، بازرگان و نیکو کار

شناخته شده برای: اختراع دینامیت، بنیانگذار جایزه نوبل

دین: بی دین، خداناباور

درگذشت: ۱۰ دسامبر ۱۸۹۶

ادامه
علی فتح الله زاده,بیوگرافی علی فتح الله زاده,عکس های علی فتح الله زاده علی فتح الله زاده؛ محبوب ترین مدیر باشگاه استقلال

تاریخ تولد: ۱۹ دی ۱۳۳۷

محل تولد: خوی، ایران

حرفه: مدیرعامل باشگاه فوتبال استقلال تهران

شروع فعالیت: ۲۳ مهر ۱۴۰۱

تحصیلات: دکتری اقتصاد از آکادمی ملی علوم آذربایجان

ادامه
ویژه سرپوش
X