رأی به شفافیت

 پخش زنده مناظره‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ تصویب شد، کمیسیون تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری با اکثریت آرا پخش زنده مناظره‌ها را تائید کرد، انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ با تائید ۶ کاندیدا به مرحله تبلیغات وارد شده استریال پخش ضبط‌ شده مناظره کاندیداهای ریاست‌جمهوری در روزهای اخیر سروصدای بسیاری به ‌پا کرد و اکثریت مردم مخالف این طرح بودند. تا اینکه پس از کش‌وقوس فراوان توسط کمیسیون تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری تائید شد. همین امر ما را بر آن داشت که با برخی از صاحب‌نظران درخصوص اهمیت این مسئله به گفت‌وگو بنشینیم.

این روزنامه در گفت گو با داریوش قنبری؛ فعال سیاسی، اضافه کرد: پخش مناظره‌ها به‌ شکل ضبط‌ شده معنا ندارد؛ بلکه مناظره‌ها باید به‌صورت زنده پخش شود؛ چراکه برنامه‌های غیرزنده، شائبه ایجاد می‌کند. شاید مردم بگویند بخشی از مناظره‌ها حذف شده یا کاندیداها می‌توانند چنین ادعاهایی را مطرح کنند؛ البته باید درنظر داشت که پخش زنده آن جذابیت و حساسیت بیشتری را به‌دنبال دارد و مخاطب را با خود همراه می‌سازد. در این حالت است که قدرت انتخاب مردم افزایش پیدا می‌کند. بدون تردید رأی آگاهانه مردم مبتنی بر ایجاد زمینه‌هایی جهت شناخت کاندیداها و نظراتشان خواهد بود، به همین خاطر اگر مناظره‌ها بصورت ضبط ‌شده پخش می‌شد تبعات سوء زیادی را به‌همراه داشت و اعتماد ملی تحت ‌تأثیر چنین فضایی قرار می‌ گرفت.

در ادامه این گفت و گو به نقل از وی آمده است: به‌هرحال جذابیت پخش مناظره‌های انتخابات ریاست‌جمهوری به همین زنده ‌بودن آن است و این‌ که کاندیداها در چنین فضایی دیدگاه خود را ارائه دهند، پخش زنده و مستقیم مناظره‌ها در مشارکت سیاسی مردم مؤثراست و پخش غیرمستقیم مناظره‌های انتخاباتی موجب کاهش مشارکت سیاسی و گامی نسنجیده در راستای منافع ملی و تحکیم امنیت ملی محسوب می‌شود که خوشبختانه با تصمیمی که شورای نظارت بر تبلیغات اتخاذ کرد شاهد افزایش مشارکت مردمی خواهیم بود. می‌توان گفت که تبعات و آثار سوء‌ مناظره غیرمستقیم بسیار بیشتر از پخش مستقیم مناظره‌ها است و نکته آن در همین انگیزه اجتماعی و بالابردن شور انتخاباتی است؛ البته کاندیداها باید در مناظره‌های انتخاباتی چارچوب‌های حقوقی، اصول اخلاقی و ارزش‌ها را در بحث‌هایشان مدنظر قراردهند و به‌ گونه‌ای عمل نکنند که برای کسب قدرت و تاثیرگذاشتن بر مخاطب بخواهند وعده‌های تحقق ‌یافتنی و دور از دسترس ارائه دهند و مشکلاتی را برای کشور ایجاد کنند.

ادامه این مطلب به نقل از این فعال سیاسی حاکیست: متأسفانه در گذشته برخی کاندیداها برای جذب آراء، پرداخت یارانه را مطرح کردند، درحالی‌ که پرداخت یارانه ارزش پول ملی را به ‌شدت کاهش داد و چالش‌های عدیده‌ای را در اقتصاد کشور پدید آورد، در شرایط کنونی این احتمال وجود دارد که برخی کاندیداها بخواهند روی چنین مسائلی مانور دهند، اما این افراد بدانند که مصالح و منافع ملی نباید قربانی رسیدن آنان به اریکه قدرت شود، چراکه تجربه نیز نشان داد که این راه درست و صحیحی نیست. هریک از نامزدها باید به شیوه درستی دیدگاه‌ها و برنامه‌های خود را برای مدیریت کشور ارائه دهند و از طرح مسائل واهی خودداری کنند و از تخریب یکدیگر بپرهیزند و اخلاق را سرلوحه عمل خود قراردهند.

این روزنامه در ادامه به نقل از مصطفی درایتی، تحلیلگر سیاسی نوشت: پخش مستقیم مناظره‌ها موجب می‌شود مردم احساس صحنه‌سازی نکنند. به‌عبارتی مردم واقعیت رخ‌داده را مستقیماً مشاهده کنند و با آن روبرو شوند. زمانی که مناظره‌ها به‌صورت غیرزنده پخش شود آن را ساختگی می‌دانند و اعتمادشان تحت تاثیر قرارمی‌گیرد، زیرا مهم‌ترین اصل در مناظره‌ها و تقابل نامزدها این است که مردم احساس کنند با امور واقعی مواجه‌اند، نه اینکه در پشت‌ صحنه واقعیت‌های دیگری جریان دارد. اگر چنین باشد در این صورت اعتماد مردم سلب خواهد شد و بر تحرک انتخاباتی اثرگذار خواهد بود؛ چراکه مناظره‌ها توجه بسیاری از اقشار را به خود جلب و شور انتخاباتی ایجاد می‌کند.

در ادامه این گفت و گو اضافه شده است: اگر قرار است مناظره‌ای پخش شود بهتر است زنده و مستقیم باشد، زیرا برنامه غیرزنده ممکن است شبهات زیادی پدید آورد و به‌ طبع شائبه‌های ایجاد شده اثربخشی مناظره‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ درنتیجه تحت هر شرایطی برای افزایش شور اجتماعی مناظره‌ها باید به‌صورت مستقیم و زنده پخش شود و عدم پخش آن یک حرکت غیرمدبرانه بوده و بر اعتماد ملی اثرگذار است. اگر خواهان اعتماد مردم هستیم باید مناظره‌ها به‌صورت زنده پخش شود و آن‌ها مستقیماً در جریان اتفاقات رخ‌داده در طول مناظره قرار گیرند؛ چراکه در برنامه ضبط‌شده هرنوع احتمالی را می‌دهند و در سال‌های اخیر صداوسیما نشان داد که اصل بی‌طرفی در برابر کاندیداها را رعایت نمی‌کند و این مسئله می‌تواند در پخش غیرزنده برنامه‌ها، نگرانی‌های گوناگونی را از بابت حذف‌کردن بخشی از سخنان کاندیداها یا سانسور بخشی از حرف‌های آنان ایجاد کند.

این روزنامه در گفت و گو با حمیدرضا ترقی تحلیلگر سیاسی نوشت: کاندیداهای ریاست‌جمهوری باید برمبنای چارچوب قانونمند، نظام‌مند و با رعایت اخلاق سیاسی و معیارهای شرعی با یکدیگر مناظره کنند؛ به‌گونه‌ای که از تهمت‌زدن و تخریب‌کردن بپرهیزند و تنها بر اساس منطق عقلانی دیدگاه‌های خود را ارائه دهند و مصالح ملی کشور را مدنظر قراردهند و مباحثی دون از شأن ملی و اخلاقی ایراد نکرده و اسرار کشور را افشا نکنند و به‌دنبال اقتدار نظام باشند. به‌طبع در چنین شرایطی مناظره‌ها نقش بسیار مؤثری بر افزایش مشارکت سیاسی مردم خواهد داشت و به انتخاب فرد اصلح کمک خواهد کرد. با توجه به اینکه نامزدهای تائیدصلاحیت‌شده اشخاصی نیستند که بخواهند خارج از چارچوب اخلاق دینی و ملی سخن بگویند و تلاش آنان در راستای رعایت معیارها و اصول مناظره‌های زنده قرار دارد قطعاً پخش زنده مناظره‌ها می‌تواند در افزایش اعتماد ملی، مشارکت سیاسی و انتخاب صحیح‌تر اثربخش باشد.

در ادامه این مطلب به نقل از وی می خوانیم: اصولاً مناظره در اسلام جدال احسن است؛ یعنی تضارب افکار و تبادل‌نظر درباره یک یا چند موضوع خاص که طرفین دیدگاه‌های خود را مطرح و اثبات کرده و با استدلال دیدگاه طرف مقابل را رد می‌کنند. در دوره قبل برخی اشخاص با حفظ موازین اخلاقی و احترام استدلال خود را ارائه دادند که حقیقتاً این مناظره می‌تواند الگویی برای بسیاری از نخبگان سیاسی کشور باشد که بیاموزند چگونه با رعایت اخلاق اسلامی و اصول علمی به‌ نقد یکدیگر بپردازند. این الگو همان مباحثه‌ای است که طلاب در مباحث مذهبی انجام می‌دهند و به‌رغم اینکه در مباحثه ممکن است دادوفریاد کنند، اما نهایتاً این مناظره موجب کدورت، بدبینی، اختلاف و دشمنی با یکدیگر نمی‌شود؛ بلکه به نتیجه مثبتی در جهت ارتقای آگاهی ملت می‌انجامد که برای رشد سیاسی جامعه مفید خواهد بود.

در ادامه این مطلب در گفت و گو با عبدالله ناصری تحلیلگر حوزه سیاسی می خوانیم: پخش زنده مناظره‌های انتخاباتی را می‌توان تا حدودی به پخش مستقیم مسابقات جام جهانی تشبیه کرد. وقتی پدیده مهمی به‌صورت زنده از تلویزیون پخش می‌شود مخاطب بیشتری به تماشای آن برنامه جذب می‌شود و این امر، یک واقعیت است؛ چون مخاطب اطمینان می‌یابد که آن برنامه مستقیم است و بدون هیچ دخل و تصرف و سانسوری در اختیار آنان قرار می‌گیرد و به عبارت اخلاقی‌تر و معنادارتر آن‌ها احساس می‌کنند شعورشان موردتوجه قرارگرفته است؛ بنابراین انتخابات را جدی‌تر درنظر می‌گیرند و مناظره‌ها را پیگیری می‌کنند و حضور باشکوه‌تری درصحنه خواهند داشت.

ادامه این مطلب حاکیست: پخش مستقیم مناظره‌های انتخاباتی هیچ مشکلی ندارد، چون اگر دارای ایراد بود، در دوره‌های گذشته از پخش آن جلوگیری می‌کردند. این تصمیم عاقلانه‌ای بود که ستاد نظارت بر تبلیغات انتخابات اتخاذ کرد؛ زیرا ۶ نفری که ازنظر شورای نگهبان شایستگی ریاست ‌جمهوری دارند قراراست باهم در مناظره‌های تلویزیونی بحث کنند و سرنوشت کشور به آنان سپرده شود، بنابراین اگر ندانند الفبای اخلاق و منافع و مصالح ملی کجاست باید خطری جدی را احساس کرد. 

این روزنامه در گفت و گو با محمدتقی فاضل میبدی دیگر تحلیلگر سیاسی افزود: در مناظره‌های زنده هیچ سانسوری صورت نمی‌گیرد. ممکن است برخی پخش مستقیم مناظره‌ها را به صلاح کشور ندانند؛ اما درمجموع منافع و مزایای آن بیش از آثار سوء آن است. در مناظره‌های مستقیم هویت، جوهر و باور افراد بیشتر شناخته می‌شود؛ زیرا در این مناظره‌ها شفافیت بیشتری حاکم است؛ درحالی ‌که ممکن است در برنامه غیرمستقیم برخی حرکات کاندیداها برای افراد رأی‌دهنده روشن نشود و آنان نتوانند فرد اصلح را گزینش کنند و این امر انتخاب آن‌ها را تحت‌تاثیر قراردهد.

در پایان این مطلب به نقل از وی می خوانیم: البته در مناظره‌های زنده باید کاندیداها توجه کنند که برای رسیدن به قدرت، انصاف، عدالت و اخلاق را نادیده نگیرند، بنابراین کاندیداها باید در مناظره‌های انتخاباتی خود بدون هیچ‌گونه تخریب و هجمه‌ پراکنی اصول اخلاقی و عقلانی را رعایت و رویکرد خود را در مسائل اقتصادی، فرهنگی و سیاسی برای جامعه تعریف کنند و اینکه چه طرحی برای سیاست خارجی و داخلی و اقتصاد و آزادی‌های مدنی در دستور کار خود دارند.