افزايش قيمت‌ خودروها قابل توجيه نيست

خودرو در كشور ما به عنوان يك كالاي اساسي در ميان خانوارها محسوب مي‌شود؛در حالي‌كه در بسياري از كشورهاي پيشرفته به اين شكل نيست و يك كالاي لوكس به شمار مي‌رود. در كشورهاي پيشرفته، حمل و نقل عمومي به طور معمول بيشتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد و افراد به خريد خودرو به عنوان يك وسيله حياتي در زندگي خود نمي‌نگرند. در حالي‌كه در ميان مردم ما، داشتن خودروي شخصي به نوعي يك امتياز محسوب مي‌شود و همين امر باعث شده كه افراد از يك سني به بعد سوداي خريد خودرو را در سر بپرورانند. البته ناگفته نماند كه به دليل افزايش قيمت‌ها در بازار خودرو در طول سال‌هاي گذشته به نوعي خودرو نيز تبديل به كالايي سرمايه‌اي در كشور ما شده است زيرا در حال حاضر شرايط به گونه‌اي است كه بعد از چند سال با وجود استهلاك خودرو اما مي ‌توان آن را به قيمتي گران‌تر از قيمت خريداري شده‌، فروخت و به اين ترتيب ضرري نيز از فروش آن متوجه شخص نخواهد شد.

بازار خودرو در سال‌هاي گذشته در كشور، بازاري پر از التهاب و نوسان بوده است؛به ‌گونه‌اي‌كه در سال‌هاي پاياني دهه ۸۰ به يك باره با افزايش قيمت شديد در ميان خودروها روبه‌رو شديم و همين امر باعث شد خودرو پرايد تبديل به يك خودروي ۲۰ميليوني بشود! در حالي‌كه امكانات و كيفيت اين خودرو به هيچ عنوان با قيمتي كه براي آن تعيين شده بود، هماهنگي نداشت.

به هر حال اين افزايش قيمت‌ها در بازار خودرو در طول سال‌هاي اخير باعث شده كه خريد خودرو با وجود شرايطي كه خودروسازي‌ها براي تسهيل خريد ايجاد مي‌كنند، براي اقشار فرودست جامعه همچنان سخت باشد. اين روزها كه نوسانات نرخ ارز و بحران ارزي تاثير خود را بر تمام بازارها اعمال كرده، بازار خودرو نيز از اين افزايش قيمت‌ها بي‌نصيب نبوده است. افزايش قيمتي كه با بهانه‌‌هايي غيرقابل توجيه از سوي خودروسازان روبه‌رو است.

كاهش عرضه، افزايش قيمت

در همين راستا در روزهاي گذشته خبري مبني بر افزايش يك تا چهارميليون توماني قيمت‌ها در بازار خودرو منتشر شد و از طرفي خودروهاي گروه خودروسازي سايپا نيز با افزايش ۴ تا ۱۰ ميليون توماني مواجه شده‌اند. بر طبق اين خبر کاهش عرضه خودرو در بازار باعث شده تا انواع خودروهای داخلی نسبت به هفته گذشته شاهد افزایش یک تا چهار میلیون و ۵۰۰ هزارتومانی قیمت‌ها باشند، البته روند افزایش قیمت‌ها ساعتی بوده و قیمت‌های صبح و ظهر با يكديگر متفاوت بود. بررسی بازار خودرو در روزهاي ابتدايي هفته جاري نشان می‌دهد قیمت پژو ۲۰۷ اتوماتیک با افزایش چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی نسبت به هفته گذشته با قیمت ۶۳ میلیون تومان به فروش می‌رسد.

دنا نیز با افزایش یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی با قیمت ۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، پژو ۲۰۶ تیپ ۲ با افزایش ۸۰۰ هزار تومانی با قیمت ۳۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و پژو ۲۰۶ تیپ ۵ با افزایش ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی با قیمت ۴۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود. همچنین ساندرو استپ‌وی اتوماتیک نيز با افزایش سه میلیون تومانی با قیمت ۷۱میلیون تومان، پژو ۲۰۶صندوق دار با افزایش دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی با قیمت ۴۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، پژو ۴۰۵ اس ال ایکس با افزایش يك میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی با قیمت ۳۵ میلیون تومان و تندر پلاس با افزایش یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی با قیمت ۶۰ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان مورد معامله قرار مي‌ گیرد.

افزايش ۱۰ ميليون توماني

از سوي ديگر گروه خودروسازی سایپا نيزمحصولات خود را تا حدود ۱۰ میلیون تومان، گران کرده و براساس بخشنامه‌ای که این شرکت روز گذشته به نمایندگی‌های فروش خود ابلاغ کرده است قیمت محصولات این شرکت به طور میانگین حدود چهار میلیون تومان و تا حدود ۱۰میلیون تومان افزایش یافته است. حال سوالي پيش مي‌آيد كه در شرايط فعلي و با وجود مشكلات اقتصادي موجود در كشور كه به بهانه نوسانات ارزي روز‌به روز بر قيمت انواع كالاها افزوده مي‌شود و با وجود اينكه هيچ تغييري در كيفيت خودروها ايجاد نشده، آيا بازار كشش چنين افزايش قيمتي در حوزه خودرو را دارد يا خير؟

افزايش قيمت‌ها قابل توجيه نيست!

در اين خصوص روح ا... طالبي، عضو هيات علمي دانشكده خودرو دانشگاه علم و صنعت به «قانون» مي‌گويد: به نظر مي‌رسد كه علت اصلي افزايش قيمت‌ها در بازار خودرو نوسانات نرخ ارز بوده و مشكلاتي كه در بازار ارز به وجود آمد، باعث شد به نوعي تمام قسمت‌هاي بازار از جمله بازار خودرو را دستخوش تغييرات قرار دهد. اما نكته‌اي كه وجود دارد، اين است كه به هر ترتيب با توجه به اينكه دولت سالانه بحث تورم راكنترل مي‌كند و از طرفي بحث افزايش حقوق كارمندي نيز در دولت مطرح مي‌شود و از سوي ديگر مشتري اين شركت‌ها مشتريان داخلي هستند كه اغلب از قشر متوسط و پايين جامعه هستند، به نظر مي‌رسد با وجود افزايش قيمت‌ها مقداري قدرت خريد مردم براي خريد خودرو كم‌ مي‌شود زيرا افزايش سالانه حقوق‌ها با توجه به افزايش اين قيمت‌ها چندان قابل توجيه نيست.

در واقع تنها اتفاقي كه افتاده، اين بوده كه نوسانات بازار ارز باعث شده همه خودروسازان از اين فرصت استفاده كرده و به قيمت‌هاي‌شان اضافه كنند و در قيمت برخي مواد اوليه افزايشي اعمال شده يا ممكن است حدس و گمان‌هايي مبني بر افزايش قيمت مواد اوليه زده شود و براي اينكه حاشيه سودشان پايين نيايد، اين افزايش قيمت‌ها اعمال مي‌شود و فشار ناشي از آن بيشتر بر قشر متوسط و حتي پايين‌دست جامعه اعمال مي‌شود.

بازار كشش افزايش قيمت ندارد

كاظم محمدي نيكخواه، كارشناس خودرو نيز درباره افزايش قيمت‌ها در بازار خودرو به «قانون» مي‌گويد: در واقع در سال جديد خودروهايي كه ارزبري داشته‌اند، گران شده و چند درصدي تغيير قيمت داشته اند. اصل بر اين است كه تفاوت سالانه قيمت بيمه بر قيمت خودروها اعمال شود كه آن‌هم چيزي حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان خواهد بود.

افزايش قيمت‌ها در خودروسازي سايپا چيزي حدود ۱۰ درصد است اما محصولات ايران خودرو افزايش قيمت نداشته است. البته با اوضاع موجود، بازار به هيچ وجه كشش افزايش قيمت خودروها را ندارد و به نظر مي‌رسد كه امسال به لحاظ اقتصادي سال خوبي نباشد و نقدينگي نيز در دست مردم نيست اما با وجود شرايط نابسامان اقتصادي مشاهده مي‌كنيم كه نه‌تنها در بازار خودرو بلكه در بيشتر بازارها محصولاتي كه ارزبري داشته يابه فروش نمي‌رسند يا افزايش قيمت داشته‌اند.

زماني مي‌توان از اين وضعيت بيرون آمد كه در كشور ثبات ارزي داشته باشيم . در حال حاضر نمي‌دانيم كه آيا اين ۴۲۰۰ تومان ارز به دست قطعه‌ساز، وارد كننده و خودروساز مي‌رسد يا نه،يا به كالاهايي كه در اولويت اول است تعلق مي ‌گيرد يا خير. در زمان امنيت و ثبات اقتصادي است كه مي‌توانيم تصميم بگيريم كه چه وضعي پيش مي‌آيد.

بهانه غير قابل قبول خودروسازان

نكته جالب در بحث افزايش قيمت خودرو، اين است كه خودروسازان یکی از دلایل آن را افزایش قیمت مواد اولیه مانند فولاد اعلام می‌کنند، اين در حالي است كه دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران می‌گوید: زمانی که قیمت فولاد به نصف رسیده بود، هیچ خودرویی ارزان نشد که حالا با این بهانه خودرو را گران می‌کنند. از سوي ديگر بر اساس ابلاغیه دولت تا پایان خرداد نباید هیچ کالایی با افزایش قیمت مواجه باشد. همچنين در میان لیست خودروهای گران شده، خودروهایی به چشم می‌خورند که قیمت آن‌ها کمتر از ۴۵ میلیون تومان است که بر اساس قانون این دسته از خودروهای سواری رقابتی نبوده و به شکل انحصاری عرضه می‌شوند، به همین دليل قیمت آن‌ها باید از طریق نهادهای نظارتی مانند سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان کنترل شود.

همان‌گونه كه بيان شد، خودروسازان به بهانه افزايش قيمت مواد اوليه و فولاد قيمت خودروها را افزايش داده‌اند، بهانه‌اي كه از نظر رسول خلیفه سلطان ، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران چندان توجيه پذير نيست. وي در اين خصوص مي‌گويد: افزایش قیمت فولاد در هفته‌های اخیر متناسب با افزایش قیمت‌های جهانی است و تولیدکنندگان فولاد دقت می‌کنند با واکنش مناسب نسبت به بازار جهانی افزایش قیمت‌ قابل توجهی را به طور لحظه‌ای نداشته باشند.

هرگونه افزایش قیمت در بازار فولاد به خاطر شرایط جهانی است که با تمام این اوصاف اکنون قیمت عرضه فولاد به داخل کشور کمتر از قیمت‌های صادراتی تولیدکنندگان ایرانی است و تلاش شده تا فشاری بر تولید داخلی وابسته به فولاد از طرف تامین‌کنندگان وارد نشود. فولاد نمی‌تواند سهمی در افزایش قیمت خودرو داشته باشد؛ چراکه در سال‌های گذشته در مقطعی قیمت فولاد به نصف قیمت فعلی رسید و با افت قابل توجهي مواجه بوداما مگر خودروسازان در آن زمان قیمت محصولات خود را کاهش داده‌اند که حالا بخواهند نوسانات طبیعی بازار را بهانه کرده و افزایش قیمت را به فولاد ربط دهند؟!