چهارشنبه ۰۳ مرداد ۱۴۰۳
۱۰:۱۹ - ۱۱ آذر ۱۳۹۶ کد خبر: ۹۶۰۹۰۲۵۹۲
آموزش و پرورش

آموزش مادام‌العمر ضرورت آینده

دانشجو,نهاد های آموزشی,اخبار آموزش و پرورش,خبرهای آموزش و پرورش

دنیایی را تصور کنید که در آن مدیر یک شرکت هستید. در این شرکت کارمندان شما هنگامی‌که به سؤالی برخورد کردند یا کار با یک نرم‌افزار یا دستگاهی را بلد نیستند،  به‌سرعت در اینترنت جست‌و‌جو می‌کنند تا با خواندن یک متن یا مشاهده‌‎ یک دوره کوتاه چندساعته به جواب سؤال خود برسند. در این شرکت برای یادگیری هر نرم‌افزار نیاز به برگزاری کلاس‌های آموزشی نیست و افراد خود می‌توانند به‌صورت مستقل به جواب سؤالات خود برسند. آندرو پالمر، یکی از نویسندگان مجله اکونومیست، می‌گوید:

 

«تغییرات تکنولوژی ارتباطی قوی‌تر و پیوسته‌تری بین آموزش و اشتغال را مطالبه می‌کند». امروزه تغییرات تکنولوژی سرعت گرفته‌اند. آیا نظام آموزشی ما نیز آماده چنین تغییراتی هست تا به‌جای تربیت دانش«آموز» (کسی که فقط به یادگیری گفته‌های معلم و استاد خود کفایت می‌کند) در یک نظام آموزشی فشاری (یعنی افراد بدون توجه به تقاضای بازار تربیت می‌شوند و وارد بازار کار می‌شوند)، به تربیت دانش«جو» (کسی که برای یافتن جواب سؤال خود پژوهش می‌کند) در یک نظام آموزشی کششی (یعنی افراد وابسته به نیاز بازار تربیت می‌شوند)، تبدیل شود؟

 

آموزش در گذشته

در دوران گذشته آموزش افراد و کودکان عمدتا محدود به همان روستا یا خانواده خودشان بود. افراد برای یادگیری دانش به مکتب‌خانه‌های شهر خود می‌رفتند و فردی به نام «ملا» یا معلم آن مکتب‌خانه که تسلطی روی علوم داشت وظیفه تعلیم و تربیت کودکان آن منطقه را برعهده داشت. در این دوران آموزش به‌صورت یک‌طرفه بود و ارتباط زیادی به فرایند کاری و استعداد فرد نداشت. سطح دانش روستا وابستگی زیادی به «معلم» آن روستا داشت. البته دانش‌آموزان فعال و کوشا می‌توانستند کتاب‌های بیشتری مطالعه کنند  یا به شهر بروند، ولی غالب رویکرد به این صورت بود. در چنین سیستمی نیاز بازار کار در آینده و استعداد افراد با آموخته‌های معلم و درسی که به آنها آموزش داده می‌شد ارتباط زیادی نداشت و در نتیجه آن هزینه زیادی ناشی از عدم تخصص و محدود‌کردن استعدادها به اقتصاد کشور تحمیل می‌شد. اما به‌مرور وضع آموزش بهبود پیدا کرد،

 

در حدود ٢٠٠ سال پیش آموزش کمی نظام‌مند شد. آرام‌آرام مدارس به شکل کنونی شکل گرفتند و معلم‌ها سطح دانش بالاتری پیدا کردند و آموزش افراد به‌صورت یک تخصص درآمد. هر معلم در یک حوزه علم سرآمد بود و می‌توانست به سؤالات دانش‌آموزان بهتر جواب دهد. دانش‌آموزان مستعد به شهر می‌رفتند و از خدمات بهتری بهره می‌بردند. بعد از آن با تأسیس دانشگاه‌ها افراد می‌توانستند متناسب با استعداد خودشان رشته تحصیلی خود را انتخاب کنند. در این حالت نظام آموزشی کمی از حالت فشاری کامل خارج شد و اثر تقاضا و استعداد فرد هم در آن دیده می‌شد. نام دانش‌آموز به دانشجو تغییر پیدا کرد به امید اینکه واقعا خود فرد هم به‌عنوان یک جوینده دانش عمل کند و از یک یادگیرنده صرف جدا شود.

 

اما در نظام آموزشی ایران در عمل باز هم نقش «به دنبال دانش‌بودن» دانشجو کم‌رنگ بود. در دانشگاه هم وضعیت خیلی تفاوتی ندارد و باز هم افراد توقع دارند مانند یک دبستان به آنها آموزش داده شود و در پایان از همان محدوده یک آزمون گرفته  و به آنها مدرک لیسانس  یا فوق‌لیسانس داده شود. بعد از گرفتن مدرک نیز بخش زیادی از دانسته‌های فرد فراموش می‌شود و در زندگی‌ آینده او مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. متأسفانه نگارنده تجربه‌های فراوانی از دانشگاه‌های برتر کشور دارد که دانشجو همچنان روحیه یک دانش‌آموز را دارد  و توقع دارد استاد درس نیز در یک چارچوب به او علم را آموزش دهد و داخل همان چارچوب هم از او پاسخ بخواهد.

 

معایب آموزش سنتی

به‌صورت کلی به اعتقاد نگارنده معایب آموزش سنتی در دو قسمت تقسیم می‌شود:

١- آموزش بدون توجه به استعداد و توانایی فرد موجب می‌شود که بخش زیادی از آن در سال‌های آینده مورداستفاده فرد نباشد و عملا فراموش شود.

 

٢- در چنین سیستمی نیازهای بازار کار در نظر گرفته نمی‌شود. در نتیجه آن همواره تعداد بسیار زیادی افراد تحصیل‌کرده بی‌کار هستند و درعین‌حال تعداد بسیار زیادی کارفرماها نیز نیازمند نیروی کار ماهر هستند و به دلیل پیدانکردن به کشور خسارت وارد می‌شود. این فرایند خسارت بسیار زیادی به اقتصاد جهانی ازجمله ایران وارد می‌کند.

 

بنا بر مواردی که گفته شد، آموزش دانش«جویی» به این معنی که دانشجو توان پژوهش و تحقیق و یادگیری داشته باشد، می‌تواند به او کمک کند تا نیازمندی‌های آموزشی خود را در طول دوره کاری خود رفع کند. دومین مورد نیز رفتن به سمت آموزش مادام‌العمر است که در نتیجه آن آموزش‌ها به‌صورت ماژولار (یعنی در یک دوره کوتاه و حول یک موضوع خاص) و آنلاین در اختیار افراد نیازمند قرار می‌گیرد.

 

چرا آموزش دانش«جویی»؟

در دنیای امروز اما رفته‌رفته شیوه آموزش تغییر کرده است. مرزهای علم با سرعت در حال گسترش است و آموزش مکتب‌خانه‌ای یا دادن حجم زیادی از دانش به یک فرد بدون درنظرگرفتن استعداد و بازار کار آینده نمی‌تواند تمامی چارچوب‌های مورد نیاز او را در آینده کاری او پوشش دهد. درواقع در نظام آموزشی کنونی بخش زیادی از آموزش‌هایی که به افراد داده می‌شود بدون استفاده هستند و در محیط کار فراموش می‌شوند. برای ‌مثال، چند درصد از ما به محاسبه انتگرال‌های پیشرفته در سر کار نیاز داشتیم؟ یا چند درصد افراد نیازمند مطالعه این حجم از شیمی یا فیزیک هستند؟

 

از طرفی بخش زیادی از نیازمندی‌های شغلی که فرد باید به آنها آگاه باشد به او آموزش داده نشده است. با توجه به اینکه فرد نیز آماده آموزش مستمر یا مادام‌العمر نیست،  نمی‌تواند یک نیروی کار خبره باشد. در مفهوم دانش«جویی» در دنیای مدرن، نقش خود فرد در یادگیری و پژوهش افزایش‌ یافته است. همان‌طور که در دنیای کنونی توقع نمی‌رود که یک فرد تمامی دروس را شامل ریاضی،  فیزیک و... درس دهد، این توقع نیز بجا نیست که ما از استاد یک درس تخصصی توقع داشته باشیم بر ‌تمامی علوم آن درس مسلط باشد. اساتید نیز برای نزدیک‌بودن به مرزهای علم باید مدام مطالعه و تحقیق انجام دهند و این مفهوم خود را در یک واژه جدید به نام یادگیری مادام‌العمر نشان می‌دهد.

 

با این حجم بسیار زیاد مطالب جدید، دیگر دانش‌آموزبودن به‌تنهایی کافی نیست و باید به دنبال راه‌حل‌های دیگری بود.

 

پژوهش‌کردن نه یک فرصت، بلکه التزام است، در نظام آموزشی نوین به‌جای یاددادن مطالب زیاد به هر فرد به او آموزش می‌دهند که چگونه یاد بگیرد و تحقیق کند. درواقع افراد باید آموزش ببینند تا دانش«جو» باشند. باید بتوانند به جواب سؤالات خود برسند و برای رسیدن به جواب سؤالات به یک چارچوب جزوه یا کتاب درسی محدود نشوند.

 

مشخصه‌های آموزش مادام‌العمر

یادگیری مادام‌العمر درواقع یادگیری دائمی، داوطلبانه و با انگیزه شخصی برای کسب دانش شخصی و حرفه‌ای است. در این دوران افراد در محیط کاری خود نیازمند آموزش مستمر هستند. به گزارش اکونومیست، تعداد بسیار زیادی مراکز آموزشی نیز در تحقق این امر در حال تلاش هستند. در ابتدای قرن ٢١ دوره‌های آموزشی آنلاین (MOOC از طریق شرکت‌هایی همچون COURSERA، UDACITY) گسترش پیدا کرد. ظهور این شرکت‌ها با رشد همراه بود و بعد از گذشت چند سال یک شبکه‌ اجتماعی با تمرکز  روی استخدام تأسیس شد. این شبکه لینکدین نام داشت و یک سایت در زمینه آموزش کسب‌وکار، به نام لیندا را نیز خرید. لیندا در سال ٢٠١٥ تا به الان دوره‌های خود را تحت برند لینکدین عرضه می‌کند. PLURALSIGHT نیز یک کتابخانه از آموزش‌های ویدئوی در دسترس را ارائه می‌دهد. همچنین بخش پردازش ابری آمازون نیز یک بازوی آموزشی در کنار خود دارد.

 

چرا آموزش مادام‌العمر؟

در نمودارهای زیر که به گزارش nap.edu  به دست آمده است، این نمودار انگیزه مهندسان را برای آموزش مادام‌العمر براساس پاسخ ٣٢٠٠ نفر به این سؤال به دست آمده است. «در آینده، شما براساس کدام عامل انگیزشی در یک برنامه یادگیری مادام‌العمر شرکت می‌کنید؟» پاسخ به این سؤال براساس نمره ١ تا ٥ رده‌بندی شده است و در آن ٥ نشان‌دهنده این است که قطعا تحت این عامل ثبت‌نام می‌کنم و شماره ١ یعنی به‌هیچ‌وجه ثبت‌نام نخواهم کرد. همان‌طور که در نمودار می‌بینید، رشد جایگاه شغلی در محل کاری که الان حضور دارید مهم‌ترین انگیزه برای انجام آموزش مادام‌العمر است.

 

بعد از آن رشد جایگاه شغلی در خارج از محل کار فعلی، ارضای حس کنجکاوی ذهنی و در مرحله آخر داشتن حداقل‌ نیازمندی‌های مربوط به دولت و قوانین در آن نقش داشته است.  به گزارش مجله اکونومیست، دانشگاه‌ها در حال حرکت به سمت دنیای دیجیتال و آنلاین‌شدن هستند. آموزش ماژولار (یک محتوای خاص برای یک دوره کوتاه) در حال گسترش است. کشورهایی مانند سنگاپور سرمایه‌گذاری سنگینی برای فراهم‌کردن شرایط آموزش فراهم کرده‌اند  که آنها می‌توانند در سراسر زندگی کاری خود از آن بهره‌مند شوند. همچنین افراد نیز نیازمند یادگیری مجدد هستند.

 

 طبق مطالعاتی که پو انجام داده، ٥٤ درصد از آمریکایی‌ها نیازمند یادگیری مهارت جدید در دوران کاری خودشان هستند. در میان بزرگ‌سالان زیر ٣٠ سال این مقدار به ٦١  درصد می‌رسد.

 

مطالعه دیگری نیز در مجله manpower در سال ٢٠١٦ ارائه شد. در آن ٩٣ درصد از افرادی که دوران جوانی خود را در سال ٢٠٠٠ گذرانده بودند تمایل داشتند با پول خودشان آموزش بیشتری پیدا کنند. در همین حال کارفرمایان نیز تأکید بیشتری بر یادگیری به‌عنوان یک مهارت برای خود دارند.

 

در نهایت باید گفت رشد علم در دنیای امروز بسیار سریع شده و به حدی رسیده است که کارمندان و کارفرمایان باید به‌صورت مستمر آموزش ببینند تا بتوانند خود را با جهان امروز هماهنگ کنند. زبان‌های برنامه‌نویسی به‌صورت مدام درحال به‌روزرسانی هستند. دستگاه‌های موجود در کارخانه‌ها در حال تغییر هستند. کسب و کارها به‌سرعت در حال جایگزینی هستند. این سرعت نشان می‌دهد آموزش مستمر برای بسیاری از کسب‌وکارها به یک ضرورت تبدیل شده است.

 

محمد ناطقی

 

 

 

sharghdaily.ir
  • 15
  • 4
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بزرگمهر بختگان زندگینامه بزرگمهر بختگان حکیم بزرگ ساسانی

تاریخ تولد: ۱۸ دی ماه د ۵۱۱ سال پیش از میلاد

محل تولد: خروسان

لقب: بزرگمهر

حرفه: حکیم و وزیر

دوران زندگی: دوران ساسانیان، پادشاهی خسرو انوشیروان

ادامه
صبا آذرپیک بیوگرافی صبا آذرپیک روزنامه نگار سیاسی و ماجرای دستگیری وی

تاریخ تولد: ۱۳۶۰

ملیت: ایرانی

نام مستعار: صبا آذرپیک

حرفه: روزنامه نگار و خبرنگار گروه سیاسی روزنامه اعتماد

آغاز فعالیت: سال ۱۳۸۰ تاکنون

ادامه
یاشار سلطانی بیوگرافی روزنامه نگار سیاسی؛ یاشار سلطانی و حواشی وی

ملیت: ایرانی

حرفه: روزنامه نگار فرهنگی - سیاسی، مدیر مسئول وبگاه معماری نیوز

شغل های دولتی: کاندید انتخابات شورای شهر تهران سال ۱۳۹۶

حزب سیاسی: اصلاح طلب

یاشار سلطانیبیوگرافی یاشار سلطانی

ادامه
زندگینامه امام زاده صالح زندگینامه امامزاده صالح تهران و محل دفن ایشان

نام پدر: اما موسی کاظم (ع)

محل دفن: تهران، شهرستان شمیرانات، شهر تجریش

تاریخ تاسیس بارگاه: قرن پنجم هجری قمری

روز بزرگداشت: ۵ ذیقعده

زندگینامه امامزاده صالح

باورها و اعتقادات مذهبی، نقشی پررنگ در شکل گیری فرهنگ و هویت ایرانیان داشته است. احترام به سادات و نوادگان پیامبر اکرم (ص) از جمله این باورهاست. از این رو، در طول تاریخ ایران، امامزادگان همواره به عنوان واسطه های فیض الهی و امامان معصوم (ع) مورد توجه مردم قرار داشته اند. آرامگاه این بزرگواران، به اماکن زیارتی تبدیل شده و مردم برای طلب حاجت، شفا و دفع بلا به آنها توسل می جویند.

ادامه
شاه نعمت الله ولی زندگینامه شاه نعمت الله ولی؛ عارف نامدار و شاعر پرآوازه

تاریخ تولد: ۷۳۰ تا ۷۳۱ هجری قمری

محل تولد: کوهبنان یا حلب سوریه

حرفه: شاعر و عارف ایرانی

دیگر نام ها: شاه نعمت‌الله، شاه نعمت‌الله ولی، رئیس‌السلسله

آثار: رساله‌های شاه نعمت‌الله ولی، شرح لمعات

درگذشت: ۸۳۲ تا ۸۳۴ هجری قمری

ادامه
آپولو سایوز ماموریت آپولو سایوز؛ دست دادن در فضا

ایده همکاری فضایی میان آمریکا و شوروی، در بحبوحه رقابت های فضایی دهه ۱۹۶۰ مطرح شد. در آن دوران، هر دو ابرقدرت در تلاش بودند تا به دستاوردهای فضایی بیشتری دست یابند. آمریکا با برنامه فضایی آپولو، به دنبال فرود انسان بر کره ماه بود و شوروی نیز برنامه فضایی سایوز را برای ارسال فضانورد به مدار زمین دنبال می کرد. با وجود رقابت های موجود، هر دو کشور به این نتیجه رسیدند که برقراری همکاری در برخی از زمینه های فضایی می تواند برایشان مفید باشد. ایمنی فضانوردان، یکی از دغدغه های اصلی به شمار می رفت. در صورت بروز مشکل برای فضاپیمای یکی از کشورها در فضا، امکان نجات فضانوردان توسط کشور دیگر وجود نداشت.

مذاکرات برای انجام ماموریت مشترک آپولو سایوز، از سال ۱۹۷۰ آغاز شد. این مذاکرات با پیچیدگی های سیاسی و فنی همراه بود. مهندسان هر دو کشور می بایست بر روی سیستم های اتصال فضاپیماها و فرآیندهای اضطراری به توافق می رسیدند. موفقیت ماموریت آپولو سایوز، نیازمند هماهنگی و همکاری نزدیک میان تیم های مهندسی و فضانوردان آمریکا و شوروی بود. فضانوردان هر دو کشور می بایست زبان یکدیگر را فرا می گرفتند و با سیستم های فضاپیمای طرف مقابل آشنا می شدند.

فضاپیماهای آپولو و سایوز

ماموریت آپولو سایوز، از دو فضاپیمای کاملا متفاوت تشکیل شده بود:

ادامه
نیلوفر اردلان بیوگرافی نیلوفر اردلان؛ سرمربی فوتسال و فوتبال بانوان ایران

چکیده بیوگرافی نیلوفر اردلان

نام کامل: نیلوفر اردلان

تاریخ تولد: ۸ خرداد ۱۳۶۴

محل تولد: تهران 

حرفه: بازیکن سابق فوتبال و فوتسال، سرمربی تیم ملی فوتبال و فوتسال بانوان

سال های فعالیت: ۱۳۸۵ تاکنون

قد: ۱ متر و ۷۲ سانتی متر

ادامه
حمیدرضا آذرنگ بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ؛ بازیگر سینما و تلویزیون ایران

چکیده بیوگرافی حمیدرضا آذرنگ

نام کامل: حمیدرضا آذرنگ

تاریخ تولد: تهران

محل تولد: ۲ خرداد ۱۳۵۱ 

حرفه: بازیگر، نویسنده، کارگردان و صداپیشه

تحصیلات: روان‌شناسی بالینی از دانشگاه آزاد رودهن 

ادامه
محمدعلی جمال زاده بیوگرافی محمدعلی جمال زاده؛ پدر داستان های کوتاه فارسی

تاریخ تولد: ۲۳ دی ۱۲۷۰

محل تولد: اصفهان، ایران

حرفه: نویسنده و مترجم

سال های فعالیت: ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۴

درگذشت: ۲۴ دی ۱۳۷۶

آرامگاه: قبرستان پتی ساکونه ژنو

ادامه
ویژه سرپوش