شنبه ۰۳ مهر ۱۴۰۰
۱۵:۰۱ - ۱۲ تير ۱۴۰۰ کد خبر: ۱۴۰۰۰۴۰۹۴۷
خارج از گود فوتبال

حمیدرضا صدر؛ درانتظار یک جامپ کات زیبا

حمیدرضا صدر, ژورنالیسم فوتبالی ایران
 چند نفر را می‌توان همچون حمیدرضا صدر سراغ داشت که همچون او عاشقانه فوتبال ایران را نوشته باشد؟

به گزارش ورزش سه ، این روزها که موجی از دعا و امید و آرزوی نیکو به سوی حمیدرضا صدر روانه شده بیشتر از قبل به جایگاه او در ژورنالیسم فوتبالی ایران می‌توان پی برد. مردی که قبل از اینکه یک فوتبال‌نویس باشد یک سینمایی بود و چه زیبا قلم سحرانگیزش در سینما را خرج فوتبال کرد و وزن ژورنالیسم فوتبال ایران را بالا برد. مردی که جدا از قلم جادویی‌اش که با آن می‌تواند تو را پا‌به‌پای خودش به سکوهای امجدیه پنجاه سال قبل ببرد می‌تواند با کلامش و با آن سخنوری‌ بی‌ادایش تو را تبدیل به یک هوادار متعصب لیورپول روی سکوهای آنفیلد یا هوادار متعصب هر تیم دیگری کند که او را به شوق آورده.

تنها برخورد من با دکتر صدر کاملا اتفاقی بود. در لابی ساختمان محل کارم با چند نفر نشسته بودیم و دربی سال ۹۶ که با برتری سه بر دو تیم منصوریان مقابل برانکو همراه شد را می‌دیدیم. پرسپولیس با گل سروش رفیعی پیش افتاده بود که متوجه چهره‌ی آشنای او در کنار خود شدیم. او که منتظر رسیدن دوستی در بیرون از ساختمان بود با شنیدن صدای فوتبال داخل آمده بود و همراه با ما دقایقی را به تماشای دربی نشست. همان زمان پرسپولیس یک موقعیت گل طلایی را توسط طارمی از دست داد و من نگاهش کردم تا شاید از واکنشش پی به طرفداری‌اش ببرم. اما او با همان لبخند ساده همیشگی روی لب صحنه را دنبال کرد و برایم مسجل شد که فوتبال را ورای طرفداری‌های مرسومش می‌شناسد. از بدشانسی ما تلفنش زنگ خورد و خداحافظی کرد و رفت و منی که گوش و ذهنم را آماده کرده بودم که نود دقیقه از زبان او کلمات زیبای فوتبالی بشنوم با حسرت رفتن او را تعقیب کردم. اینکه بتوانی فوتبال را ورای طرفداری از یک تیم ببینی اگرچه سخت است اما تنها کار عاشقانی معدود همچون صدر است که فوتبال را برای فوتبال می‌خواست. همانطور که هیچگاه از نقدهای سینمایی‌اش نتوانستم به خط فکری‌ سیاسی و جامعه‌شناختی‌اش پی ببرم. انگار که سینما را  بالاتر از هر چیز به خاطر «سینما» بودنش دوست داشت. این نوع نگاه بی‌واسطه با فوتبال و سینما و هنر، کم‌یاب و چه بسا نایاب است.

از بین فوتبال‌نویس‌های قدیمی، حمیدرضا صدر با آن نگاه سینمایی و ابراهیم افشار با آن نگاه ادبیاتی‌اش، جایگاه ویژه‌ای در فوتبال ایران داشته‌اند. این سعادت را داشتم که دکتر صدر را قبل از حضورش در تلویزیون به عنوان مفسر فوتبال، از طریق چند نقد سینمایی‌اش در مجله فیلم بشناسم. با این حال پس از دیدن او در تلویزیون، از دیدن این همه شور و علاقه او به فوتبال متعجب شدم. وقتی کتاب پسری روی سکوها را خواندم با تمام وجود خواستم که روی آن سکوها و کنار او فوتبال آن زمان ایران را دیده بودم. آرزو می‌کردم که کاش برای فوتبال دهه شصت و هفتاد ایران هم بنویسد. چه بسیار کسانی که شیفته توصیفات او به عنوان مفسر بازی‌های باشگاهی اروپا بودند. مردی که به طرز عجیبی مسائل فنی و حاشیه‌ای یک بازی را چنان با تاریخ و هویت آن پیوند می‌دهد که عامی‌ترین بیننده‌های فوتبال نیز حظ و درک خود را از آن می‌برند. این هنر غیر قابل تکرار چه بسیاری را شیفته فوتبال کرد و چه بسیاری را به عرصه ژورنالیسم ورزشی کشاند.

فقط کافیست به این توصیف او از فوتبال و فوتبالی‌ها در مقدمه کتاب پسری روی سکوها نگاه دوباره کرد : « فوتبالی‌ها توانایی فراوانی در تدوین ذهنی دارند. جامپ‌کات‌های ذهنی‌شان حیرت‌انگیز است. می‌توانند صحنه‌های بازی دو ساعته‌ای را که دیده‌اند در یکی دو دقیقه پشت سر هم قطار کنند. می‌توانند درگیری‌های مسابقاتی را که فقط توصیف‌شان را شنیده یا خوانده‌اند بلافاصله پیش روی‌شان مجسم کنند. می‌توانند آشناها را کنار غریبه‌ها قرار دهند. تماشاگران خودی برابر طرفداران رقیب. اعتراض را کنار خوش‌آمد گویی. فریاد خشم را کنار گریه‌ی شوق...» همه آنچه ما در عمری فوتبال دیدن را تجربه کرده‌ایم به این زیبایی در چند جمله روبروی‌مان می‌گذارد. انگار که می‌خواهیم بلافاصله پس از خواندن‌شان بگوییم احسنت دقیقا همین است و لاغیر. انگار که جوابی محکم برای آنهایی که فوتبال دیدن را مسخره می‌کنند پیدا کرده‌ایم.

حمیدرضا صدر, ژورنالیسم فوتبالی ایران

برای ما بیننده ایرانی از تلویزیونی که تا مدت‌های مدید بازی فوتبال فقط برایش از چند ثانیه پس از سوت داور معنا می‌یافت و با سوت آخر داور هم پایان‌یافته تلقی می‌شد، نشستن به انتظار حضور دکتر صدر روی صفحه تلویزیون در بین دو نیمه و یا تعقیب او پس از پایان یک بازی، جزیی از آیین فوتبال دیدن شد. که خوب فهمیده بودیم وقتی صدر و آن دست تکان‌دادن‌های عاشقانه‌اش روی صفحه تلویزیون ظاهر می‌شود ما را به درک و حظ بالاتری از فوتبالی که دیده‌ایم و یا خواهیم دید می‌رساند.

کدام مفسر فوتبالی را می‌توان در ایران اینگونه منتفذ و محبوب دید بدون آنکه به ورطه ابتذال و بی‌مایگی بلغزد؟ کدام منتقد فوتبالی توانسته همچون «صدر» گفتار و ادبیاتی به خرج دهد که از کم سوادترین تا باسوادترین مخاطب فوتبال تلویزیون همه حظ خود را از تفسیرش ببرند؟ کدام روشنفکر ایرانی جرات این را داشت که  همچون حمیدرضا صدر بیاید و همپای عامی‌ترین مردم عشق و علاقه‌اش به فوتبال را عیان کند بی‌آنکه هراسی از قضاوت شدن توسط جامعه روشنفکری داشته باشد. آن هم مردی از نسل روشنفکران با دیسیپلین و سخت‌گیر که فوتبال را هیچگاه به عنوان یک پدیده مردمی باور نکردند و هنوز هم بر سر اینکه ابزاری است در دست کاپیتالیسم تا توده مردم را با آن در جهل و حماقت نگه دارد بحث دارند. چه کسی مثل او توانسته در فاصله کوتاه بین چند تبلیغ تلویزیون و بازی فوتبال، با کلماتی زیبا و همه‌فهم رابطه بین فرهنگ و فوتبال را به زیبایی و به شکلی موجز شرح دهد. بگذریم از اینکه بسیاری به حضور او به عنوان منتقد فوتبالی در تلویزیون خرده می‌گرفتند و او را فاقد صلاحیت فنی لازم برای بحث در مورد امور فنی فوتبال می‌دانستند اما به جرات می‌توان گفت بهترین اقدام تلویزیون در عرصه نقد فوتبال، استفاده از هنر جادویی «صدر» در توصیف فوتبال آن هم در ساعات پر بیننده‌اش بوده است.

حمیدرضا صدر, ژورنالیسم فوتبالی ایران

این روزها که خبر دست و پنجه نرم کردن «صدر» با بیماری رسانه‌ای و افشا شده، او را به متنی که خود در کتاب پسری روی سکوها نوشته ارجاع می‌دهیم « با این وصف آموخته‌اید توپ به ندرت از جایی که انتظارش را می‌کشید ظاهر می‌شود. چیزی که کمک فراوانی در زندگی به شما کرده است. آب دیده‌تان ساخته. پوست کلفت‌ترتان کرده. با همین منطق برابر زهر نومیدی مقاومت خواهید کرد. تسلیم نخواهید شد. آدمیزاد است و امید. امید به فرداها. آمیخته به چاشنی خوش‌خیالی از نوع فوتبالی... همه‌ی این‌ها در این بازی، بازی بعد و بعدترها سرشار از زندگی خواهند بود. گاه و بی‌گاه از ورطه‌ی بزرگ‌سالی فاصله گرفته و به دنیای خردسالی برخواهید گشت. می‌دانید جاده‌ها و کوچه‌ها با خاطره‌های فوتبالی امتداد خواهند یافت. بلندتر خواهند شد، درازتر و شما بیدار خواهید ماند. بیدار ... بیدار ... بیدار ... می‌خواهید باور کنید این همان خوشبختی است که کنار دیگران پیدا می‌کنید. خوشبختی ... خوشبختی... خوشبختی »

جناب صدر عزیز! ما می‌دانیم که آن نشستن روی سکوها و آن بالا و پایین پریدن‌ها و دیدن بالا و پایین‌ شدن های فوتبالی چقدر شما را آب‌دیده و پوست‌کلفت کرده. می‌دانیم که از پس این بیماری برخواهید آمد و همچون زمانی که شوت پرویز قلیچ خانی به تور دروازه اسراییل چسبید، شما دوباره روی سکوی زندگی بالا خواهید پرید. و ما همچنان گوش‌ به زنگ شنیدن صدای شما هستیم که فوتبال را به جادویی‌ترین شکل آن برای ما توصیف کنید. ما را به یک جامپ‌کات زیبا از بیماری به نشستن روی صندلی تفسیر فوتبال مهمان کنید!

حمیدرضا صدر, ژورنالیسم فوتبالی ایران

  • 19
  • 4
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
مطالب پیشنهادی,وبگردی
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
رویا نونهالی,بیوگرافی رویا نونهالی,عکس رویا نونهالی بیوگرافی رویا نونهالی بازیگر تئاتر و سینمای ایران (+ تصاویر)

نام:رویا نونهالی

متولد:۲۴ بهمن ۱۳۴۱

ملیت:ایرانی

پیشه:بازیگر، داور استعدادیابی

زمینه فعالیت:تئاتر و تلویزیون و سینما

سال های فعالیت:۱۳۷۲ تاکنون

ادامه
عقاید شهاب الدین یحیی سهروردی,زندگینامه ی شهاب الدین یحیی سهروردی,بیوگرافی شهاب الدین یحیی سهروردی زندگی نامه شهاب‌الدین یحیی سهروردی از کودکی تا به شهرت رسیدنش

زاده:۵۴۹ ق / ۱۱۵۵ م

زادگاه:سهرورد،  ایران

ملیت:ایرانی

درگذشت:۵ رجب ۵۸۷ ق

آرامگاه:قلعه حلب،  سوریه

ادامه
ما هواتنگ,بیوگرافی ما هواتنگ,زندگینامه ما هواتنگ زندگینامه ما هواتنگ رئیس شرکت اینترنتی چینی تنسنت (+ تصاویر)

زاده:۲۹ اکتبر ۱۹۷۱

زادگاه:گوانگ دونگ، چین

ملیت:چینی

محل تحصیل:دانشگاه شنژن

پیشه:رئیس هیئت مدیره تنسنت

ادامه
بیوگرافی سعید چنگیزیان,سعید چنگیزیان و همسرش الهام کردا,فیلم های سعید چنگیزیان بیوگرافی سعید چنگیزیان بازیگر تئاتر و سینمای کشور (+ تصاویر همسرش)

زاده: ۲۲ آذر ۱۳۵۶

محل تولد: سمنان

تحصیلات: کارشناسی کارگردانی تئاتر

وضعیت تاهل: متاهل

سال های فعالیت: ۱۳۸۲ تاکنون

ادامه
کیومرث هاشمی,بیوگرافی کیومرث هاشمی,زندگینامه کیومرث هاشمی بیوگرافی کیومرث هاشمی سیاستمدار ایرانی (+ تصاویر)

متولد:۱۳۴۴

زادگاه:ملایر

زمینه فعالیت:سیاست و مدیریت ورزشی

پیشه:سیاستمدار

دین:اسلام

ادامه
امین قاسمی نژاد,بیوگرافی امین قاسمی نژاد,عکس امین قاسمی نژاد بیوگرافی امین قاسمی نژاد، فوتبالیست (+ تصاویر خانوادگی)

زاده: ۱ آذر ۱۳۶۵ 

زادگاه:بابلی

ملیت:ایرانی

پست:هافبک

قد:۱۸۲  سانتی متر

ادامه
ثریا قاسمی و همسرش,مادر ثریا قاسمی,بیوگرافی ثریا قاسمی بیوگرافی ثریا قاسمی بازیگر سینما و تلویزیون کشور (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد:۲۸ آذر ۱۳۱۹

زادگاه:تهران

حرفه:بازیگر و دوبلور

وضعیت تاهل:متاهل

ملیت:ایرانی

ادامه
حضرت علی اکبر,زندگینامه حضرت علی اکبر,حضرت علی اکبر کیست زندگینامه حضرت علی اکبر (ع) فرزند بزرگ امام حسین (ع)

زاده:۱۱ شعبان سال ۳۳ هجری قمری

زادگاه:مدینه

ملیت:ایرانی

علت مرگ:واقعه کربلا

محل دفن:حرم امام حسین، کربلا، عراق

ادامه
بیوگرافی لئوناردو دی‌کاپریو,بیوگرافی لئوناردو دی کاپریو,عکس هایی از لئوناردو دی کاپریو بیوگرافی لئوناردو دی کاپریو بازیگر و تهیه کننده ی هالیوودی (+ تصاویر)

تاریخ تولد:۱۱ نوامبر ۱۹۷۴ ‏

زادگاه:لس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده

زمینه فعالیت:بازیگر، تهیه کننده، طرفدار محیط زیست

سال های فعالیت:۱۹۸۹–اکنون

ملیت:آمریکایی

ادامه
زمان پخش مسابقات از تلویزیون
  • جمعه ۲ مهر
    هفته ۷ بوندسلیگا
    گریتر فورت - بایرن مونیخ
    ساعت: ۲۲:۰۰
  • پریمیر لیگ پرتغال
    اسپورتینگ - ماریتیمو
    ساعت: ۲۲:۰۰
  • شنبه ۳ مهر
    هفته ۶ لیگ برتر انگلیس
    منچستریونایتد - استون ویلا
    ساعت: ۱۵:۰۰
  • هفته ۷ لالیگا اسپانیا
    آلاوس - اتلتیکومادرید
    ساعت: ۱۵:۳۰
  • هفته ۶ لیگ برتر انگلیس
    لسترسیتی - برنلی
    ساعت: ۱۷:۳۰
  • هفته ۶ لیگ برتر انگلیس
    برنت‌فورد - لیورپول
    ساعت: ۲۰:۰۰
  • هفته ۷ لالیگا اسپانیا
    رئال‌مادرید - ویارئال
    ساعت: ۲۲:۳۰
  • یکشنبه ۴ مهر
    هفته ۷ لالیگا اسپانیا
    بارسلونا - لوانته
    ساعت: ۱۷:۴۵
  • هفته ۶ سری آ ایتالیا
    لاتزیو - آاس رم
    ساعت: ۱۹:۳۰
ویژه سرپوش