پروسه طولانی‌مدت انتخاب جانشین کارلوس کی‌روش و حساسیت و اتفاقات حاشیه‌ای هفته‌های پایانی لیگ برتر، بر مشکلات حاکم بر فوتبال کشور افزوده و نحوه آماده‌سازی و شرایط آینده تیم‌هایی ازجمله امید، جوانان و نوجوانان را در سایه قرار داده است.
نفرات این تیم‌ها که قرار است با استعدادیابی و آموزش مناسب، آینده بهتری برای فوتبال ملی و باشگاهی کشورمان رقم بزنند، شرایط چندان مناسبی ندارند و ضرب‌المثل «سالی که نکوست، از بهارش پیداست» را می‌توان برای آنها در نظر گرفت.
هرچند تغییرات امیدبخشی در بخش مدیریتی کمیته جوانان فدراسیون انجام شده، اما پرسش اساسی این است که آیا می‌توان امیدوار بود این تغییرات، باعث بهتر شدن وضعیت تیم‌های پایه در کادرفنی و نحوه آماده‌سازی این تیم‌ها شود؟ آن‌هم در سالی که تیم‌های نوجوانان و جوانان برای حضور در مسابقات قهرمانی آسیا و تیم امید جهت رسیدن به المپیک، دیدارهای سختی پیش‌رو دارند.
برای یافتن پاسخ این پرسش، به بررسی وضعیت تیم‌های پایه فوتبال کشورمان می‌پردازیم، تیم‌هایی که درصورت حمایت و داشتن برنامه بهتر می‌توانند نفراتی را پرورش دهند که همانند تیم‌های فرانسه و بلژیک در جام‌جهانی روسیه، در بالاترین سطح مسابقات فوتبال، برای فوتبال ایران افتخار‌آفرینی کنند.
ناامیدی در اوج امیدواری!
ایستادن در رده دوم گروه C و بعد از تیم عراق و صعود به‌عنوان یکی از ۵ تیم برتر دوم، به مرحله گروهی مسابقات انتخابی المپیک توکیو، باعث شد امید‌هایمان برای المپیکی شدن خیلی‌زود از بین نرود. البته انتظار از زلاتکو کرانچار و کادرفنی تیم امید که با حضور در بازی‌های آسیایی جاکارتا، برگزاری ۸ دیدار تدارکاتی و در اختیار داشتن امتیاز میزبانی، با شرایط بسیار خوب پای در مرحله نخست انتخابی المپیک گذاشته بودند، بسیار بیشتر بود. همین عملکرد نه‌چندان قابل‌قبول عامل اصلی افزایش انتقادها از عملکرد سرمربی کروات تیم امید بعد از پایان رقابت‌های مقدماتی بود تا جایی که حتی خبرهایی درمورد برکناری این مربی مطرح شد؛ خبرهایی که هرچند از سوی مسئولان فدراسیون تایید نشد، اما عملی شدن آن نیز دور از ذهن نیست.
امروز آنچه از شایعه‌ها و واقعیت‌ها نتیجه‌گیری می‌شود بیانگر تغییرات احتمالی در کادرفنی تیم امید است ودوگانگی‌ها میان حمید استیلی و زلاتکو کرانچار در انتخاب اعضای کادرفنی و بازیکنان، می‌تواند زمان رقم خوردن این اتفاق را نزدیک‌تر کند. حتی وقتی صحبت‌های اخیر زلاتکو کرانچار «احتمالا یک نفر سعی دارد با اشاعه اطلاعات و ملاک‌های کذب و خلاف واقع جایی را برای خودش باز کند، شاید می‌خواهد وارد کادرفنی شده یا جای من را بگیرد.» را می‌خوانیم، بیشتر به مشکلات موجود در کادرفنی تیم امید پی می‌بریم و حس تغییرات در این تیم، در درون‌مان بیشتر می‌شود.
در میان این شایعات اما برخی نام‌ها ازجمله یحیی گل‌محمدی، مهدی مهدوی‌کیا، وحید هاشمیان، جواد نکونام و... برای نشستن روی صندلی زلاتکو مطرح شده ولی هنوز مشخص نیست که حمید استیلی و تیمش از تیم امید خداحافظی می‌کنند یا سرمربی کروات! متاسفانه تا آغاز مرحله نهایی انتخابی المپیک ۲۰۲۰ در کشور تایلند (از ۱۸ دی تا ششم بهمن‌ماه ۱۳۹۸) زمان زیادی باقی‌نمانده و تیم امید با دراختیار داشتن بازیکنان مطرح، اسیر فرصت‌سوزی و مشکلات پشت‌پرده شده و روزهای خوبی را پیش‌رو ندارد. مطمئنا همین امروز هم برای برنامه‌ریزی و آغاز برنامه‌های آماده‌سازی «تیم امید»ی که می‌خواهد طلسم ۴۴ساله المپیکی نشدن را بشکند، دیر است چه برسد به فردا... .
جوانان و نوجوانان در محاق!
از سال ۲۰۰۸ که تیم نوجوانان ایران با هدایت علی دوستی‌مهر برای نخستین‌بار در تاریخ، قهرمان آسیا شد و سپس با درخشش در جام‌جهانی نوجوانان ۲۰۰۹ نیجریه، به‌عنوان نخستین تیم ایرانی، به مرحله دوم جام‌جهانی صعود کرد، نگاه به فوتبال پایه کشور تغییر چشمگیری داشت. همان موفقیت، مسیری را ترسیم کرد که از یک‌سو وزارت ورزش و فدراسیون‌نشین‌ها توجه بیشتری به تیم‌های پایه داشته باشند و از سوی دیگر برنامه‌ریزی منسجم‌تری برای استعدادیابی و پرورش بازیکنان در تیم‌های جوانان، نوجوانان و رده‌های پایین‌تر صورت بگیرد. ستاره‌هایی همچون علیرضا جهانبخش، سردار آزمون، مرتضی پورعلی‌گنجی، کاوه رضایی و... مشتی از خروار استعدادهایی هستند که در این سال‌ها کشف و پرورش یافتند؛ آن‌هم در شرایطی که برخی برنامه‌ها، انتخاب‌ها و اقدام‌ها در این بخش، منطقی نبود و به‌جای حرکت روبه‌جلو، باعث عقب‌گرد در این بخش مهم فوتبال کشور شد.
متاسفانه این عقب‌گردها ضمن سوزاندن نسلی از فوتبال کشور، مسیر معرفی این بازیکنان به سطح اول فوتبال ایران، آسیا و حتی جهان را از بین می‌برد؛ موضوعی که توجه مضاعف به تیم‌های پایه را بیش از پیش مهم جلوه می‌دهد. در این شرایط اما بازهم شاهد برخی تصمیم‌های عجیب در انتخاب کادرفنی و برنامه‌های آماده‌سازی تیم‌های جوانان و نوجوانان هستیم؛ مسائلی که باعث ناکامی عجیب تیم جوانان در صعود به مرحله نهایی مسابقات قهرمانی جوانان آسیا در دوره گذشته شد و تیم نوجوانان هم نتوانست در رقابت با هند، اندونزی و ویتنام، به مرحله حذفی مسابقات قهرمانی جوانان آسیا ۲۰۱۸ هند صعود کند تا نتیجه‌ای غیرقابل هضم را رقم بزند.
پس از این ناکامی‌ها، امروز شاهد این هستیم که حسین عبدی به‌عنوان سرمربی تیم نوجوانان می‌شود، اما به‌جای اینکه تمام تمرکزش را روی آماده‌سازی تیم نوجوانان برای صعود به مسابقات قهرمانان نوجوانان آسیا ۲۰۲۰ سنگاپور معطوف سازد، همچنان به فعالیت خود به‌عنوان مشاور فنی تیم‌های ملی فوتبال بانوان ادامه می‌دهد. این اتفاق حتی مورد نقد سایت فدراسیون فوتبال قرار گرفته است، آن‌هم با گزارشی با عنوان «اتفاق عجیب؛ یک مربی برای دو تیم» که در انتهای آن مطلب، جمله «دو تیم برای یک مربی، این غیرممکن است.» نوشته شده، مشکلی که می‌تواند روزهای تلخی را برای تیم نوجوانان ایران رقم بزند.
از سوی دیگر، با توجه به انتخاب‌های صورت‌گرفته در تیم جوانان و بررسی دلایل ناکامی برخی مربیان در این رده در دوره‌های گذشته، نمی‌توان به موفقیت این تیم در مسابقات انتخابی یا نهایی رقابت‌های قهرمانان جوانان آسیا ۲۰۲۰ ژاپن که از ۱۰ آبان سال جاری آغاز می‌شود، امیدوار بود. حال باید دید تغییرات صورت‌گرفته در کمیته جوانان، می‌تواند مشکلات و دغدغه‌های موجود در تیم‌های امید، جوانان و نوجوانان را کاهش داده و نقاط ضعف را به نقاط قوت تبدیل کند یا بعد از یک دوره ناکامی کامل برای تیم‌های پایه کشور، در سال ۹۸ هم شاهد سوختن نسل‌های طلایی دیگری از فوتبال ایران خواهیم بود.
امیر محب‌ملکی
- 11
- 3
