این روزها بازیگران عرصه بازار ارز گوش به زنگ خبرهای جدید سیاسی هستند. تقریبا از هر گوشه و کناری خبری از جنس توافق و رفع تنشهای سیاسی به گوش اهالی بازار ارز میرسد و وسوسه معاملهگران برای خرید و فروش ارز را کمرنگتر میکند. اسکناس آمریکایی در چند روز اخیر و با فشار اخبار مثبت سیاسی پله به پله پایین آمد و در آخرین ساعات معاملاتی دیروز توانست در کانال قیمتی ۴۷ هزار تومانی جا خوش کند.
این پایینترین نرخی است که دلار در طول معاملات بازار ارز از ابتدای سال جاری به خود دیده است. به نظر میرسد سفر سلطان عمان به ایران نقطه شروع ریزش قیمت دلار طی مدت اخیر بوده است. در ادامه اما انتشار خبرهایی از قبیل تبادل زندانیان سیاسی ایران با بلژیک، اعلام توافق قریبالوقوع ایران و آمریکا در هفتههای پیشرو و همچنین احتمال آزاد شدن حجم زیادی از داراییهای ارزی بلوکهشده کشورمان به شکست مرزهای مقاومتی بازار و سقوط دلار به نرخهای زیر ۵۰ هزار تومان کمک کرد.
ادعای تازه مقامات سیاسی مبنی بر احتمال توافق هستهای موقت ایران و آمریکا نیز موضوع جدیدی است که به نظر میرسد باعث افزایش قدرت مانور فروشندگان بازار ارز شده است. هرچند عمده پیشبینیها بر تداوم ریزش قیمت دلار در صورت قطعی شدن موضوع توافق ایران و آمریکا استوار است، اما سوال مهم این است که آیا دلار توان ماندگاری در نرخهای زیر ۵۰ هزار تومان را خواهد داشت؟
دیروز بازار ارز مسیر قبلی خود را ادامه و به کاهش دوباره قیمت دلار رضایت داد. بررسیها نشان میدهد اسکناس آمریکایی در معاملات روز گذشته و برخلاف تصورات معاملهگران یک پله قیمتی دیگر پایین آمد و در کانال ۴۷ هزار تومانی جا خوش کرد. براساس آخرین نرخهای معاملاتی بازار ارز نیز این ارز خارجی دیروز و تا لحظه تنظیم این خبر تا سطح ۴۷ هزار و ۲۰۰ تومان هم پایین آمد. هرچند در روزهای گذشته دلار به سطح ۴۸ هزار تومان هم دست پیدا کرده بود، اما بسیاری تصور میکردند که دلار توان ریزش بیشتر را ندارد، با این حال دیروز و برخلاف تصور معاملهگران بار دیگر توانست مرزشکنی کند و یک پله قیمتی دیگر هم پایین بیاید.
درخصوص دلایل ریزش قیمت دلار طی روزهای اخیر عمده نگاهها به موضوعات سیاسی معطوف شده است. هرچند انتشار اخبار سیاسی پیشتر هم بر نوسانات قیمتی در بازار ارز تاثیر میگذاشت با این وجود به نظر میرسد اثرگذاری این اخبار در قیمتگذاری دلار بیشتر از گذشته شده است. به نظر میرسد نقطه آغاز ریزش قیمت دلار سفر سلطان عمان به کشورمان است. هفتم خردادماه بود که در خبرها آمد هیثم بنطارقآل سعید، پادشاه عمان وارد ایران شده است. همان زمان بسیاری عنوان میکردند که پادشاه عمان حامل پیامهای مهم سیاسی است و باید منتظر تحولاتی در فضای سیاسی کشورمان باشیم. یکی از اتفاقات مهم همزمان با سفر هیثم بنطارق به تهران، تبادل زندانیان سیاسی بین ایران و بلژیک بود، اما این تنها اتفاق مهم سیاسی این چند وقت نبود و خبرهای سیاسی دیگری نیز در فضای رسانهای ایران دست به دست شدهاند.
یکی از این خبرها موضوع آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است. در این خصوص نیز تاکنون خبرهای متفاوتی مطرح شده است. در ابتدا بیان شد که ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودی کشورمان در حال آزاد شدن است. هرچند این خبر به سرعت تکذیب شد، اما در ادامه خبرهای دیگری هم از همین جنس اعلام عمومی شد. برای مثال روز شنبه هفته جاری یحیی آلاسحاق رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق از آزادسازی بخشی از طلب ایران در عراق خبر داد و گفت: «مقداری از منابع بلوکهشده ایران در عراق برای نیازهای حجاج تخصیص یافته و بخشی از پولها نیز برای تامین کالاهای اساسی پرداخت شد.
شنیدهها حاکی از این است که مبلغ پرداختی حدود سه میلیارد دلار است.» وی با اشاره به مجوز پرداخت بخشی از طلبهای ایران توسط عراق تاکید کرد: «این اتفاق بهطور قطع تاثیر مثبتی بر بازارها خواهد داشت چرا که هم نیازهای بانک مرکزی مرتفع و هم کالاهای اساسی خریداری شده است. در واقع این گشایش ارزی میتواند به ثبات بازار ارز و همچنین کالاهای اساسی کمک قابل توجهی کند. دیروز نیز ضیاء الناصری مشاور نخستوزیر عراق در تایید اظهارات آلاسحاق اعلام کرد: «مجموع پولهای ایران که عراق طی دوره مسوولیت دولت کنونی آزاد کرده به ۵/۱ میلیارد یورو رسیده است. همچنین یک میلیارد دیگر هم آزاد خواهد شد. در مقابل، شهروندان همزمان با طرحهای جدید دولت در بهرهبرداری از انرژی پاک و استفاده از گاز عراق شاهد بهبود تدریجی در روند برقرسانی خواهند بود.»
بسیاری پیشبینی میکردند که این خبر تاثیر چندانی بر بازار ارز نداشته باشد، با این حال همزمانی این خبر با دیگر اخبار مثبت سیاسی موجب شده که بازار واکنش مثبت داشته باشد و به کاهش قیمت رضایت دهد. برای مثال همزمان با خبر یادشده، اظهاراتی مبنی بر احتمال توافق زودهنگام ایران و آمریکا مطرح میشد. این خبر را نخستین بار یک نشریه اسرائیلی مطرح کرد و در مطلبی از احتمال توافق ایران و آمریکا در هفتههای پیش رو خبر داد. هرچند حدس و گمانهایی درخصوص این موضوع مطرح میشد، اما این روزها کماکان شاهد دست به دست شدن خبرهایی از جنس توافق هستیم. برای مثال گفته میشود که ایران و آمریکا قرار است به یک توافق موقت هستهای دست پیدا کنند؛ موضوعی که هرچند هنوز قطعیت پیدا نکرده اما از اظهارات مقامات سیاسی این گونه برمیآید که توافق هستهای در دسترس است.
به نظر میرسد حجم زیاد اخبار مثبت سیاسی موجب تقویت انتظارات کاهشی معاملهگران شده و به ریزش قیمتها در بازار ارز دامن زده است. برخی پیشبینی میکنند که دلار میتواند نرخهای زیر ۴۵ هزار تومان را هم به خود ببیند با این وجود ماندگاری دلار در قیمتهای کمتر از ۴۵ هزار تومان چندان طولانیمدت نخواهد بود. در ادامه نیز کارشناسان بار دیگر مسائل اقتصادی را به میان میآورند و میگویند که در صورت بردوام ماندن مشکلات اقتصادی از جمله تورم بالای موجود دلار کماکان امکان رشد قیمت خواهد داشت.
ماندگاری دلار در محدوده قیمتی کنونی بستگی به عملکرد نهادهای اقتصادی دارد
پیام الیاسکردی، درخصوص چشمانداز قیمت دلار برپایه تحلیل تکنیکال به «جهانصنعت» گفت: بعد از آنکه دلار به سقف تاریخی خود یعنی نرخ ۶۰ هزار تومان رسید با اصلاحات قیمتی همراه شد، این اصلاحات اما نه به یک باره بلکه به تدریج اتفاق افتاد. بهطور کلی هرگونه اصلاح قیمتی در بازار ارز به صورت پله به پله اتفاق میافتد که در این بین اصلاحات قیمتی تا ۵ هزار تومان برای تحلیلگران و کارشناسان بسیار بااهمیت تلقی میشود و اصلاحات قیمتی تا دو هزار تومان تنها نشان میدهد که بازار ارز میتواند حامل خبرهایی باشد.وی اظهار کرد: بازار ارز اصولا اطلاعات دقیقی به ویژه از نظر حجم و میزان معاملات انجامشده در آن در اختیار ما قرار نمیدهد. به عبارتی ما همواره با ضعف اطلاعاتی در بازار ارز مواجه هستیم و بهطور دقیق نمیدانیم که حجم معاملات بازار ارز چقدر است. پیشتر اگر این سوال مطرح میشد که آیا دلار با نرخهای بالای ۵۵ هزار تومان و نزدیک به ۶۰ هزار تومان خریدار خواهد داشت یا خیر، فعالان بازار ارز متفقالقول اعلام میکردند که بازار در مسیری که تصور میشود حرکت نمیکند و در نرخهای اعلامی خریدار آنچنانی ندارد.
الیاسکردی ادامه داد: بنابراین دلیل برگشت دلار از نرخهای نزدیک به ۶۰ هزار تومان در سال گذشته، ظرفیت پایین بازار برای خرید ارز در آن نرخها بود. در نهایت نیز دیدیم که دلار به سرعت تا سطح ۵۵ هزار تومان کاهش قیمت پیدا کرد. نکته جالب توجه اینکه قیمت دلار در هفتههای منتهی به پایان سال گذشته و پیش از آنکه خبری درخصوص توافق ایران و عربستان منتشر شود به ۵۲ هزار تومان هم رسید. از آن زمان تاکنون دلار عمدتا در محدوده قیمتی ۵۲ و ۵۳ هزار تومان در نوسان بوده و تغییر چندانی در نرخ این ارز خارجی ایجاد نمیشد.
وی بیان کرد: طی چند وقت اخیر اما خبرهای سیاسی زیادی منتشر شده است؛ از احتمال توافق برجامی ایران و آمریکا گرفته تا خبر آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران. در گزارههای جدیدی که از سوی مقامات سیاسی مطرح شده نیز این نکته مورد تاکید قرار گرفته که موانع زیادی بر سر راه توافق برجامی وجود ندارد و تلاشها در این خصوص در حال انجام است. با وجود حجم بالای اخبار سیاسی مثبتی که منتشر میشود، اما بازار ارز به دلیل فراهم نبودن اطلاعات کامل و دقیق از حجم و اندازه معاملات تکنیکالپذیری کمتری دارد.
به گفته این تحلیلگر بازارهای مالی، در مجموع به نظر میرسد بازار ارز بیشواکنشهایی نسبت به خبر توافق با آمریکا نشان میدهد، با این حال این واقعیت بزرگ را نمیتوان نادیده گرفت که چالشها و مشکلات اقتصادی اعم از تورم بالای موجود، عدم استقلال بانک مرکزی، تبدیل شبهپول به پول، نقدینگی بالا و در راس آن کسری بودجه بالای دولت میتواند زمینهساز رشد دوباره قیمت دلار شود. در حقیقت با وجود کاهش قیمت دلار در سایه اخبار مثبت سیاسی این احتمال مطرح است اگر سطح توافق چندان مطلوب نباشد، دلار مدتی در محدوده قیمتی فعلی باقی میماند و در ادامه آماده رشد دوباره میشود.الیاسکردی در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان پیشبینی کرد دلار تا چه مدت میتواند در محدوده قیمتی کنونی نوسان کند، اظهار کرد: این مساله بستگی دارد که توافق ایران و آمریکا در چه سطحی انجام گیرد. همانطور که اشاره شد اطلاعات دقیقی از میزان معاملات بازار و حجم خرید و فروشها در اختیار نداریم و همین مساله یکی از موانع جدی پیشبینی دقیق قیمتها در بازار ارز محسوب میشود. با همه اینها، با اطلاعاتی که اکنون در اختیار داریم و همچنین دیدگاه ایران و آمریکا به توافق محدود، دلار توانایی ریزش به نرخهای زیر ۴۵ هزار تومان را برای مدت بسیار کوتاهی خواهد داشت. به این ترتیب دلار میتواند مدتی را بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان نوسان کند با این حال مدت زمان ماندگاری آن در محدوده ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان بیشتر خواهد بود.
به باور وی، بهطور کلی ماندگاری دلار در محدوده قیمتی یادشده به عملکرد بانک مرکزی و وزارت اقتصاد در زمینههای اقتصادی اعم از کنترل رشد تورم و نقدینگی بستگی دارد. این مهم نیست که سیاستگذار بتواند دلار را برای مدت زمان کوتاهی به نرخهای بسیار پایینی برساند، آنچه اهمیت دارد این است که دولت بازار ارز را به ثبات برساند و به تعادلسازی نرخ ارز کمک کند.
- 11
- 6
