هشدار درباره کمبود داروهای روانپزشکی؛ بیماران هزینه درمان را کاهش می‌دهند

به گزارش خبرآنلاین، سید وحید شریعت در گفت‌وگو با مظاهر گودرزی از وضعیتی ابراز نگرانی کرده که در آن برخی بیماران برای کاهش مخارج، مقدار داروی مصرفی یا دفعات مراجعه به پزشک را کم می‌کنند. به گفته رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران، هم‌زمانی گرانی با کمبود دارو می‌تواند بیماری را تشدید و نیاز به بستری را بیشتر کند؛ آن هم در حالی که بخش‌های روانپزشکی با کمبود تخت روبه‌رو هستند.

از کمبود تا نایاب شدن بعضی داروها

شریعت در پاسخ به پرسشی درباره نتیجه نامه انجمن به سازمان غذا و دارو، گفت نمی‌داند چه اقدامی در پی آن انجام شده، اما تعداد اقلام دچار کمبود افزایش یافته است. او از بوسپیرونِ ضداضطراب، کلومیپرامینِ مورد استفاده در درمان وسواس و داروهای خوراکی ضدروان‌پریشی مانند پرفنازین، تیوتیکسن و فلوپنتیکزول نام برد که به گفته او در دسترس نیستند.

وی نبود فرآورده‌های تزریقی را مشکل بزرگی توصیف کرد و گفت داروهایی مانند هالوپریدول، ریسپریدون، فلوپنتیکزول و فلوفنازین که پیش‌تر پیدا می‌شدند، اکنون عملاً یافت نمی‌شوند. او این میزان دشواری در تأمین را حتی در مقایسه با دوره جنگ کم‌سابقه دانست.

این روانپزشک توضیح داد به جز تزریقی‌های طولانی‌اثر، دیگر اقلام مورد اشاره تولید داخلی دارند، اما کمبود مواد اولیه تأمین آنها را مختل کرده است. درباره کیفیت نیز گفت بعضی بیماران از اثربخشی محصولات برخی شرکت‌ها رضایت ندارند؛ با این حال مسئله فوری‌تر، محدود شدن گزینه‌های پزشک است، زیرا همه بیماران به یک دارو پاسخ مشابه نمی‌دهند و ناسازگاری یا حساسیت می‌تواند انتخاب‌ها را کمتر کند.

نگرانی از عود بیماری و کمبود تخت

از نگاه شریعت، وقتی چند داروی یک گروه هم‌زمان کمیاب می‌شود، احتمال قطع درمان و بازگشت علائم در ماه‌های بعد افزایش می‌یابد. در نتیجه شمار بیشتری از بیماران ممکن است به بستری نیاز پیدا کنند، در حالی که اکنون هم ظرفیت بخش‌ها پر است و برخی بیماران در نوبت می‌مانند.

او سرانه پایین تخت نسبت به جمعیت را بخشی از مشکل دانست و هشدار داد کمبود دارو عملاً شرایط قطع درمان را به بیماران تحمیل می‌کند. نگرانی دیگر او کاهش ذخیره مواد اولیه است که می‌تواند فهرست داروهای گرفتار کمبود را طولانی‌تر کند. این سخنان ارزیابی و هشدار او درباره روند احتمالی آینده است.

کاهش توان مالی برای مراجعه به پزشک

شریعت درباره آثار فشارهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و شرایط جنگی گفت آمار و مطالعه دقیقی در اختیار ندارد، اما مشاهدات بالینی افزایش نیاز به خدمات سلامت روان را نشان می‌دهد. او از دو روند هم‌زمان سخن گفت: بالا رفتن فشار و استرس از یک سو و کمتر شدن توان پرداخت هزینه درمان از سوی دیگر.

به توضیح او، برخی بیمارانی که پیش‌تر هر ماه مراجعه می‌کردند، اکنون فاصله ویزیت را به دو یا سه ماه رسانده‌اند؛ این تعویق الزاماً انتخاب مطلوب آنان نیست و به محدودیت مالی مربوط می‌شود. گروهی نیز برای صرفه‌جویی مقدار داروی خود را کاهش داده‌اند. او هشدار داد کمتر شدن نظارت پزشک همراه با مصرف ناکافی دارو می‌تواند وضعیت بیمار را بدتر کند.

تاب‌آوری جای درمان را نمی‌گیرد

در پاسخ به پرسشی درباره نقش تاب‌آوری، رئیس انجمن توضیح داد این مفهوم می‌تواند برای افراد عمومی و کسانی که هنوز دچار اختلال نشده‌اند، تا حدی کمک‌کننده باشد؛ اما فرد بیمار به درمان نیاز دارد و نمی‌توان از او خواست صرفاً با تحمل شرایط منتظر بماند.

او افزود انباشته شدن استرس ظرفیت تاب‌آوری را هم کاهش می‌دهد. در چنین وضعی، کنار گذاشتن مراقبت‌های قبلی و روی آوردن به مصرف مواد، الکل یا داروی خودسرانه راه‌حل نیست و ممکن است بیماری را همراه با عوارض بیشتر به تعویق بیندازد. محور هشدار این گفت‌وگو، حفظ دسترسی بیماران به درمان و جلوگیری از قطع ناخواسته آن است.