چرا آمریکا از پیش شرط‌های خود برای مذاکره با ایران کوتاه آمد؟

مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا روز گذشته اعلام کرد که کشورش حاضر است “بدون پیش‌شرط” با ایران مذاکره کند. این سخنان در حالی مطرح شد که پمپئو سال گذشته برای  مذاکره با ایران ۱۲ پیش شرط تعیین کرده بود که اگر ایران آن‌ها را رعایت کند، آمریکا حاضر به مذاکره خواهد شد.  در یک سال گذشته روابط ایران و آمریکا دستخوش تغییر و تحول بسیار زیادی بود، از تهدید‌ لفظی تا تهدید نظامی و آوردن ناوهای هواپیمابر در آب‌های خلیج فارس؛ در این شرایط اما ایران حاضر به مذاکره و تغییر مواضع خود نشد. برخی از کارشناسان معتقدند که عوامل بسیار زیادی باعث شده تا آمریکا لحن و موضع خود علیه ایران را تغییر دهد. از میانجیگری عمان و سوییس و ژاپن تا در پیش رو بودن انتخابات ریاست جمهوری که ترامپ از بیم رای نیاوردن سعی دارد تا لحنی محافظه کارانه تر به خود بگیرد.

از همین رو احمد سبحانی کارشناس مسائل سیاسی و سفیر سابق ایران در ونزوئلا و در گفت و گو با جامعه ایرانی، با اشاره به سخنان اخیر مایک پمپئو مبنی بر اینکه حاضریم بدون هیچ پیش شرطی با ایران مذاکره کنیم، گفت: امریکا در قبال ایران همواره دو رویکرد داشته است. آن‌ها به این نتیجه رسیده اند که تهدید در برابر ایران جواب نمی‌دهد به همین دلیل به سمت زبان نرم روی آورده اند. زمانی که تهدید کردند و برای ما شاخ و شونه کشیدند و دیدند که ما عقب نشینی نمی‌کنیم، مجبور شدند به همان رویکرد قبلی خود برگشتند و قکر میکنند با زبان نرم میتوانند باز هم عده ای را در ایران فریب دهند که این هم از سر موضع ضعف است.

سبحانی ادامه داد: امروزه آمریکا با مشکلات زیادی روبه رو است و تقریبا با همه شرکای تجاری خود درگیر است. روز گذشته بار دیگر انگلیس را تهدید کرد، در ونزوئلا سوریه و کره شمالی موفقیتی کسب نکرد، اروپا را همچنان تهدید می‌کند، در جنگ تجاری با چین قرار دارد و کشورها به تدریج در حال دور شدن از دلار هستند. از سوی دیگر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نزدیک است و ترامپ احتیاج دارد تا برای جلب نظر مردم، رویکرد خود را به نوعی تغییر دهد.

آمریکا قدرت نرم خود را از دست داده است/ جنگ نظامی برای دو کشور خسارت به همراه دارد

این دیپلمات پیشین کشورمان با بیان اینکه انتخابات آمریکا تا حدودی در تغییر لحن ترامپ و کابینه او تاثیر داشته است، تصریح کرد: قدرت در دنیا به قدرت نرم و نظامی یا خشن تقسیم می‌شود. آمریکا قدرت نرم خود را تا حدود زیادی از دست داده است، یک زمانی اگر ناوهای آن‌ها به حرکت درمی‌آمدند دولت‌ها سقوط می‌کردند اما اکنون حتی جرات نکرده‌اند که ناوهایشان را به نزدیکی آب‌های کشور ما بیاورند. از سوی دیگر ایران دارای تسلیحات بومی پیشرفته و ناشناخته ای است که اگر بخواهند با ایران درگیری نظامی داشته باشند درست است که کشور ما دچار خسارت‌های زیادی می‌شود اما اینگونه هم نیست که آمریکا از این جنگ پیروز بیرون بیایید و هیچ خسارتی هم نبیند. مهمترین نکرانی آمریکا تضعیف قدرت جهانی در مقابل رقبائی چون چین و روسیه است.

احمد سبحانی ادامه داد: قدرت آمریکا این روزها به شدت کاهش پیدا کرده است و هرکس دیگری هم که بود سعی می‌کرد تا این رویکرد را انتخاب کند. من فکر می‌کنم مسئله انتخابات مهم است اما قطعی و تعیین کننده نیست.

میانجیگری‌ها در تغییر لحن آمریکا بی تاثیر نبوده است

سبحانی با اشاره به تاثیر میانجیگری‌های عمان، سوییس و ژاپن در تغییر لحن آمریکا نسبت به ایران، گفت: امروزه آمریکا دیگر نمی‌تواند از سوی جامعه جهانی صحبت کند و اعضای دائم شورای امنیت و بسیاری از کشورها نیز موافق رویکرد و سیاست آمریکا نیستند. از همین رو مجبور است واسطه بفرستد تا بتواند حرف‌های خود را مطرح کند. کشورهای هم‌پیمان آمریکا اکنون شامل اسرئیل، عربستان و تاحدودی امارات است و علارغم تلاش بسیاری که این کشورها انجام دادند، آمریکا بازهم حاضر نشد تا جنگ نیابتی را علیه ایران آغاز کند. تاکید می‌کنم امروز اگر آمریکا بخواهد دست به جنگ با هر کشوری بزند، قطعا به ضعف شدید آمریکا منجر خواهد شد که بسیار خطرناک خواهد بود. نمی‌توان گفت میانجیگری ها هیچ تاثیری نداشته است اما اگر دقت کنیم می‌بینیم که بسیاری از کشورها در قبال تحریم‌های آمریکا علیه ایران مقاومت می‌کنند.

مدیر کل اسبق آمریکای وزارت امور خارجه در ادامه با بیان اینکه ایران راه مقاومت را در پیش گرفته است، تصریح کرد: تاکید می‌کنم که آمریکا متوجه شده است که زبان تهدید و تند علیه ایران جواب نمی‌دهد، به این خاطر به این رویکرد روی آورده‌اند. ما یک بار با آمریکا مذاکره کرده‌ایم، کسی که انقدر به راحتی تعهدات را زیر پا می‌گذارد طبیعی است که به هیچ عنوان قابل اعتماد برای یک مذاکره دیگر نیست.