به گزارش رویداد۲۴ یک سال بعد از خروج آمریکا از برجام و آغاز کمپین حداکثر فشار علیه ایران، ایران تعهداتش را در توافق کاهش داده، یک پهپاد آمریکایی را سرنگون کرده، یک نفتکش بریتانیایی را توقیف کرده و به ادعای آمریکاییها پشت پرده حمله به نفتکشها در خلیج فارس بوده است.
پس از این تحولات محمدجواد ظریف وزیر خارجه ایران به دعوت امانوئل مکرون به شهر بیاریتز فرانسه سفر کرده و در حاشیه نشست اعضای گروه هفت با رییس جمهور فرانسه دیدار کرده است. دیداری که به یک کنفرانس خبری مشترک میان مکرون و ترامپ ختم شد و در آن رییس جمهور آمریکا نسبت به دیدار با حسن روحانی رییس جمهور ایران ابراز تمایل کرد.
این سلسله حوادث به گفته الدار ممدوف دیپلمات سابق لیتوانی در آمریکا. اسپانیا و تحلیلگر سیاست خارجی، نشان دهنده یک استراتژی مشخص از سوی مقامات ایرانی است: «استراتژی تشدید درگیریهای حساب شده»
ممدوف در یادداشتی که در لابلاگ منتشر شده نوشت: ایران تحت تاثیر کمپین حداکثر فشار آمریکا فروپاشی نکرده اگرچه اقتصادش با مشکلات جدی روبه روست. اما ایران در این مدت نه تنها هیچ نشانی از تمایل به مذاکره با آمریکا نشان نداده بلکه بارها التماس مقامات آمریکایی برای این منظور را هم رد کرده است.
در عوض، ایران با تشدید تنشها چندین بازیگر کلیدی را مجبور کرده رویهشان را تغییر دهند. اروپا تا امروز قادر نبوده سود حاصل از برجام را به ایران برساند، اما تصمیم ایران به کاهش تعهدات برجام و توقیف کشتی بریتانیایی زنگ خطری برای اروپا بود. این اقدامات نشان دادند تهدیدهای تهران برای کاهش تعهداتش در برجام و جلوگیری از جریان کشتیرانی در خلیج فارس بلوف نیست.
ترس اروپاییها از افزایش تنش در منطقه و هزینههایی که برای اروپاییها در پی خواهد داشت دلیل اصلی سیاست مکرون برای دیپلماسی فعال با ایران است.
ایران در واقع سیاست محدود و قابل بازگشتی را در پیش گرفته است. آنها به طور رسمی برجام را نقض نکردهاند، اما همزمان اروپا را مجبور کردهاند که در مقابل آمریکا موضع گیری کند.
به گزارش رویداد۲۴ اتفاقاتی که در خلیج فارس برای نفتکشهای کشورهای همسایه افتاد نیز خللی به روند سیاست ایران وارد نکرد و در عوض شیخ محمد بن زاد شیخ ابوظبی و حاکم دو فاکتو امارات به این نتیجه رسید که خسارتی که جنگ با ایران ممکن است برای آنها ایجاد کند بیشتر از دوستی با ایران و کاهش تنشهاست.
عربستان سعودی، دیگر رقیب منطقهای ایران شاید هنوز به همین نتیجه نرسیده باشد، اما جنگ ایران و عربستان تبعات جبران ناپذیری خواهد داشت. عربستان از اینکه حوثیهای موتلف ایران در یمن به قدرت تمام برسند و توانایی حمله به سرزمین عربستان را داشته باشند، بسیار میترسد. ایران میتواند از طریق یمن به شیعیان استان شرقی عربستان دسترسی داشته باشد. این شرایط همان شرایطی است که میتواند زمینه را برای شورش القاعده و داعش در شبه جزیره عربی فراهم کند؛ یعنی جریانهایی که به پادشاهی عربستان از لحاظ ایدئولوژیک سمپاتی دارند. بی اغراق، جنگ با ایران یک تهدید موجودیتی برای امارات و عربستان به شمار میرود.
در نهایت، تصمیم ایران برای سرنگون کردن پهپاد آمریکایی پیام مهمی برای واشنگتن بود: اینکه حتی در شرایط دشواری که ایران دچار آن است، این کشور قادر است هزینههای سنگینی بر دوش ارتش آمریکا بگذارد. تصمیم ترامپ برای او انجام شد.
در مورد ایران با توجه به اینکه ترامپ در آستانه یک انتخابات دیگر است بهترین راه مذاکره است تا ورود به یک جنگ جدید در خاورمیانه. همه این ارزیابیها پشت پرده سفر ظریف به بیاریتز بود. اگرچه برخی رسانهها اصرار داشتند این سفر را غافلگیر کننده نشان دهند، اما هیچ بخشی از این سفر غافلگیر کننده نبود.
فرانسه با آمریکاییها هماهنگ کرده بود و در واقع ظریف با این توصیف که مکرون به او گفته بود ترامپ حاضر است اقداماتی برای توقف حکومت نظامی اقتصادی علیه ایران بردارد به فرانسه سفر کرد. دیپلماسی ایران برای کسانی که به دنبال عکس گرفتنند ناشناخته است.
به گزارش رویداد۲۴ چشم انداز مذاکرات، اما واکنشهای هیستریک افرادی که درایجاد این بحران دست داشتند را به همراه داشت. افرادی نظیر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل. در واقع به گفته عباس عراقچی معاون وزیر خارجه ایران، آمریکا نشان داده که در کاهش تحریمها علیه فروش نفت ایران میتواند انعطاف نشان دهد. این وضعیت میتواند به مذاکره ایران و آمریکا بیانجامد، اما موضع ایران ثابت است: ایران آماده مذاکره است به شرطی که جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران متوقف شود.
این موضع غیر معقولی نیست. ترامپ خواستار مذاکره با روحانی است و این قابل درک است. او میخواهد خود را یک معاملهگر قهار نشان دهد. با این حال روحانی هیچ دلیلی برای کمک به او برای رسیدن به این هدفش ندارد. ترامپ و روحانی هر دو منافع خود را از این دیدار دنبال میکنند: انتخابات مجلس یازدهم [۲۰۲۰] و انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ برای ایران در راه است. تعریف و تمجیدهای ترامپ برای کیم جونگ اون به کار روحانی و میانه روهای ایران نمیآید. اما رسیدن به یک پیروزی ملموس، حتی ناقص، میتواند وضعیت اقتصادی ایران را بهبود ببخشد.
در نتیجه استراتژی ایران که توسط ظریف و تیم دیپلماتهایش اداره میشود، با هدف رسیدن به یک مذاکره مستقیم با آمریکاست. برای اینکه چنین مذاکرهای با موفقیت انجام شود، توپ در زمین آمریکاییهاست. ترامپ باید نقش مهاجم را بازی کند و به ایران پیشنهاد کاهش تحریمهای اقتصادی را بدهد.
- 19
- 5
