جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱
۱۴:۴۱ - ۰۸ آذر ۱۴۰۰ کد خبر: ۱۴۰۰۰۹۰۶۸۱
نجوم و فضا

حامد ولی زادگان؛ کاشف بیش از ۳۰۰ سیاره فراخورشیدی ناشناخته

حامدولی زادگان, دانشمند ایرانی ناسا
یک الگوریتم جدید هوش مصنوعی که به سرپرستی" حامد ولی زادگان" دانشمند ایرانی ناسا توسعه یافته است، بیش از ۳۰۰ سیاره فراخورشیدی ناشناخته را در داده های به دست آمده از تلسکوپ فضایی" کپلر" کشف کرد و نشان داد که در تشخیص موارد مثبت کاذب از سیاره های فراخورشیدی واقعی کارآمدتر از متخصصان انسانی است.

به گزارش ایسنا، یک الگوریتم جدید هوش مصنوعی بیش از ۳۰۰ سیاره فراخورشیدی ناشناخته را در داده های جمع آوری شده توسط تلسکوپ بازنشسته شده" کپلر" که وظیفه شکار سیاره های فراخورشیدی را بر عهده داشت، کشف کرده است.

تلسکوپ فضایی" کپلر" ساخت ناسا است که با هدف کشف سیاره های فراخورشیدی مشابه با زمین در سال ۲۰۰۹ به فضا پرتاب شد و برای این کار، درخشندگی ۱۰۰ هزار ستاره را در عرض ۳.۵ سال بررسی کرد تا نشانه ای از کاهش درخشندگی بر اثر گذار سیاره ای بیابد. این مأموریت به اسم" یوهانس کپلر" اخترشناس آلمانی نام گذاری شد.

تلسکوپ فضایی" کپلر" حتی بعد از بازنشستگی هم دست از اکتشاف برنداشت و تصاویری از یک سیاره گازی شبیه به" نپتون (Neptune)"، یک اَبَرزمین و یک سیاره شبیه به زحل که به دور ستاره ای در ابعاد خورشید ما می چرخید را به زمین ارسال کرد. سازمان ناسا آخرین تصویر ثبت شده توسط تلسکوپ فضایی" کپلر" را" آخرین نور"( Last Light) نام نهاده است.

در آخر سازمان ناسا خاطرنشان کرد که تلسکوپ" کپلر" یک ماه بعد از ثبت آخرین عکس، با اتمام سوخت به پایان عمر خود رسیده است.

تلسکوپ فضایی" کپلر" نخستین شکارچی سیاره های فراخورشیدی اختصاصی ناسا بود که صدها هزار ستاره را در جستجوی جهان های بالقوه قابل سکونت در خارج از منظومه شمسی رصد کرده است.

فهرست سیارات بالقوه ای که این تلسکوپ گردآوری کرده موجب شده است که ستاره شناسان حتی بعد از نابودی این تلسکوپ نیز بتوانند به اکتشافات جدید ادامه دهند.

به طور معمول، ستاره شناسان این داده ها را برای یافتن نشانه هایی از سیارات فراخورشیدی تجزیه و تحلیل می کنند، ولی الگوریتم هوش مصنوعی جدیدی به نام" اگزوماینر"( ExoMiner) اکنون میتواند این کار را بهتر از انسان انجام دهد و داده ها را سریع تر و کارآمدتر کاوش کند.

این تلسکوپ که در نوامبر ۲۰۱۸ به کار خود خاتمه بخشید، به دنبال کاهش موقتی در روشنایی ستارگان بود که ممکن بود این کاهش ناشی از عبور سیاره ای از مقابل آن ستارگان باشد که در مقابل چشمان" کپلر" دیده می شود. ولی همه این کاهش نورها توسط سیارات فراخورشیدی ایجاد نمی شوند و بر اساس اعلام ناسا، دانشمندان باید روش های دقیقی را برای تشخیص سیاره های فراخورشیدی مثبت کاذب از سیاره های واقعی دنبال می کردند.

" اگزوماینر" که به معنی" استخراج کننده سیاره های فراخورشیدی" است، یک شبکه عصبی و نوعی الگوریتم هوش مصنوعی است که میتواند قابلیت هایی را با میزان داده های کافی یاد بگیرد و آنها را التیام بخشد. از طرفی،" کپلر" نیز داده های زیادی در طول فعالیت ارزشمند خود تولید کرده است. این تلسکوپ در کمتر از ۱۰ سال فعالیت، هزاران سیاره نامزد را کشف کرد که تقریباً ۳۰۰۰ مورد از آنها تاکنون تائید شده است و این اکثریت قریب به اتفاق ۴۵۶۹ سیاره فراخورشیدی را تشکیل می دهد که در حال حاضر به صورت کلی شناخته شده اند.

دانشمندانی که داده های" کپلر" را بررسی می کنند برای هر سیاره فراخورشیدی نامزد، خمیدگی نور آنرا بررسی می کنند و محاسبه می کنند که به نظر میرسد این سیاره چقدر از سطح ستاره را می پوشاند. آنها همچنین تجزیه و تحلیل می کنند که چه قدر طول میکشد یک سیاره بالقوه از مقابل ستاره میزبان خود عبور کند.

اکنون الگوریتم" اگزوماینر" دقیقاً همین فرآیند را دنبال می کند، ولی کارآمدتر. این الگوریتم به پژوهشگران این امکان را می دهد تا دسته ای متشکل از ۳۰۱ سیاره فراخورشیدی که قبلاً ناشناخته بودند را به یکباره به فهرست کشفیات" کپلر" اضافه کنند.

حامدولی زادگان, دانشمند ایرانی ناسا

" حامد ولی زادگان" سرپرست پروژه" اگزوماینر" و مدیر بخش یادگیری ماشینی با انجمن تحقیقات فضایی دانشگاه ها در مرکز تحقیقات" ایمز" ناسا است، در یک بیانیه خاطرنشان کرد:وقتی" اگزوماینر" می گوید یک شیء، یک سیاره است، می توانید مطمئن باشید که یک سیاره فراخورشیدی است." اگزوماینر" بسیار دقیق است و از جهاتی قابل اعتمادتر از طبقه بندی کننده های ماشینی موجود و متخصصان انسانی است.

اکنون که" اگزوماینر" مهارت های خود را به اثبات رسانده است، دانشمندان به دنبال استفاده از آن برای کمک به غربال کردن داده های سایر مأموریت های جستجوی سیاره های فراخورشیدی مانند ماهواره بررسی سیارات فراخورشیدی کنونی ناسا به نام" تس"( TESS) یا ماموریت" پلاتو"( PLATO) متعلق به آژانس فضایی اروپا هستند که در سال ۲۰۲۶ راه اندازی می شود.

گفتنی است که متأسفانه هیچ کدام از سیارات فراخورشیدی که به تازگی تأیید شده اند، احتمالاً کاندیدای میزبانی از حیات نیستند، برای اینکه آنها خارج از مناطق قابل سکونت ستارگان میزبان خود قرار دارند.

ناسا در بیانیه ای اعلام نموده است که این مقاله برای انتشار در مجله Astrophysical پذیرفته شده و نسخه پیش از چاپ آن هم اکنون در سایت preprint arXiv.org موجود است.

  • 12
  • 5
۵۰%
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
سمیرا سیاح,بیوگرافی سمیرا سیاح,زندگینامه سمیرا سیاح بیوگرافی سمیرا سیاح بازیگر سینما و تلویزیون ایران (+ تصاویر)

متولد : ۲۴ آذر ۱۳۵۲

زادگاه: تهران

زمینه فعالیت : سینما ، تئاتر و تلویزیون

پیشه : بازیگر

مدرک تحصیلی : کارشناسی بازیگری سینما

قد : ۱۶۵ سانتیمتر

ادامه
وینیسیوس جونیور,بیوگرافی وینیسیوس جونیور,زندگینامه وینیسیوس جونیور بیوگرافی وینیسیوس جونیور، جوان‌ترین گلزن ال‌کلاسیکو در سال ۲۰۲۱ (+ تصاویر)

زاده:۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۰۰

زادگاه:برزیل

سمت:فوتبالیست

قد:۱۷۷ سانتی متر

ملیت:برزیلی

ادامه
کریم بنزما,بیوگرافی کریم بنزما,زندگینامه کریم بنزما بیوگرافی کریم بنزما مهاجم فوتبال فرانسوی (+ تصاویر خانوادگی)

متولد:۲۸ آذر ۱۳۶۶

زادگاه:فرانسه

زمینه فعالیت: ورزش فوتبال

پیشه:بازیکن فوتبال

مدرک تحصیلی:دیپلم

قد:۱۸۵ سانتیمتر

ادامه
سید رضا فاطمی امین,بیوگرافی سید رضا فاطمی امین,زندگینامه سید رضا فاطمی امین بیوگرافی سید رضا فاطمی امین، وزیر صنعت در دولت سیزدهم (+ تصاویر)

زاده:۱۳۵۳

زادگاه:شاهرود، ایران

ملیت:ایرانی

سمت:وزیر صنعت، معدن و تجارت

شروع به فعالیت:۳ شهریور ۱۴۰۰

دین:اسلام

ادامه
همسر یوسف صیادی,تصاویر یوسف صیادی,یوسف صیادی بیوگرافی یوسف صیادی بازیگر سینما و تلویزیون کشور (+ تصاویر)

زاده:۵ اسفند ۱۳۴۸

زادگاه:نازی آباد تهران

ملیت:ایرانی

پیشه:بازیگر

وضعیت تاهل:متاهل

ادامه
خلاصه داستان زندگی حضرت یحیی,زندگینامه حضرت یحیی,ولادت یحیى زندگینامه حضرت یحیی (ع) و نحوه ی به شهادت رسیدنش

محل تولد:فلسطین

آرامگاه:مسجد جامع اموی

خویشاوندان مهم:زکریا، مریم

پیامبران هم عصر :زکریا، عیسی

پیروان:بنی اسراییل

ادامه
غیاث الدین جمشید کاشانی,زندگینامه غیاث الدین جمشید کاشانی,بیوگرافی غیاث الدین جمشید کاشانی زندگی نامه غیاث الدین جمشید کاشانی، ریاضی‌دان و اخترشناس

تولد:۷۹۰ قمری

محل تولد:کاشان، ایران

درگذشت:۱۹ رمضان ۸۳۲ قمری

محل درگذشت:سمرقند اکنون در ازبکستان

پیشه:ریاضیات، ستاره شناسی

ادامه
آثار المیرا دهقانی,عکسهای اینستاگرامی المیرا دهقانی,آثار هنری المیرا دهقانی بیوگرافی المیرا دهقانی بازیگر سینما و تلویزیون (+ تصاویر)

متولد:۵ شهریور ۱۳۷۰ شیراز

محل زندگی:تهران

زمینه فعالیت:سینما و تلویزیون

پیشه:بازیگر

مدرک:فوق لیسانس صنایع غذایی

شروع فعالیت:۱۳۸۸ تاکنون

ادامه
کایل اسنایدر,بیوگرافی کایل اسنایدر,زندگینامه کایل اسنایدر بیوگرافی کایل اسنایدر و افتخارات این کشتی گیر(+ تصاویر)

نام خانوادگی: اسنایدر

متولد: ایالات متحده آمریکا

زاده:۲۰ نوامبر ۱۹۹۵

قد:۱۸۱

ملیت: آمریکایی

حرفه: ورزش کشتی ازاد

ادامه
ویژه سرپوش