افزايش حدود پنج برابري آب درياچه اروميه در دولت يازدهم، وضعيت ساکنان استانهاي شمالغربي کشور را بهبود بخشيده است. تشکيل کميته ملي احياي درياچه اروميه در آغاز دولت يازدهم رخ داد و حالا پس از گذشت چهار سال، کارشناسان ميگويند دوره تثبيت درياچه اروميه با موفقيت به پايان رسيده و دوره احياي درياچه بهزودي آغاز ميشود. به گفته مسئولان، تراز آب درياچه اروميه در سال ۱۳۷۴ در بالاترين سطح قرار داشته و در مدت ۲۰ سال و تا سال ۱۳۹۳ سالانه بهطور متوسط ۴۰ سانتيمتر سطح تراز آن کاهش يافته است.
با اقدامات صورتگرفته ازسوي ستاد احياي درياچه اروميه و با بودجه اختصاصيافته به اين طرح حال درياچه اروميه رو به بهبودي است. اگرچه بزرگترين درياچه داخلي ايران بهطور کامل احيا نشده اما مسئولان ميگويند با ادامه اين روند درياچه در کمتر از ۱۰ سال آينده بهطور کامل احيا خواهد شد. بهبود شرايط در يکي از زيستگاههاي مهم کشور که اکنون احياي آن به دغدغهاي ملي تبديل شده خبرنگاران ۲۰ رسانه ارتباط جمعي کشور را پس از چندين سال، براي بازديد به اين منطقه کشاند.
روند بهبود درياچه اروميه از زبان خبرنگاران
جعفر محمدي، مديرمسئول سايت خبري تحليلي عصر ايران که بازديدهاي مکرري از اين مکان داشته است، در زمينه روند احياي آن گفت: روند روبه مرگ درياچه امروز مسيري عکس را ميپيمايد.
او با اشاره به عمليات رضايتبخش ستاد احياي درياچه اروميه به ايرنا گفت: بحران درياچه اروميه در طي سالهاي طولاني رخ داده و نيازمند برنامهاي بلندمدت براي احياي دوباره است اما پشتسرگذاشتن مرحله تثبيت آب آن اميدبخش است.
او درياچه اروميه را معضل فراموششده دولتهاي نهم و دهم عنوان و اضافه کرد: در آن دوران بهعنوان يکي از فعالان رسانه، تلاشهاي بسياري در زمينه اعلام شرايط خطر و بروز فاجعه در اين پيکره آبي انجام دادم که منجر به زمينهسازي براي تبديل اين موضوع به مطالبه ملي شد.
مدير مسئول سايت خبري تحليلي عصر ايران گفت: تا رسيدن به شرايط ايدهآل هنوز همت و تلاش بسياري نياز بوده اما شرايط فعلي درياچه نسبت به سال ۹۲ بسيار مطلوبتر است.
مژگان جمشيدي، روزنامهنگار و فعال زيستمحيطي نيز دراينباره به ايرنا گفت: از سال ۸۰ تا سال جاري افزون بر هفت بار از درياچه اروميه بازديد کردهام.
او با بيان اينکه از ۱۷ سال قبل در قالب تشکلهاي غيردولتي زيستمحيطي اعتراض فعالان محيطزيست در زمينه آغاز روند خشکي درياچه را مطرح کردهاند، افزود: در سال ۸۱ شمسي که بهعنوان روزنامهنگار در حوزه زيستمحيطي آغاز به کار کردم، تصميم گرفتم تا پيام علاقهمندان محيطزيست را در زمينه درياچه به گوش همه برسانم و پيگير اين مسئله بودم.
جمشيدي اظهار کرد: در حد فاصل جزاير اشک و کبودان شاهد جوجهآوري پرندگاني چون فلامينگو بودم و اين براي من اهميت پيگيري اوضاع اين پهنه را دوچندان کرده است.
اين روزنامهنگار با اشاره به شرايط بحراني درياچه در زمان آغاز به کار دولت يازدهم، اظهار کرد: در سالهاي ۸۵، ۸۶، ۸۷، ۸۹، ۹۱، ۹۴ و ۹۵ بازديدهايي از درياچه اروميه داشتم و در سال ۹۴ که هنوز طرحهاي زودبازده ستاد احيای درياچه اروميه آغاز نشده بود، اوج بحران را شاهد بودم.
اين فعال محيطزيست با اشاره به وضعيت فعلي درياچه اضافه کرد: هماکنون کارهايي در زمينه احيا صورت گرفته اما اين اقدامات حداقل انتظاراتي است که دولت برآورد کرده و اين درياچه نيازمند توجه بيشتر و تداوم در اجراي طرحهاي احياست.
جمشيدي اقدامات دولت در اين عرصه را بيسابقه عنوان کرد و گفت: تاکنون هيچ دولتي به اندازه دولت يازدهم به مشکلات زيستمحيطي و از جمله احياي درياچه اروميه توجه نداشته است.
وي با بيان اينکه هماکنون ميزان آب درياچه به ۲,۶ ميليارد مترمکعب افزايش يافته است، ادامه داد: شايد به ظاهر احيا با سرعت زياد انجام نميشود اما اقدامات انجام يافته و مشاهدههاي عيني، اميد را براي احيا چندين برابر کرده است.
رئيس دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه نيز در اين ديدار با بيان اينکه دولت تدبير و اميد در احياي نگين آبي آذربايجان موفق عمل کرده است، گفت: پس از آغاز به کار ستاد احياي درياچه اروميه در دولت يازدهم و اجراي طرحهاي زودبازده، روند خشک شدن اين درياچه بهتدريج متوقف شده و تراز آب اين درياچه ۸۰ سانتيمتر افزايش يافته است.
فرهاد سرخوش با بيان اينکه ۱۷۳ طرح ۱۰ ساله براي احياي درياچه اروميه تعريف شده است، افزود: در زمان حاضر با همکاري همزمان ۶ دستگاه اجرايي، ۴۴ طرح در حال اجراست.
او با اعلام اينکه طي دو سال اخير ۴۱۲ کيلومتر از لايروبي رودخانهها در استانهاي آذربايجانغربي و آذربايجانشرقي انجام شده است، افزود: اجراي طرحهاي لايروبي از ميزان خسارتهاي ناشي از سيل اخير در اين استانها کاهش داد.
سرخوش در ادامه تصريح کرد: براي ادامه طرح لايروبي رودخانههاي اين حوضه آبريز بيش از ۲۵۰ ميليارد ريال بودجه در نظر گرفته شده بود که با وقوع سيل اخير افزايش اين اعتبار تا ۸۰۰ ميليارد ريال ضروري است.
اقدامات مهم در احياي درياچه
مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه گفت: طرح انتقال آب از کاني سيب به پيکره درياچه از مهمترين طرحهاي احياي درياچه اروميه به شمار ميرود که با استقرار دو دستگاه حفاري مکانيزه (TBM) و فعاليت در سه شيفت کاري حدود دو سال ديگر به بهرهبرداري ميرسد و سالانه ۶۵۰ ميليون مترمکعب آب به درياچه اروميه منتقل ميشود.
وي با بيان اينکه در سال گذشته ۱۶ درصد از آب مصرفي آذربايجان غربي در حوزه کشاورزي در سايه اصلاح الگوي کشت ذخيرهسازي شد، گفت: براساس برنامهريزيها اين رقم در سال جاري به ۲۴ درصد افزايش مييابد.
سرخوش با اشاره به طرحهاي جهاد کشاورزي آذربايجانغربي در حوضه آبريز درياچه اروميه افزود: تاکنون ۶ هزار و ۵۰۰ هکتار از زمينهاي کشاورزي استان به آبياري تحت فشار مجهز شده است.
مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه همچنين از کاهش کاشت چغندرقند در حوضه آبريز درياچه اروميه براي جلوگيري از مصرف بالاي آب خبر داد و افزود: امسال در حدود سه هزار هکتار از اراضي حوضه آبريز درياچه اروميه به کشت کلزا اختصاص يافته است.
سرخوش با اشاره به تعهد شرکت آب و فاضلاب آذربايجان غربي براي تحويل سالانه ۱۰۵ ميليون مترمکعب پساب تصفيه شده به درياچه اروميه گفت: پساب ۹ شهر آذربايجانغربي به پيکره درياچه منتقل ميشود.
رئيس دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه همچنين از آغاز دوباره طرح مطالعاتي انتقال آب از درياچه وان ترکيه به درياچه اروميه خبر داد.
حجم آب درياچه از ۵۰۰ ميليون مترمکعب در دوران بحراني و زمان آغاز به کار دولت يازدهم به بيش از دو و نیم ميليارد مترمکعب در زمان حاضر رسيده است.
ستاد احياي درياچه اروميه در گام نخست مطالعاتي براي احيای اين درياچه آغاز کرد اما در سريعترين زمان ممکن طرحهاي ۴۴گانه نهايي و زودبازده براي تثبيت آب درياچه اروميه روي ميز اعضاي ستاد احيای قرار گرفت و اين ستاد کارهاي عملياتي خود را براي احياي بزرگترين پهنه آبي داخلي کشور شروع کرد.
۴۱۲ کيلومتر لايروبي رودخانههاي اصلي منتهي به درياچه اروميه، ساماندهي سردهنههاي رودخانهها، انسداد هزار و ۲۰۰ چاه غيرمجاز و اصلاح آبياري در ۶ هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضي کشاورزي از اقدامهاي زودبازده دولت يازدهم براي تثبيت وضعيت اين درياچه بوده است.
درياچه اروميه در قالب طرح احياي درياچه اروميه قرار است ظرف مدت ۱۰ سال به سطح تراز اکولوژيک خود يعني هزار و ۲۷۴ متر از سطح آبهاي آزاد برسد.
يکي از مهمترين مصوبههاي اين ستاد کاهش ۴۰ درصدي مصرف آب کشاورزي در حوضه آبريز اين درياچه بهواسطه انتقال آب با لولههاي پلياتيلني از منبع تأمين تا سر مزرعه است.
- 15
- 5
