دوشنبه ۰۵ مهر ۱۴۰۰
کد مقاله: ۱۴۰۰۰۲۰۰۱۴

ویژگی های ساز تنبک چیست؟ (+ انواع، ساختار، تاریخچه)

تنبک,تنبک نوازی,انواع تنبکخرید تنبک را میبایست بعد از آشنایی با مشخصات تنبک خوب انجام داد
تنبک یکی از مشهورترین سازهای کوبه ای اصیل ایرانی است که از تمامی انگشتان دو دست برای نواختن آن استفاده می شود و از این جهت در میان سازهای کوبه ای منحصر به فرد است.

آشنایی با ساز تنبک

تمبک (تنبک، دمبک، دندونک و ضَرب) یکی از سازهای کوبه ای ایرانی محسوب میشود. از نظر سازشناسی، این ساز پوستی جزء طبل های جامی شکل محسوب می شود و یکی از جامع ترین سازهای کوبه ای پوستی موجود در جهان می باشد. ساز کوبه ای، نخستین سازیست که بشر به آن دست پیدا کرده است و برای ترساندن حیوانات و یا اطلاع رسانی به یکدیگر از این ساز استفاده می کردند. تنبک ها در گذشته به صورت ترکیبی از فلز و سفال و چوب ساخته شده بود؛ ولی تنبک الان فقط از چوب ساخته می شود.

دقت کنید که چوب مورد استفاده در ساخت ضرب نباید تکه تکه باشد و هرچه یکدست تر و سالم باشد کیفیت تنبک بهتر است، معمولاً برای همین چوب درخت گردو یا توت استفاده می شود. پوستی که روی تنبک کشیده می شود باید صاف و سالم باشد و روی دهانه بزرگ بدرستی قرار بگیرد تا شل یا خیلی سفت نباشد؛ که عموماً هم از پوست شتر، گاو یا بز برای این کار استفاده می کنند. پهن و نازک بودن پوست روی صدای تنبک تأثیر می گذارد؛ معمولاً در کنسرت های بزرگ از تنبک های بزرگ با پوست ضخیم و در تک نوازی ها از تنبک کوچک با پوست نازکتر استفاده می شود. معروف ترین و برترین تنبک ها در شیراز و بدست زنان عشایر ساخته می شود.

پیشینه تنبک

پیشینه تنبک مربوط به پیش از اسلام است که با نام های پهلوی دمبلک شناخته میشد و بر اساس نظر دکتر معین صورت دگرگون شدهٔ همین نام دمبک می باشد. در چند دههٔ اخیر، تنبک پیشرفت چشم گیری داشته و حتی بعنوان سازی تکنواز و مستقل نیز مطرح شده است.

ویژگی های ساز تنبک

- یکی از معدود سازهایی که برای نواختن آن مجبور به استفاده از هر دو دست و همه ی ده انگشت خود هستید تنبک می باشد. به همین خاطر تنبک نیازمند قدرت و عضله های قوی دستان است.

درباره تنبک,تنبک,ساز تنبکتنبک از ساز های کوبه ای ایرانیست که قبلا از جنس چوب، سفال و فلز ساخته میشد

- برای نواختن تنبک بر خلاف سازهای دیگر از نت های مرسوم موسیقی استفاده نمی شود و تنبک نوازان زبان یادگیری مختص خودشان را دارند.

- هیچ محدودیت سنی برای یادگیری تنبک وجود ندارد؛ به همین منظور تنبک در سایزهای مختلف ساخته می شود و هر شخصی با علاقه و تمرین میتواند در نوازندگی این ساز پیشرفت کند.

- تنبک به تنهایی یک ساز کامل است و تکنیک های نوازندگی آن در سال های اخیر افزایش پیدا کرده و پیشرفت چشمگیری داشته است. از بدنه این ساز گاهی برای نواختن استفاده می شود و تکنیک های خاص و پیچیده ای به آن اضافه شده است بخاطر این که تمام انگشتان را بکار می گیرند.

- از روش ها مختلفی برای تولید صدا از تنبک استفاده می شود که از آن ها می توان به خراش دادن، ضربه زدن و مالش دادن اشاره کرد. هر کدام از این ها تکنیک های خاص خودشان را دارند که به زمان و تمرین زیاد برای یادگیری آنها نیاز دارد.

ساختار تنبک

تنبک در موسیقی ایرانی در حجم های مختلفی استفاده می شود ولی دو نوع آن به علت راحتی اجرا و صدا دهی بهتر، بیشتر مورد استفاده نوازندگان قرار می گیرد. تنبک ارکستر، تنبکیست که برای همراهی با ارکستر باشد و تنبک تکنواز، تنبکیست که همراه با ساز باشد. جنس تنبک از چوب درختان گردو، توت، افرا و چوب درختان جنگلی و سیاه است. معمولاً این چوب باید حدود یک تا دو سال در سایه نگهداری شود و آن را در دیگ آب می جوشانند تا بعدها انحنا پیدا نکند و به مدت ۱۵ روز در پهن خشک نگه می دارند این عمل علاوه بر خشک کردن چوب، باعث افزایش مقاومت آن میشود. ساختمان کلی تنبک چهار بخش شامل دوره، تنه، گلویی( نفیر) و دهانه کوچک یا کالیبر می باشد.

نحوه ی نواختن تنبک

نحوه ی نواختن تنبک چنین است که، تنبک بطور افقی روی ران نوازنده نشسته قرار می گیرد و او دست چپش را در بالا و دست راست خود را در کنار راست تمبک قرار می دهد و با انگشتان، نرمه و تمام دست خود را بر بخش های مختلف( مرکز، میان، کنار) پوست می کوبد. از آن جا که انگشتان، وسیله ی کوبیدن روی تمبک است و نوازنده تمبک از این رو قادر است ریزه کاری و شیرین کاری های فراوان بر روی تمبک اعمال کند، میتوان از آن استفاده های شایان و جالبی بعنوان “تکنواز” کرد. در تمبک نقش همنوازی نه فقط همراهی ساز یا آواز و تامین و نگهداری “ضرب” موسیقی است، بلکه به ابتکار حسین تهرانی و همکاری دیگران ارکستری ملقب به “گروه تمبک نوازان” طی ۲۵ سال اخیر تشکیل شده و قطعه های متعددی اجرا کرده اند.

تنبک پلاستیکی,بستن پوست روی تنبک,تنبکساز تنبک باید خوش استیل بوده و به عبارت دیگر تراش خوبی خورده باشد

سن شروع فرا گیری تمبک از سن ۴ سالگی تا ۸۰ سالگی می باشد ، به همین علت برای این که هنرجو بتواند با هر سن و قدرتی تمبک بزند، تنبک ها در سایز های مختلفی همراه با وزن های مختلفی وجود دارد. بر خلاف اکثر سازها تمبک از نت های متداول دو، ر، می و … استفاده نمی شود و برای آموزش تمبک، نت هایی که استفاده میشوند ، اشکالی هستند که به نوعی بین نوازندگان تمبک قرارداد گذاشته شده است.

انواع تنبک

در گذشته تنوع انواع تنبک مختصر به جنس چوب مورد استفاده و یا جنس پوست آن می شد. در واقع این ساز به صورت های ساده در قدیم ساخته می شد ولی در حال حاضر تنبک ها انواع گوناگونی دارند که در این قسمت به معرفی انواع تنبک می پردازیم:

* تنبک یک تکه:

امروزه این مدل تنبک در بین نوازندگان کم تر رواج داشته و کمتر ساخته می شود، دلیل آن هم یک تکه بودن چوبی است که در ساخت ساز استفاده شده است. بعداز این که چوب یک تکه به تنبک تبدیل شد، روی آن پوست کشیده میشود و ساز آماده استفاده است. به علت اینکه این شیوه ساخت بسیار سخت و زمان بر است در عصر حاضر کم تر از آن استفاده می شود.

* تنبک چند تکه:

این نوع تنبک نیز مانند مدل یک تکه از چوب و پوست تشکیل شده است ولی چندتکه بودن و استفاده از چند قطعه چوب برای درست کردن تنبک، سبب شده تا ساخت آن آسان‌تر شود.

* تنبک فایبری:

جنس تنبک  فایبری، از فایبر گلاس و یا پلاستیک فشرده می باشد. ساخت این تنبک ها به راحتی انجام می شود، ولی از نظر بسیاری از اساتید موسیقی، قابل قبول نیست. جنس این تنبک دلیل مخالفت اساتید با این نوع ساز میباشد که از نظر آنها صدای دلنشینی را به ارمغان نمی آورد.

تنبک,پیشینه تنبک,عکس تنبکمعمولا برای تنبک از پوست حیواناتی مثل شتر، بز یا گوساله استفاده می شود

* تنبک ترکه ای:

در تنبک ترکه ای،  تنبک از چندین تکه چوب که اصطلاحا ترکه گفته می شود در کنار هم تشکیل و ساخته می شود که به طرق مختلف شکل گرفته و بدنه تنبک را می سازد. ساخت این مدل تنبک به علت چند تکه بودن و ترکه ای بودن اندکی راحت تر است و بسیار هم سبک از آب در خواهد آمد که از مزایای این مدل تنبک به شمار می آید.

نوازندگان مشهور تنبک

بعضی از نوازندگان مشهور تنبک در دوره ی پیش از معاصر شامل حاجی خان ضرب گیر، عیسی آقا باشی، رضاقلی خان نوروزی، ابوالحسن صبا( معلمِ حسین تهرانی)، مسعود خان، شعبان قناری، مهدی قیاسی، رضا روان بخش و عبدالله دوامی می باشد.

اساتید و هنرمندان بسیاری در عصر حاضر ، تنبک را به صورت حرفه ای نواخته و آموزش می دهند. حسین تهرانی، بهمن رجبی، ملوک ضرابی، همایون شجریان، حمید قنبری و…. از هنرمندان معاصر در زمینه نوازندگی تنبک می باشند.

ساخت تنبک,تنبک,نام دیگر تنبکسنگین بودن تنبک باعث خستگی نوازنده می شود

گردآوری: بخش هنر و سینما سرپوش

  • 15
  • 1
۵۰%
sarpoosh
با این خبر موافقم با این خبر مخالفم
مطالب پیشنهادی,وبگردی
همه چیز درباره
نظر شما چیست؟
انتشار یافته: ۰
در انتظار بررسی:۰
غیر قابل انتشار: ۰
جدیدترین
قدیمی ترین
مشاهده کامنت های بیشتر
بیوگرافی تایسون فیوری,تایسون فیوری,تایسون فیوری پاریس فری بیوگرافی تایسون فیوری بوکسور ایرلندی- انگلیسی (+ تصاویر خانوادگی)

زاده:۱۲ اوت ۱۹۸۸

زادگاه:منچستر

ملیت:بریتانیا

پیشه:بوکسور

قد:۲۰۶ سانتیمتر

ادامه
رویا نونهالی,بیوگرافی رویا نونهالی,عکس رویا نونهالی بیوگرافی رویا نونهالی بازیگر تئاتر و سینمای ایران (+ تصاویر)

نام:رویا نونهالی

متولد:۲۴ بهمن ۱۳۴۱

ملیت:ایرانی

پیشه:بازیگر، داور استعدادیابی

زمینه فعالیت:تئاتر و تلویزیون و سینما

سال های فعالیت:۱۳۷۲ تاکنون

ادامه
عقاید شهاب الدین یحیی سهروردی,زندگینامه ی شهاب الدین یحیی سهروردی,بیوگرافی شهاب الدین یحیی سهروردی زندگی نامه شهاب‌الدین یحیی سهروردی از کودکی تا به شهرت رسیدنش

زاده:۵۴۹ ق / ۱۱۵۵ م

زادگاه:سهرورد،  ایران

ملیت:ایرانی

درگذشت:۵ رجب ۵۸۷ ق

آرامگاه:قلعه حلب،  سوریه

ادامه
ما هواتنگ,بیوگرافی ما هواتنگ,زندگینامه ما هواتنگ زندگینامه ما هواتنگ رئیس شرکت اینترنتی چینی تنسنت (+ تصاویر)

زاده:۲۹ اکتبر ۱۹۷۱

زادگاه:گوانگ دونگ، چین

ملیت:چینی

محل تحصیل:دانشگاه شنژن

پیشه:رئیس هیئت مدیره تنسنت

ادامه
بیوگرافی سعید چنگیزیان,سعید چنگیزیان و همسرش الهام کردا,فیلم های سعید چنگیزیان بیوگرافی سعید چنگیزیان بازیگر تئاتر و سینمای کشور (+ تصاویر همسرش)

زاده: ۲۲ آذر ۱۳۵۶

محل تولد: سمنان

تحصیلات: کارشناسی کارگردانی تئاتر

وضعیت تاهل: متاهل

سال های فعالیت: ۱۳۸۲ تاکنون

ادامه
کیومرث هاشمی,بیوگرافی کیومرث هاشمی,زندگینامه کیومرث هاشمی بیوگرافی کیومرث هاشمی سیاستمدار ایرانی (+ تصاویر)

متولد:۱۳۴۴

زادگاه:ملایر

زمینه فعالیت:سیاست و مدیریت ورزشی

پیشه:سیاستمدار

دین:اسلام

ادامه
امین قاسمی نژاد,بیوگرافی امین قاسمی نژاد,عکس امین قاسمی نژاد بیوگرافی امین قاسمی نژاد، فوتبالیست (+ تصاویر خانوادگی)

زاده: ۱ آذر ۱۳۶۵ 

زادگاه:بابلی

ملیت:ایرانی

پست:هافبک

قد:۱۸۲  سانتی متر

ادامه
ثریا قاسمی و همسرش,مادر ثریا قاسمی,بیوگرافی ثریا قاسمی بیوگرافی ثریا قاسمی بازیگر سینما و تلویزیون کشور (+ تصاویر خانوادگی)

تاریخ تولد:۲۸ آذر ۱۳۱۹

زادگاه:تهران

حرفه:بازیگر و دوبلور

وضعیت تاهل:متاهل

ملیت:ایرانی

ادامه
حضرت علی اکبر,زندگینامه حضرت علی اکبر,حضرت علی اکبر کیست زندگینامه حضرت علی اکبر (ع) فرزند بزرگ امام حسین (ع)

زاده:۱۱ شعبان سال ۳۳ هجری قمری

زادگاه:مدینه

ملیت:ایرانی

علت مرگ:واقعه کربلا

محل دفن:حرم امام حسین، کربلا، عراق

ادامه
دیالوگ های ناب,دیالوگ های ناب فیلم ها,دیالوگ های ناب سینما

دیالوگ های ناب سینمای ایران در این مقاله شما را با بهترین دیالوگ های ماندگار در فیلم ها و سریال های معروف اشنا میکنیم که این دیالوگ ها بسیار اموزنده و زیبا هستند. دیالوگ های ناب گاهی وقت ها یک بازیگر در سینما و تلویزیون، به بیان دیالوگ بسیار زیبا و مفهومی میپردازد که به عنوان دیالوگ های ماندگار به شمار میرود و در ذهنها ثبت میشود. اگر شما هم به دیالوگ های ماندگار علاقه دارید پس ادامه متن را بخوانید: > دیالوگ های ماندگار و زیبا فیلم  Supernatural: واقعا به خدا ایمان داری؟چون اون میتونه ارامش بخش باشه. دین:ایمان دارم یه خدایی هست ولی مطمئن نیستم که اون هنوز به ما ایمان داره یا نه. > دیالوگ ماندگار و زیبا: سعید( حبیب رضایی):یه کلید طلایی تو زندگی وجود داره که تاحالا منو از سکــته نجات داده! آوا( باران کوثری):چی؟! سعیـد( حبیب رضایی):هروقت یه چیزی اذیتت میکنه از ته دل بگو به درک! > دیالوگ های زیبا و ماندگار فیلم جان لنون: در مدرسه از من پرسیدند وقتی بزرگ شدی می خواهی چه( کاره) شوی، پاسخ دادم" خوشحال" به من گفتند که سؤال را درست متوجه نشده ای، در جواب گفتم شما زندگی را درست متوجه نشده اید. > بهترین دیالوگ های ماندگار: خسرو شکیبایی:مردم منو می دیدن میگفتن مخش تکون خورده. ولی من به مامانم می گفتم من دلم تکون خورده نه مخم. مادرم می گفت گور بابا مخ تو دلت قد صدتا مخ می ارزه، به خدا گفت، به همین زمین قسم گفت … اندیشه فولادوند:مادرت نپرسید عاشق کی شدی ؟ نپرسید اسمش چیه ؟ خسرو شکیبایی:مادرا که از آدم چیزی نمی پرسن. همه چیو خودشون می دونن … > ماندگارترین دیالوگ های فیلم The Wizard Of OZ: ﻣﺘﺮﺳﮏ:« ﻣﻦ ﻣﻐﺰ ﻧﺪﺍﺭﻡ، ﺗﻮ ﺳﺮﻡ ﭘﺮ ﺍﺯ ﭘﻮﺷﺎﻟﻪ!» ﺩﻭﺭﻭﺗﯽ:« ﺍﮔﻪ ﻣﻐﺰ ﻧﺪﺍﺭﯼ ﭘﺲ ﭼطوری ﺣﺮﻑ ﻣﯿﺰﻧﯽ؟» ﻣﺘﺮﺳﮏ:« خب... بعضی ﺍﺯ ﺁﺩﻣﻬﺎ ﻫﻢ ﻫﺴﺘﻦ ﮐﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﻣﻐﺰ ﯾﻪ ﻋﺎﻟﻤﻪ ﺣﺮﻑ ﻣﯿﺰﻧﻦ! نمیزنن؟!» > دیالوگ های ماندگار: هیچوقت به خاطر چیزهایی که باعث شدن لبخند بزنی، پشیمون نشو.. زیباترین دیالوگ های ناب > دیالوگ های زیبا: خواب های طلایی یه مرد، رویاهای از دست رفته بیداریشه.. > دیالوگ های ماندگار سینما: آدم بده اصلاً نمی میره، می مونه تا تاوان پس بده. > دیالوگ های ماندگار عاشقانه: گاهی آدم تـو جنگ با خودش باید اونقدر پیش بره کـه… یه ویرونه بسازه از وجودش، اونوقت از دل اون ویرونه یه نوری، یه امیدی، یه جراتی، جرقه می زنه. > دیالوگ های ماندگار هالیوود: عشق یک خیابان دو طرفه است که دایماً در دست ساخت است. > دیالوگ های ماندگار سینمای ایران: زندگی مثل مجموعه ای بی پایان از بدبختی هاست که تنها پیام بازرگانی مختصری از خوشبختی داره ... > برخی از دیالوگ های ماندگار سینمای جهان: تـو با همه ی ی دخترایی کـه میشناسم فرق داری تـو خیلی دختر می شناسی؟ > دیالوگ سینمای ایران: یه چیزایی مثل شعور ذاتیه، نمی شه واسه کسی خرید. > زیباترین دیالوگ ها: سقف خونه کـه بیاد پائین، رو سر همه ی خراب میشه، دیگه نمی پرسه کی کاره ای بوده و کی نبوده… > برترین دیالوگ های سینما: زندگی هر چقدر هم که بد بنظر برسه، همیشه کاری هست که بشه انجام داد و توش موفق بود... تا زمانی که زندگی هست، امید هم هست. انواع دیالوگ های ناب گردآوری: بخش هنر وسینما سرپوش

ویژه سرپوش